en	Opinion of the European Economic and Social Committee on the Green Paper from the Commission on policy options for progress towards a European contract law for consumers and businesses
pl	Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie zielonej księgi Komisji w sprawie możliwości politycznych w zakresie postępów w kierunku ustanowienia europejskiego prawa umów dla konsumentów i przedsiębiorstw

en	COM(2010) 348 final
pl	COM(2010) 348 wersja ostateczna

en	2011/C 84/01
pl	2011/C 84/01

en	Rapporteur: Mr PEZZINI
pl	Sprawozdawca: Antonello PEZZINI

en	On 1 July 2010 the European Commission decided to consult the European Economic and Social Committee, under Article 304 of the of the Treaty on the Functioning of the European Union, on the
pl	Dnia 1 lipca 2010 r. Komisja Europejska, działając na podstawie art. 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, postanowiła zasięgnąć opinii Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie

en	Green Paper from the Commission on policy options for progress towards a European contract law for consumers and businesses
pl	Zielonej księgi Komisji w sprawie możliwości politycznych w zakresie postępów w kierunku ustanowienia europejskiego prawa umów dla konsumentów i przedsiębiorstw

en	COM(2010) 348 final.
pl	COM(2010) 348 wersja ostateczna.

en	The Section for the Single Market, Production and Consumption, which was responsible for preparing the Committee's work on the subject, adopted its opinion on 17 December 2010.
pl	Sekcja ds. Jednolitego Rynku, Produkcji i Konsumpcji, której powierzono przygotowanie prac Komitetu w tej sprawie, przyjęła swoją opinię 17 grudnia 2010 r.

en	At its 468th plenary session, held on 19 and 20 January 2011 (meeting of 19 January), the European Economic and Social Committee adopted the following opinion by 148 votes to five with eight abstentions.
pl	Na 468. sesji plenarnej w dniach 19 - 20 stycznia 2011 r. (posiedzenie z 19 stycznia) Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny stosunkiem głosów 148 do 5 - 8 osób wstrzymało się od głosu - przyjął następującą opinię:

en	1. Conclusions and recommendations
pl	1. Wnioski i zalecenia

en	1.1 The European Economic and Social Committee (EESC) concurs with the Commission's view regarding the need to complete the EU's internal market, inter alia in respect of European contract law, and recognises the importance of the academic work done on the Common Frame of Reference, which ought to be put to practical use.
pl	1.1 Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) podziela zdanie Komisji, zgodnie z którym należy zmierzać do ostatecznego utworzenia rynku wewnętrznego również w odniesieniu do europejskiego prawa umów, oraz uznaje znaczenie pracy naukowej przeprowadzonej nad wspólnymi ramami odniesienia, które powinny być możliwe do wykorzystania w praktyce.

en	1.2 Of the various options proposed by the Commission, the Committee favours a hybrid option which takes account of the need to reduce costs and provide legally certain solutions by means of:
pl	1.2 Spośród różnych wariantów przedstawionych przez Komisję EKES popiera szczególnie wariant mieszany, który obejmuje obniżenie kosztów oraz pewność prawa w przypadku rozwiązań takich jak:

en	a "toolbox" serving as a common frame of reference available to parties drawing up cross-border contracts, accompanied by,
pl	 "zestaw narzędzi", jaki stanowią wspólne ramy odniesienia zaproponowane przez strony do celów sporządzania umów transgranicznych, a także

en	an optional regulatory regime establishing an "optional advanced new regime" which could be used by the parties as a more favourable basis when entering into cross-border contracts, as an alternative to national rules, provided that both the toolbox and the regulation are available in all EU languages and ensure legal certainty based on the most advanced forms of protection for individual citizens and companies.
pl	opcjonalny system regulacyjny, ustanawiający podstawę bardziej korzystną dla stron poprzez zapewnienie "nowego zaawansowanego opcjonalnego systemu", mającego zastosowanie do transgranicznych stosunków umownych jako alternatywa wobec uregulowań krajowych, pod warunkiem, że zarówno "zestaw narzędzi", jak i rozporządzenie będą dostępne we wszystkich językach wspólnotowych i zagwarantują pewność prawa w oparciu o jak najbardziej rozwinięte zasady ochrony obywateli i przedsiębiorstw.

en	Such regulation shall not prevent any Member State from maintaining or introducing more stringent protective measures for consumers.
pl	Taki system regulacyjny nie powinien uniemożliwiać żadnemu z państw członkowskich utrzymania ani wprowadzenia bardziej rygorystycznych środków ochrony konsumentów.

en	1.3 The Committee believes that these objectives should be achieved incrementally, starting with cross-border commercial sales contracts for goods (B2B) on a pilot basis, as a useful means of putting the coexistence of the regimes to the test and monitoring how they are applied in practice.
pl	1.3 Komitet uważa, że cele te należy osiągać stopniowo, począwszy od transgranicznych umów handlowych dotyczących sprzedaży towarów (B2B) jako zastosowań pilotażowych użytecznych do oceny współistnienia systemów i ich praktycznego zastosowania.

en	1.4 The Committee believes that the toolbox provided by the common frame of reference could help ensure the overall coherence of European contract law, reduce obstacles to trade and promote competition in the internal market.
pl	1.4 EKES uważa, że zestaw narzędzi w postaci wspólnych ram odniesienia mógłby przyczynić się do zapewnienia całkowitej spójności europejskiego prawa umów, do ograniczenia przeszkód w wymianie handlowej oraz do promowania konkurencji na rynku wewnętrznym.

en	1.5 Moreover, the Committee believes that incorporating the "optional advanced new regime" into the body of EU law and into the Member States' national laws, by means of an EU regulation, should ensure that it is all-encompassing, straightforward to implement and provides legal certainty to contracting parties that opt to use it in cross-border commercial transactions.
pl	1.5 EKES jest również zdania, że włączenie do korpusu przepisów europejskich i przepisów krajowych "nowego zaawansowanego systemu opcjonalnego" w oparciu o rozporządzenie wspólnotowe powinno zagwarantować umawiającym się stronom korzystającym z takiego systemu kompleksowość, przejrzystość zastosowania oraz pewność prawa przy dokonywaniu transgranicznych transakcji handlowych.

en	1.6 The scope of the two new instruments - the "common toolbox" and the "optional advanced new regulatory regime" - should encompass cross-border commercial sale-of-goods contracts (B2B).
pl	1.6 Zakres zastosowań dwóch nowych instrumentów - "wspólnego zestawu narzędzi" oraz "nowego zaawansowanego opcjonalnego systemu regulacyjnego" - powinien obejmować transgraniczne umowy handlowe dotyczące sprzedaży towarów (B2B).

en	Labour contract law and social security contract law are excluded from the scope of the new instruments.
pl	Prawo umów o pracę oraz prawo umów w sprawie zabezpieczenia społecznego wyłącza się z zakresu zastosowania tych nowych instrumentów.

en	1.7 The Committee supports the freedom of contract and of freely negotiating contractual terms.
pl	1.7 Komitet popiera swobodę zawierania umów i negocjowania warunków umownych.

en	For Business to Consumer (B2C) contracts, and those involving SMEs, maximum effective protection in addition to legal certainty and safeguards for consumers must be secured.
pl	Umowom pomiędzy przedsiębiorstwami a konsumentami (business to consumer, B2C) oraz MŚP należy zapewnić skuteczną ochronę na najwyższym poziomie, a także pewność prawa i ochronę konsumentów.

en	1.8 The Committee believes that before potentially proceeding to extend the two new instruments to cover other types of cross-border sale-of-goods contracts, the Commission should undertake an impact analysis of the instruments on the internal market - after they have been in place for a number of years - and review their added European value, in terms of costs and benefits for economic operators and consumers.
pl	1.8 Komitet jest zdania, że przed przystąpieniem do ewentualnego rozszerzenia zakresu dwóch nowych instrumentów na inne rodzaje transgranicznych umów sprzedaży towarów Komisja musi - po wieloletnim okresie rzeczywistego funkcjonowania obu instrumentów - przeprowadzić ocenę skutków tych instrumentów na rynek wewnętrzny i przeanalizować uzyskaną europejską wartość dodaną w odniesieniu do kosztów i korzyści dla podmiotów gospodarczych i konsumentów.

en	1.9 The Committee considers it vital that the Commission identify forthwith the obstacles posed by transaction costs and legal uncertainty; these obstacles prevent full advantage being taken of the benefits and opportunities of the single market, particularly by SMEs - i.e. 99 % of EU businesses - and by consumers.
pl	1.9 EKES uważa, że podstawowe znaczenie ma jak najwcześniejsze określenie przez Komisję przeszkód w postaci kosztów transakcji i braku pewności prawa, które uniemożliwiają pełne korzystanie z szans i możliwości związanych z jednolitym rynkiem, zwłaszcza przez małe i średnie przedsiębiorstwa, które stanowią 99 % przedsiębiorstw UE, oraz przez konsumentów.

en	1.10 The EESC calls on the Commission to carry out an impact assessment of the means available in the single market and an examination of the European value added brought by this new legislative system when it comes to costs and benefits for economic operators and consumers.
pl	1.10 EKES zwraca się do Komisji o przeprowadzenie oceny skutków środków dostępnych na jednolitym rynku oraz o przeanalizowanie europejskiej wartości dodanej w odniesieniu do kosztów i korzyści dla podmiotów gospodarczych i konsumentów w kontekście nowego systemu prawnego.

en	1.11 The Committee also asks the Commission to immediately launch training and information initiatives regarding the newly established legal instruments to cover both legal theory and practice, for all legal operatives, academics and final users.
pl	1.11 Komitet zwraca się również do Komisji o bezzwłoczne uruchomienie inicjatyw szkoleniowych i informacyjnych dotyczących nowo wprowadzonych instrumentów prawnych, zawierających zarówno elementy teorii, jak i praktyki prawniczej, dla wszystkich przedstawicieli zawodów prawniczych i środowisk akademickich, a także dla użytkowników końcowych przedmiotowych instrumentów.

en	1.12 The Committee asks to be more closely associated - in the role of an observer - with the work of the expert groups set up by the Commission, as is the case with the European Parliament, in order to more closely scrutinise the development of these initiatives, particularly as regards the common frame of reference for European contract law and the follow-up to the findings of the current public consultation.
pl	1.12 Komitet wnosi o umożliwienie mu pełniejszego uczestnictwa, w charakterze obserwatora, w pracach grup ekspertów powołanych przez Komisję - tak jak w przypadku Parlamentu Europejskiego - aby mógł lepiej śledzić realizację inicjatyw, zwłaszcza jeśli chodzi o wspólne ramy odniesienia dla europejskiego prawa umów oraz o działania następcze związane z wynikami toczącej się obecnie konsultacji społecznej.

en	2. Introduction
pl	2. Wstęp

en	2.1 The internal market is built on a multitude of contracts governed by different national contract laws.
pl	2.1 Rynek wewnętrzny opiera się na licznych umowach, które podlegają różnym przepisom prawa umów poszczególnych krajów.

en	Yet, differences between national contract laws may entail:
pl	Różnice między prawem umów poszczególnych państw mogą:

en	additional transaction costs;
pl	wiązać się z dodatkowymi kosztami transakcyjnymi;

en	legal uncertainty for businesses;
pl	być źródłem niepewności prawnej dla przedsiębiorstw;

en	a lack of consumer confidence in the internal market; and
pl	prowadzić do braku zaufania konsumentów do rynku wewnętrznego;

en	barriers to trade.
pl	przyczyniać się do powstawania barier handlowych.

en	2.1.1 The Lisbon Treaty makes action at the European level easier in the field of judicial cooperation and consumer protection in civil matters:
pl	2.1.1 Traktat lizboński ułatwia działanie na szczeblu europejskim w obszarze współpracy sądowej i ochrony konsumentów w sprawach cywilnych dzięki:

en	by guaranteeing the primacy of national rules - under Articles 12, 38, 164, 168, and 169(4) of the Treaty - where these are more advantageous for consumers;
pl	artykułom 12, 38, 164 i 168 traktatu oraz art. 169 ust. 4, który gwarantuje nadrzędność norm krajowych, jeżeli są bardziej korzystne dla konsumentów;

en	by increasing use of the Community method [1];
pl	powszechniejszemu stosowaniu metody wspólnotowej [1];

en	with the Commission's proposals being adopted by qualified majority;
pl	przyjmowaniu większością kwalifikowaną wniosków przedstawianych przez Komisję;

en	by boosting the role of the European Parliament;
pl	wzmocnieniu pozycji Parlamentu Europejskiego;

en	by boosting democratic scrutiny via national parliaments; and
pl	większemu zaangażowaniu demokratycznemu ze strony parlamentów krajowych;

en	by enhancing the Court of Justice's role in monitoring legality.
pl	ściślejszej kontroli legalności ze strony Trybunału Sprawiedliwości.

en	2.1.2 Under the Stockholm Programme - aimed at an open and secure Europe serving and protecting the citizens - the Union may adopt common minimum rules in order to facilitate mutual recognition of judgments and judicial decisions, and police and judicial cooperation in criminal matters.
pl	2.1.2 Aby ułatwić wzajemne uznawanie wyroków i orzeczeń oraz zacieśnić współpracę policji sądowej w sprawach karnych, Unia może przyjąć wspólne normy minimalne, zgodnie z programem sztokholmskim "Otwarta i bezpieczna Europa dla dobra i ochrony obywateli".

en	2.1.3 Every day businesses and members of the public are faced with the reality that bottlenecks to cross-border activity remain despite the legal existence of the single market. They realise that networks are not sufficiently interconnected and that enforcement of single market rules remains uneven.
pl	2.1.3 Przedsiębiorstwa i obywatele codziennie napotykają bariery, które nadal utrudniają im działalność transgraniczną mimo faktu, że przepisy przewidują istnienie jednolitego rynku, i uświadamiają sobie, że wzajemne powiązania sieci są niewystarczające, a stosowanie przepisów dotyczących jednolitego rynku pozostaje niespójne.

en	2.1.4 The Commission proposes action to tackle bottlenecks in the single market by [2]:
pl	2.1.4 Według Komisji w celu wyeliminowania barier istniejących na jednolitym rynku należy [2]:

en	 "pressing ahead with the Smart Regulation agenda, including considering the wider use of regulations rather than directives;
pl	kontynuować program inteligentnych regulacji, obejmujący m.in. częstsze wykorzystywanie rozporządzeń zamiast dyrektyw;

en	making it easier, more efficient and less costly for businesses and consumers to conclude contracts with partners in other EU countries, by offering harmonised solutions for consumer contracts, [and] EU model contract clauses; and
pl	ułatwiać przedsiębiorcom i konsumentom zawieranie umów z partnerami z innych krajów UE oraz ograniczać koszty tych operacji, przede wszystkim dzięki zharmonizowanym rozwiązaniom w obszarze umów konsumenckich i wzorcowym klauzulom umownym;

en	making it easier and less costly for businesses and consumers to enforce contracts and to recognise court judgments and documents in other EU countries".
pl	ułatwiać wykonywanie umów i uznawanie wyroków sądowych i dokumentów oraz zwiększać ich skuteczność w innych krajach UE w odniesieniu do przedsiębiorstw i konsumentów oraz zmniejszać koszty tych operacji.

en	2.1.5 Establishing an optional contract law instrument is also one of the key measures of the European Digital Agenda presented by the Commission on 19 May 2010.
pl	2.1.5 Poza tym utworzenie opcjonalnego instrumentu prawa umów stanowi jedno z głównych działań europejskiej agendy cyfrowej, przedstawionej przez Komisję w dniu 19 maja 2010 r.

en	2.1.6 Back in 2001, the Commission launched a debate on European contract law, involving the European Parliament and the Council, as well as the various stakeholders, including businesses, legal practitioners, academics and consumer groups.
pl	2.1.6 Już w 2001 r. Komisja rozpoczęła debatę na temat europejskiego prawa umów, angażując w nią Parlament Europejski, Radę oraz różne zainteresowane strony, w tym przedsiębiorstwa, środowiska prawnicze i akademickie oraz stowarzyszenia konsumentów.

en	2.1.7 The European Parliament adopted a series of resolutions on the possible harmonisation of substantive private law.
pl	2.1.7 Parlament Europejski przyjął szereg rezolucji dotyczących możliwości zharmonizowania prawa prywatnego materialnego.

en	In 1989 and 1994 the Parliament called for work to be started on the possibility of drawing up a common European code of private law.
pl	W 1989 i 1994 r.

en	2.1.8 The European Parliament pointed out that harmonisation of certain sectors of private law was essential to the completion of the internal market.
pl	Parlament Europejski wyraził nadzieję, że zostaną podjęte prace dotyczące możliwości opracowania wspólnego europejskiego kodeksu prawa prywatnego.

en	It further stated that unification of major branches of private law in the form of a European civil code would be the most effective way of carrying out harmonisation.
pl	2.1.8 Parlament podkreślił, że zharmonizowanie określonych obszarów prawa prywatnego ma zasadnicze znaczenie dla ostatecznego utworzenia rynku wewnętrznego oraz że ujednolicenie ważnych dziedzin prawa prywatnego w formie europejskiego kodeksu cywilnego stanowi najskuteczniejszy sposób dokonania harmonizacji.

en	2.1.9 The Committee has previously stated, in a 2002 opinion, that "creation of a uniform, general European contract law, for example by means of a regulation, a solution the Committee considers preferable in order to avoid disparities, could be a lengthy process and require further studies, but it should be based on the work already carried out by the various commissions and institutions referred to previously and on current international rules and practice" [3].
pl	2.1.9 EKES zauważył już w swojej opinii z 2002 r., że "opracowanie jednolitego i powszechnego prawa umów na szczeblu europejskim, na przykład w formie rozporządzenia - rozwiązanie, które zdaniem Komitetu pozwoli w największym stopniu uniknąć rozbieżności - mogłoby wymagać dodatkowych badań i zająć dużo czasu, powinno zatem opierać się na wynikach prac przeprowadzonych przez różne wyżej wymienione komisje i instytucje oraz na obowiązujących zasadach i praktykach międzynarodowych" [3]. 2.1.10 W jednej z późniejszych opinii z 2010 r.

en	2.1.10 In a subsequent opinion in 2010, the Committee pointed out that "the network on "Common Principles of European Contract Law" (CoPECL-Network) has recently finished its Draft Common Frame of Reference [DCFR] and submitted it to the European Commission.
pl	Komitet podkreślił, że "Sieć ds. Wspólnych Zasad Europejskiego Prawa Umów (CoPECL - Common Principles of European Contract Law) ukończyła niedawno prace nad projektem wspólnego systemu odniesienia i przedstawiła go Komisji Europejskiej.

en	Clearly, those rules provide the European legislator with a model which it could use when enacting an optional instrument as advocated by Commissioner Reding [4]".
pl	Reguły te zapewniają europejskiemu prawodawcy model, którym mógłby się posłużyć przy ustanawianiu fakultatywnego instrumentu, za którym opowiadała się komisarz Reding" [4].

en	2.1.11 The Committee also made the point that "the DCFR, which covers general contract law, is in fact not drafted as an optional instrument.
pl	2.1.11 Jednocześnie EKES podkreślił, że "projekt wspólnego systemu odniesienia (DCFR), który obejmuje ogólne prawo zobowiązań, nie został de facto sporządzony jako instrument fakultatywny.

en	However, the editors of the DCFR highlight in their introduction that it might be used as "the basis for one or more optional instruments"".
pl	Jednakże autorzy DCFR podkreślają we wstępie, że system ten można wykorzystać jako podstawę dla jednego instrumentu fakultatywnego bądź kilku z nich".

en	In the Committee's view, "this proposal could also be implemented in a restrictive manner by introducing the general provisions of the DCFR into an optional instrument which applies only in specific areas of contract law.
pl	Według EKES-u "propozycję tę można by też realizować w sposób restrykcyjny poprzez wprowadzenie ogólnych postanowień DCFR do instrumentu fakultatywnego, który byłby stosowany tylko w określonych dziedzinach prawa zobowiązań.

en	This would help to avoid regulatory gaps which would necessarily appear if only provisions specific to particular types of contracts were enacted".
pl	Pomogłoby to uniknąć luk prawnych, które niewątpliwie pojawiłyby się, gdyby przyjęto jedynie przepisy dotyczące określonych rodzajów umów".

en	3. The new Commission Green Paper
pl	3. Nowa zielona księga KE

en	3.1 In the Green Paper, the Commission proposes a number of different approaches aimed at increasing the coherence of contract law, including:
pl	3.1 W zielonej księdze Komisja proponuje różne podejścia do zwiększenia spójności prawa umów. Warianty strategiczne obejmują:

en	publication online of (non-binding) model contract rules which could be used within the European single market;
pl	Opublikowanie w internecie (niewiążących) wzorcowych zasad umownych, które można by stosować w ramach jednolitego rynku europejskiego.

en	a (binding or non-binding) "toolbox" available to EU legislators when adopting new legislation, to ensure better, more coherent rules;
pl	Zestaw narzędzi (wiążący lub niewiążący), którym mogą się posługiwać prawodawcy UE podczas przyjmowania nowych aktów prawnych, zapewniający lepsze i spójniejsze przepisy.

en	a recommendation on contract law, which would urge Member States to incorporate the European contract law instrument into their respective national legal systems, partly based on the United States model, where all but one of the 50 states voluntarily adopted the uniform commercial code;
pl	Zalecenie w sprawie prawa umów, które zachęcałoby państwa członkowskie do wprowadzenia europejskiego prawa umów do ich krajowych porządków prawnych, po części w oparciu o podejście zastosowane w Stanach Zjednoczonych, gdzie 49 z 50 stanów przyjęło dobrowolnie jednolity kodeks handlowy.

en	an optional European contract law (or a "28th system"), which could be chosen freely by consumers and businesses in their contractual relations.
pl	Opcjonalne europejskie prawo umów lub "28. system", który konsumenci i przedsiębiorstwa mogliby dobrowolnie stosować w ramach stosunków umownych.

en	This optional law would be an alternative to the existing national contract laws and would be available in all languages.
pl	Takie opcjonalne prawo stanowiłoby alternatywę wobec obowiązujących systemów prawa krajowego i byłoby dostępne we wszystkich wersjach językowych.

en	It could apply in cross-border contracts only, or in both cross-border and domestic contracts.
pl	Mogłoby mieć zastosowanie tylko do umów transgranicznych lub obejmować także umowy krajowe.

en	It would have to guarantee a high level of consumer protection and legal certainty throughout the life cycle of a contract;
pl	Instrument ten musiałby wyraźnie gwarantować wysoki poziom ochrony konsumentów oraz pewność prawa przez cały okres obowiązywania umowy.

en	harmonisation of national contract laws by means of an EU directive;
pl	Zharmonizowanie krajowych systemów prawa umów za sprawą dyrektywy UE.

en	full harmonisation of national contract laws by means of an EU regulation; or
pl	Pełne zharmonizowanie krajowych systemów prawa umów za sprawą rozporządzenia UE.

en	the creation of a fully-fledged European civil code, replacing all national rules on contracts.
pl	Opracowanie prawdziwego europejskiego kodeksu cywilnego zastępującego wszystkie przepisy krajowe dotyczące umów.

en	3.2 The European Parliament gave its backing to the idea of a European contract law in a resolution on 25 November 2009.
pl	3.2 W rezolucji z dnia 25 listopada 2009 r. PE poparł koncepcję europejskiego prawa umów.

en	Former Internal Market and Competition Commissioner Mario Monti also identified in his Single Market Report of 9 May the advantages that an optional "28th system" would bring for consumers and businesses [5].
pl	Również Mario Monti, były komisarz ds. rynku wewnętrznego i komisarz ds. konkurencji, określił w swoim sprawozdaniu na temat jednolitego rynku z dnia 9 maja 2010 r. korzyści dla konsumentów i przedsiębiorstw płynące z wprowadzenia opcjonalnego "28. systemu" [5]. 3.3 W dniu 7 września 2010 r.

en	3.3 On 7 September 2010, the Commission held the first meeting of business, consumer and legal practitioners' groups to discuss European contract law.
pl	Komisja zorganizowała pierwsze posiedzenie dotyczące europejskiego prawa umów, w którym wzięły udział grupy przedsiębiorców, konsumentów i przedstawicieli zawodów prawniczych.

en	3.4 The Commission has also set up an expert group, which includes observers from the European Parliament, to transform the so-called "Draft Common Frame of Reference" [6] - a first draft of a European contract law developed in the last few years under the EU's FP6 RTD.
pl	3.4 Komisja powołała także grupę ekspertów, w której pracach uczestniczy także PE wraz z obserwatorami, w celu przekształcenia tzw. projektu wspólnych ram odniesienia [6], pierwszego projektu europejskiego prawa umów, opracowanego w ostatnich latach w ramach szóstego programu ramowego UE w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji.

en	3.5 A public consultation has been launched by the Commission on its strategic policy paper, due to conclude at the end of January 2011.
pl	3.5 Komisja rozpoczęła konsultację publiczną na temat dokumentu strategicznego, która będzie trwała do końca stycznia 2011 r.

en	4. General comments
pl	4. Uwagi ogólne

en	4.1 The EU's single market is built on contract laws.
pl	4.1 Jednolity rynek Unii Europejskiej opiera się na prawie umów.

en	The Committee is deeply concerned, however, that despite the efforts to complete the single market, businesses - particularly small and medium-sized companies - are hampered in cross-border sales because they must follow different contract laws for each of the EU's 27 Member States.
pl	EKES jest głęboko zaniepokojony tym, że mimo działań zmierzających do ukończenia budowy jednolitego rynku przedsiębiorstwa, szczególnie małe i średnie, napotykają trudności w prowadzeniu sprzedaży za granicą, ponieważ w każdym z 27 państw członkowskich muszą dostosowywać się do odmiennego prawa umów.

en	Only 8 % of consumers buy online from another Member State.
pl	Zaledwie 8 % konsumentów kupuje drogą elektroniczną produkty w innym państwie członkowskim.

en	4.2 At the moment, different national contract laws lead to higher transaction costs for businesses.
pl	4.2 Obecnie współistnienie różnych przepisów powoduje wyższe koszty transakcji dla przedsiębiorstw.

en	Companies - particularly small businesses - cannot exploit economies of scale in the EU's single market.
pl	Zwłaszcza małe przedsiębiorstwa nie są w stanie uzyskać korzyści skali w ramach jednolitego rynku UE.

en	Consumers suffer because there are fewer goods sold across borders, leading to less choice and higher prices.
pl	Odbija się to na konsumentach ze względu na to, że w wyniku ograniczenia sprzedaży transgranicznej wybór maleje, a ceny rosną.

en	4.3 In addition, 61 % of cross-border sales fail to go through because traders refuse to serve the consumer's country.
pl	4.3 Ponadto w wypadku 61 % ofert transgranicznych sprzedaż nie dochodzi do skutku, ponieważ przedsiębiorcy odmawiają sprzedaży do kraju konsumenta.

en	This is largely due to regulatory barriers and legal uncertainty about the applicable rules.
pl	Wynika to głównie z przeszkód o charakterze prawnym oraz braku pewności mających zastosowanie przepisów.

en	4.4 To address some of these problems and boost the potential of Europe's single market, there is a need to ensure more legal certainty for businesses - particularly small companies - and simpler rules for consumers, providing a higher degree of protection.
pl	4.4 Aby rozwiązać niektóre z tych problemów oraz zwiększyć potencjał jednolitego rynku europejskiego, należy zagwarantować przedsiębiorstwom, zwłaszcza tym mniejszym, większą pewność prawa, a konsumentom - uproszczone przepisy zapewniające wyższy poziom ochrony.

en	4.5 The Committee believes that the Commission should do more in this area and go beyond measures for judicial cooperation in civil-law matters, which, while necessary, are not sufficient to ensure the proper functioning of the internal market.
pl	4.5 EKES uważa, że Komisja powinna zintensyfikować działania w tym obszarze, tak aby wyjść poza zakres środków współpracy sądowej w sprawach cywilnych, które są niezbędne, ale niewystarczające do zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

en	4.6 The debate proposed by the Commission is relevant, in light of the experience of a European single market built on a multitude of contracts governed by different national contract laws, entailing additional transaction costs, which, according to recent studies, amount to an average of around EUR 15000 [7].
pl	4.6 Debata zaproponowana przez Komisję jest właściwą inicjatywą w świetle doświadczeń zdobytych w ramach jednolitego rynku europejskiego, biorąc pod uwagę bardzo dużą liczbę umów odpowiadających różnym krajowym systemom prawnym oraz dodatkowe koszty transakcyjne, które według przeprowadzonych niedawno badań wynoszą średnio około 15000 euro [7].

en	4.7 Both consumers and businesses face significant barriers when seeking to take advantage of the EU's single market.
pl	4.7 Konsumenci i przedsiębiorcy napotykają znaczne przeszkody w uzyskiwaniu korzyści z jednolitego rynku.

en	Transaction costs (for adapting contractual terms and commercial policies or obtaining a translation of the rules) and legal uncertainty make it particularly hard for small and medium-sized enterprises to expand within the single market and for consumers to be accorded a high level of protection.
pl	Koszty transakcyjne (związane z dostosowaniem zobowiązań umownych i strategii handlowych lub z tłumaczeniem przepisów) oraz brak pewności prawa w bardzo dużym stopniu utrudniają ekspansję małych i średnich przedsiębiorstw na jednolitym rynku, a także zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów.

en	4.8 Coherence in contract law could be extremely useful; this could be achieved by means of an optional European contract law (or "28th system").
pl	4.8 Spójność prawa umów, osiągnięta na przykład dzięki wprowadzeniu prawa opcjonalnego (zwanego także "28. systemem"), może okazać się niezwykle użyteczna.

en	References to the possible use of a so-called 28th regime have begun to appear in various Commission and EP documents, mainly relating to important subjects where the desired full harmonisation would have been neither easy nor achievable at all.
pl	W różnych dokumentach Komisja i PE zaczęły nawiązywać do możliwości zastosowania mechanizmu zwanego "28. systemem", zwłaszcza w ważnych obszarach, w przypadku których pełna harmonizacja byłaby trudna lub nawet niemożliwa.

en	4.8.1 Apart from the undertaking initiated with the EESC own-initiative opinion on The European Insurance Contract [8], and carried out by the Project Group on "Restatement of European insurance contract law" with the recent publication of the "Principles of European insurance contract law (PEICL)", only on a few occasions has a similar approach been followed by the European legislator in the area of company law, intellectual property law and international law.
pl	4.8.1 Oprócz inicjatywy uruchomionej przez EKES za pomocą opinii z inicjatywy własnej w sprawie europejskiej umowy ubezpieczeniowej [8] i realizowanej następnie przez grupę projektową ds. przekształcenia europejskiego prawa umów ubezpieczeniowych ("Restatement of European Insurance Contract Law") za pośrednictwem niedawnej publikacji zasad dotyczących europejskiego prawa umów ubezpieczeniowych ("Principles of European Insurance Contract Law" - PEICL), tylko w niewielu przypadkach prawodawca europejski przyjął tego rodzaju podejście: w obszarze prawa spółek, prawa własności intelektualnej i prawa międzynarodowego.

en	4.9 The introduction of standard contract terms could benefit all contracting parties on condition that:
pl	4.9 Wprowadzenie standardowych warunków umownych może być korzystne dla wszystkich stron, pod warunkiem że:

en	the most robust guarantees are put in place to safeguard the weaker party and the highest possible level of consumer protection is taken as a point of departure when framing those standard terms;
pl	zostaną udzielone jak największe gwarancje ochrony najsłabszych stron umownych, a najwyższy poziom ochrony będzie stanowił podstawowy element przy opracowywaniu standardowych warunków;

en	the social partners and all parties representing civil society - especially consumer organisations and SMEs - are given an active role in the negotiations towards the creation of standard contract terms;
pl	zostanie zapewnione aktywne uczestnictwo partnerów społecznych i wszystkich przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza organizacji skupiających konsumentów i MŚP, w negocjacjach w sprawie opracowania standardowych warunków umownych;

en	contractual terms comply with the provisions of the Directive on unfair terms and with the Directive on compliance with payment terms in commercial transactions, implementing the Small Business Act - SBA;
pl	warunki te będą zgodne z dyrektywą w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich i dyrektywą w sprawie wywiązywania się z terminów płatności w transakcjach handlowych, co przyczyni się do pełnego wdrożenia programu Small Business Act;

en	freedom of contract is still guaranteed, e.g. with recommended standard contracts;
pl	zostanie niemniej jednak zapewniona swoboda zawierania umów, np. w przypadku zalecanych standardowych umów;

en	access to justice is untouched;
pl	nie zostanie ograniczony dostęp do wymiaru sprawiedliwości;

en	the standard contract terms are monitored and reviewed at certain intervals.
pl	standardowe warunki umowne będą monitorowane i analizowane w określonych odstępach czasu.

en	4.10 In the Committee's view an incremental approach is needed, starting with cross-border commercial sales contracts for goods on a pilot basis, as a useful means of putting the coexistence of the regimes to the test, monitoring how they are applied in practice by the parties concerned and carrying out effective impact assessments.
pl	4.10 EKES uważa, że działania należy realizować stopniowo, począwszy od transgranicznych umów handlowych dotyczących sprzedaży towarów jako zastosowań pilotażowych użytecznych do oceny współistnienia systemów i ich praktycznego stosowania przez zainteresowane strony, a także do przeprowadzania skutecznych ocen skutków.

en	4.11 It is particularly important to define the following substantive law concepts:
pl	4.11 Szczególne znaczenie mają definicje różnych pojęć z dziedziny prawa materialnego:

en	legal persons;
pl	osoby prawne;

en	consumers and professionals;
pl	definicje konsumenta i profesjonalisty;

en	unfair contract terms;
pl	nieuczciwe warunki umowy;

en	duty to provide pre-contractual information on goods and services;
pl	obowiązek udzielenia wstępnych informacji o towarach i usługach;

en	duty to provide information when concluding a contract with a consumer who is at particular disadvantage;
pl	obowiązek udzielenia informacji w wypadku zawierania umowy ze stroną będącą w szczególnie niekorzystnym położeniu;

en	remedies for breach of information duties;
pl	środki zaradcze w przypadku niespełnienia obowiązku udzielenia informacji;

en	delivery - time of delivery - link with the transfer of risk;
pl	dostawa - czas dostawy - związek z przeniesieniem ryzyka;

en	point in time for and means of assessing conformity and hierarchy of remedies for non-conformity;
pl	terminy i sposób oceny zgodności i hierarchii środków zaradczych w przypadku braku zgodności;

en	situations when termination of the contract can take place;
pl	sytuacje, w których może nastąpić wypowiedzenie umowy;

en	notification to the seller of defects which were discovered/ought to have been discovered by the buyer;
pl	powiadomienie sprzedającego o wadach, które wykrył lub które powinien był wykryć kupujący;

en	right of withdrawal; scope of application; exercise of the right of withdrawal; cooling-off period and time limits for withdrawal;
pl	prawo do wycofania się z umowy: zakres stosowania, wykonywanie prawa do wycofania się z umowy, okres, w którym możliwe jest wycofanie się z umowy, oraz ostateczne terminy wycofania się z umowy;

en	notion of strict liability;
pl	pojęcie odpowiedzialności na zasadzie ryzyka;

en	inclusion of the notion of loss of profits and resulting damage;
pl	włączenie pojęcia utraconych korzyści i szkody rzeczywistej;

en	producers' liability and burden of proof; and
pl	odpowiedzialność producentów i ciężar dowodu;

en	e-commerce.
pl	handel elektroniczny (e-commerce).

en	4.12 The Committee could suggest a combination of legislative and non-legislative measures:
pl	4.12 EKES proponuje połączenie środków regulacyjnych i innych niż regulacyjne:

en	increase the coherence of the Community acquis in the field of contract law;
pl	zwiększenie spójności wspólnotowego dorobku prawnego w dziedzinie prawa umów;

en	promote the establishment of standard contract terms applicable EU-wide;
pl	wsparcie opracowania standardowych klauzul umownych mających zastosowanie w całej Unii;

en	examine further whether problems in the European contract law area may require non-sector-specific solutions.
pl	zbadanie dodatkowo, czy problemy związane z europejskim prawem umownym nie wymagają szczególnych rozwiązań innych niż te sektorowe.

en	4.13 In the Committee's view, an optional European contract law should be able to co-exist in parallel with national contract laws, providing standard terms and conditions, along with the possibility of opting for the 28th regime.
pl	4.13 Zdaniem EKES-u należy umożliwić współistnienie europejskiego opcjonalnego prawa umów równolegle z krajowymi systemami prawa umów, co zapewni standardowe warunki oraz możliwość zastosowania również "28. systemu".

en	4.14 In any case, new developments (such as e-contractors and their influence on contract rules) and emerging legal issues present a number of challenges to applying the Rome Convention [9].
pl	4.14 W każdym razie stosowanie konwencji rzymskiej [9] wiąże się z wieloma wyzwaniami, biorąc pod uwagę powstanie nowych problematycznych kwestii (takich jak strona umowy w formie elektronicznej i jej wpływ na przepisy dotyczące umów) oraz rozwój nowych zagadnień prawnych.

en	4.15 With regard to the scope of the "common toolbox" in respect of the optional European contract law and of the "optional advanced new regulatory regime", the Committee advocates starting with a pilot implementation project, limited to cross-border commercial sale-of-goods contracts.
pl	4.15 Jeżeli chodzi o zakres stosowania "wspólnego zestawu narzędzi" europejskiego opcjonalnego prawa umów oraz "nowego zaawansowanego opcjonalnego systemu regulacyjnego", EKES uważa, że należałoby rozpocząć od projektu pilotażowego dotyczącego zastosowania w obszarze wymiany handlowej, ograniczonego do transgranicznych umów sprzedaży towarów.

en	4.16 The Committee believes that greater coherence should be ensured between horizontal and vertical rules, with particular regard to the need for transparency, clarity and simplicity, not only for the sake of legal practitioners and their ability to incorporate the new guidelines, but also and most importantly for the small business and the average consumer, who stand to be particularly affected by legal complexity and opacity, and the ensuing excessive burden in terms of additional cost and time.
pl	4.16 EKES uważa, że należy zapewnić większą spójność między przepisami o charakterze horyzontalnym i wertykalnym, ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że muszą one być przejrzyste, jasne i proste nie tylko z punktu widzenia przedstawicieli zawodów prawniczych i ich zdolności przyswajania nowych wytycznych - lecz przede wszystkim z punktu widzenia drobnych przedsiębiorców i przeciętnych konsumentów, dla których złożoność i niejasność prawa ma negatywne skutki w postaci większych kosztów i wydłużonych terminów.

en	Brussels, 19 January 2011.
pl	Bruksela, 19 stycznia 2011 r.

en	The President of the European Economic and Social Committee
pl	Przewodniczący Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego

en	Staffan Nilsson
pl	Staffan Nilsson

en	[1] The Community method is based on the idea that the public's general interest is better protected when the Community institutions play their full role in the decision-making process, whilst respecting the principle of subsidiarity.
pl	[1] Metoda wspólnotowa opiera się na założeniu, że możliwe jest zapewnienie skuteczniejszej ochrony ogólnego interesu obywateli, jeżeli instytucje wspólnotowe w pełni wywiązują się ze swoich zadań w procesie decyzyjnym, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady pomocniczości.

en	[2] Europe 2020.
pl	[2] "Europa 2020.

en	A strategy for smart, sustainable and inclusive growth. COM(2010) 2020 final.
pl	Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu", COM(2010) 2020 wersja ostateczna.

en	[3] OJ C 241, 7.10.2002, p.
pl	[3] Dz.U. C 241 z 7.10.2002, s. 1.

en	1. [4] OJ C 21, 21.01.2011, p.
pl	[4] Dz.U. C 21 z 21.01.2011, s. 26.

en	26. [5] OJ C 21, 21.01.2011, p.
pl	[5] Dz.U. C 21 z 21.01.2011, s. 26.

en	26. [6] The Common Frame of Reference (CFR) is a long-term project which aims at providing the European legislators (Commission, Council and European Parliament) with a "toolbox" or a handbook to be used for the revision of existing and the preparation of new legislation in the area of contract law.
pl	[6] Wspólne ramy odniesienia są długoterminowym projektem mającym na celu dostarczenie organom prawodawczym UE (Komisji, Radzie i Parlamentowi Europejskiemu) instrumentu bądź zestawu wytycznych do celów przeglądu istniejących przepisów oraz opracowania nowych przepisów w zakresie prawa umów.

en	This toolbox could contain fundamental principles of contract law, definitions of key concepts and model provisions.
pl	Instrument ten mógłby obejmować zasadnicze zasady prawa umów, definicje głównych pojęć oraz wzory postanowień.

en	Under the 6th Framework Programme, the Directorate General for Research has funded, from 2005 until 2009, in the area of Social Sciences and Humanities, the Network of Excellence COPECL - "Common Principles of European Contract Law". This network comprised more than 150 researchers as well as several institutions and organisations operating in all EU Member States in the field of European private law.
pl	W ramach szóstego programu ramowego DG ds. Badań Naukowych ustanowiła w obszarze nauk społecznych i humanistycznych Sieć ds. Wspólnych Zasad Europejskiego Prawa Umów (ang. Common Principles of European Contract Law - CoPECL), w której skład wchodzi ponad 150 badaczy oraz różne instytucje i organizacje działające we wszystkich państwach członkowskich w dziedzinie europejskiego prawa prywatnego.

en	The final product was the text entitled the "Draft Common Frame of Reference (DCFR)".
pl	Końcowym wynikiem prac sieci prowadzonych w latach 2005 - 2009 jest właśnie dokument zatytułowany "Projekt wspólnych ram odniesienia".

en	GREEN PAPER FROM THE COMMISSION
pl	ZIELONA KSIĘGA KOMISJI

en	on policy options for progress towards a European Contract Law for consumers and businesses
pl	w sprawie możliwości politycznych w zakresie w zakresie postępów w kierunku ustanowienia europejskiego prawa umów dla konsumentów i przedsiębiorstw

en	GREEN PAPER FROM THE COMMISSION
pl	ZIELONA KSIĘGA KOMISJI

en	on policy options for progress towards a European Contract Law for consumers and businesses
pl	w sprawie politycznych w zakresie w zakresie postępów w kierunku ustanowienia europejskiego prawa umów dla konsumentów i przedsiębiorstw

en	1. PURPOSE OF THE GREEN PAPER
pl	1. CEL ZIELONEJ KSIęGI

en	The internal market is built on a multitude of contracts governed by different national contract laws.
pl	Rynek wewnętrzny opiera się na licznych umowach, które podlegają różnym przepisom prawa umów poszczególnych krajów.

en	Yet, differences between national contract laws may entail additional transaction costs and legal uncertainty for businesses and lead to a lack of consumer confidence in the internal market.
pl	Różnice między prawem umów poszczególnych państw mogą wiązać się z dodatkowymi kosztami transakcyjnymi i niepewnością prawną dla przedsiębiorstw, a także prowadzić do braku zaufania konsumentów do rynku wewnętrznego.

en	Divergences in contract law rules may require businesses to adapt their contractual terms.
pl	Różnice w prawie umów mogą wymagać od przedsiębiorstw dostosowania swoich zobowiązań umownych.

en	Furthermore, national laws are rarely available in other European languages, which imply that market actors need to take advice from a lawyer who knows the laws of the legal system that they are proposing to choose.
pl	Ponadto przepisy krajowe rzadko są dostępne w innych językach europejskich, co oznacza, że podmioty działające na rynku zmuszone są korzystać z konsultacji prawników znających przepisy proponowanego przez nich systemu prawnego.

en	Partly for these reasons, consumers and businesses, in particular small and medium enterprises (SMEs) having limited resources, may be reluctant to engage in cross-border transactions.
pl	Po części z tych względów konsumenci i przedsiębiorstwa, w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa o ograniczonych zasobach, mogą niechętnie angażować się w transakcje transgraniczne.

en	This reluctance would in turn hinder cross-border competition to the detriment of societal welfare.
pl	Niechęć ta z kolei ogranicza transgraniczną konkurencję, ze szkodą dla dobrobytu społecznego.

en	Consumers and businesses from small Member States might be particularly disadvantaged.
pl	Szczególnie pokrzywdzeni mogą być konsumenci i przedsiębiorstwa z małych państw członkowskich.

en	The Commission wants citizens to take full advantage of the internal market.
pl	Komisja pragnie, aby obywatele mogli w pełni korzystać z rynku wewnętrznego.

en	The Union must do more to ease cross-border transactions.
pl	Unia musi dołożyć starań, aby ułatwić transakcje transgraniczne.

en	The purpose of this Green Paper is to set out the options on how to strengthen the internal market by making progress in the area of European Contract Law, and launch a public consultation on them.
pl	Celem niniejszej zielonej księgi jest nakreślenie możliwości wzmocnienia rynku wewnętrznego przez poczynienie postępów w dziedzinie europejskiego prawa umów, a także rozpoczęcie konsultacji publicznych na ten temat.

en	Depending on the evaluation of the results of the consultation, the Commission could propose further action by 2012.
pl	W zależności od oceny wyników konsultacji Komisja może zaproponować dalsze działania do 2012 r.

en	Any legislative proposal will be accompanied by an appropriate impact assessment.
pl	Ewentualnemu projektowi legislacyjnemu będzie towarzyszyła stosowna ocena skutków.

en	2. BACKGROUND
pl	2. PRZEBIEG PROCEDURY

en	With its 2001 Communication on European Contract Law [1], the European Commission launched a process of extensive public consultation on the problems arising from differences between Member States' contract laws and on potential actions in this field.
pl	Wydając w 2001 r. Komunikat w sprawie Europejskiego prawa umów [1], Komisja Europejska uruchomiła proces szeroko zakrojonych konsultacji publicznych na temat problemów wynikających z różnic między prawem umów państw członkowskich oraz ewentualnych działań w tym zakresie.

en	In the light of the responses, the Commission issued an Action Plan in 2003[2], proposing to improve the quality and coherence of European Contract Law by establishing a Common Frame of Reference (CFR) containing common principles, terminology and model rules to be used by the Union legislator when making or amending legislation.
pl	Na podstawie odpowiedzi w 2003 r. Komisja opracowała plan działania[2], w którym zaproponowała podwyższenie jakości i spójności europejskiego prawa umów poprzez ustanowienie wspólnych ram odniesienia, które określałyby wspólne zasady, terminologię i wzory przepisów, z jakich unijny prawodawca powinien korzystać, tworząc lub zmieniając przepisy.

en	It was also proposed to review the Union acquis in the area of consumer contract law, to remove inconsistencies and fill regulatory gaps[3].
pl	Zaproponowano również przegląd unijnego dorobku prawnego w dziedzinie prawa umów między przedsiębiorcą a konsumentem, aby wyeliminować niespójności i zapełnić luki prawne[3].

en	As a result of the review, in October 2008, the Commission submitted a Proposal for a Directive on consumer rights[4], a measure designed to boost the retail internal market.
pl	Wynikiem przeglądu był przedstawiony w październiku 2008 r. wniosek Komisji dotyczący dyrektywy w sprawie praw konsumentów[4] - środka, którego celem jest nadanie impulsu wewnętrznemu rynkowi detalicznemu.

en	The Commission financed through a grant under the 6th Framework Programme for Research and closely followed the work of an international academic network who carried out the preparatory legal research in view of the adoption of the CFR.
pl	Za pomocą dotacji udzielonej w ramach szóstego programu ramowego w zakresie badań Komisja sfinansowała, a także uważnie przeanalizowała prace międzynarodowej uniwersyteckiej sieci naukowej, która przeprowadziła przygotowawcze badania systemów prawnych w celu przyjęcia wspólnych ram odniesienia.

en	The research work was finalised at the end of 2008 and led to the publication of the Draft Common Frame of Reference (DCFR)[5].
pl	Prace badawcze zakończono pod koniec 2008 r. i zaowocowały one opublikowaniem projektu wspólnych ram odniesienia[5].

en	The DCFR covers principles, definitions and model rules of civil law[6], including contract and tort law.
pl	Projekt wspólnych ram odniesienia zawiera zasady, definicje i wzorcowe uregulowania europejskiego prawa cywilnego[6], w tym prawa umów i prawa czynów niedozwolonych.

en	It contains provisions for both commercial and consumer contracts.
pl	Zawiera przepisy odnoszące się zarówno do umów handlowych, jak i między przedsiębiorcą a konsumentem.

en	The DCFR has built on several projects previously undertaken at European and international level.
pl	Projekt wspólnych ram odniesienia rozwija kilka projektów podjętych na poziomie europejskim i międzynarodowym.

en	A network of eminent European academics[7] has elaborated the Principles of European Contract Law (PECL) with the aim of providing the internal market with a uniform contract law.
pl	Sieć wybitnych naukowców europejskich[7] opracowała Zasady europejskiego prawa umów (PECL), które mają na celu utworzenie jednolitego prawa umów dla rynku wewnętrznego.

en	Various international and regional organisations, recognising that diverging contract law rules create obstacles to international trade, have been working to reduce such obstacles by providing uniform model rules.
pl	Mając świadomość, że różnice między systemami prawa umów powodują utrudnienia handlu międzynarodowego, różne organizacje międzynarodowe i regionalne pracowały na rzecz ograniczenia tych przeszkód przez wprowadzenie jednolitych uregulowań wzorcowych.

en	The United Nations Commission on International Trade Law (UNCITRAL) has created an almost worldwide standard for business-to-business sales of goods - the Vienna Convention on International Sales of Goods[8] - which applies by default whenever the parties have not chosen to apply another law.
pl	Komisja Narodów Zjednoczonych do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego (UNCITRAL) utworzyła normy sprzedaży towarów między przedsiębiorstwami, obejmujące swoim zasięgiem niemal cały świat: konwencję wiedeńską o międzynarodowej sprzedaży towarów[8], która ma zastosowanie zawsze wtedy, gdy strony nie zdecydują się na stosowanie innego prawa.

en	The International Institute for the Unification of Private Law (UNIDROIT) has developed the Principles of International Commercial Contracts, which represent model rules on sales of goods and provision of services.
pl	Międzynarodowy Instytut Unifikacji Prawa Prywatnego (UNIDROIT) opracował zasady międzynarodowych umów handlowych, które stanowią wzorcowe uregulowania w zakresie sprzedaży towarów i świadczenia usług.

en	These instruments have created standards which have served as model rules for legislators around the world[9] and for parties to commercial contracts who may not designate them as the law governing certain aspects of their contracts but can nevertheless incorporate them by reference, as Article 3 in conjunction with Recital 13 of the Rome I Regulation[10] makes clear.
pl	Instrumenty te stworzyły normy, które służą jako wzorcowe uregulowania prawodawcom na całym świecie[9] oraz stronom umów handlowych, które - nawet jeśli nie wskazują ich jako przepisów regulujących pewne aspekty ich umów - mogą je jednak włączać w drodze odniesienia, co wyraźnie stwierdza art. 3 w związku z motywem 13 rozporządzenia Rzym I[10].

en	However, their scope is limited to business-to-business contracts, and in the case of the Vienna Convention, to sale of goods.
pl	Jednak ich zakres jest ograniczony do umów między przedsiębiorstwami, natomiast w przypadku konwencji wiedeńskiej - do sprzedaży towarów.

en	Moreover, there is no mechanism to ensure their uniform interpretation in the Member States.
pl	Ponadto nie istnieją mechanizmy, które zapewniałyby ich jednolitą interpretację w państwach członkowskich.

en	Finally, these instruments cannot restrict the application of national mandatory rules.
pl	Instrumenty te nie mogą również ograniczać stosowania obowiązujących przepisów prawa krajowego.

en	An instrument of European Contract Law could help the EU to meet its economic goals and recover from the economic crisis.
pl	Instrument europejskiego prawa umów mógłby ułatwić UE osiągnięcie celów ekonomicznych i pokonanie skutków kryzysu gospodarczego.

en	The Stockholm Programme for 2010-2014[11] states that the European judicial area should serve to support the economic activity in the internal market.
pl	W programie sztokholmskim na lata 2010 - 2014[11] stwierdzono, że europejska przestrzeń sądowa powinna służyć wspieraniu działalności gospodarczej na rynku wewnętrznym.

en	The Programme invites the Commission to submit a proposal on the CFR and to examine further the issue of contract law.
pl	W programie Komisja została wezwana do przedstawienia projektu wspólnych ram odniesienia i przeprowadzenia dalszej analizy kwestii prawa umów.

en	The Commission's Communication "Europe 2020"[12] recognises the need to make it easier and less costly for businesses and consumers to conclude contracts with partners in other EU countries, notably by offering harmonised solutions for consumer contracts, EU model contract clauses and by making progress towards an optional European Contract Law.
pl	W komunikacie Komisji „Europa 2020"[12] uznano potrzebę ułatwiania przedsiębiorcom i konsumentom zawierania umów z partnerami z innych krajów UE oraz ograniczanie kosztów tych operacji, przede wszystkim za sprawą zharmonizowanych rozwiązań w obszarze umów między przedsiębiorcą a konsumentem, europejskich wzorcowych klauzul umownych oraz kroków podejmowanych w kierunku utworzenia opcjonalnego europejskiego prawa umów.

en	The Digital Agenda for Europe[13], the first flagship initiative adopted under the Europe 2020 strategy, aims at delivering sustainable economic and social benefits from a digital internal market by eliminating legal fragmentation.
pl	Celem Europejskiej agendy cyfrowej[13], pierwszego projektu przewodniego przyjętego w ramach strategii Europa 2020, jest zapewnienie trwałych korzyści ekonomicznych i społecznych cyfrowego rynku wewnętrznego poprzez likwidację rozdrobnienia prawnego.

en	The action it proposes refers to "an optional contract law instrument to overcome the fragmentation of contract law, in particular as regards the on-line environment".
pl	Proponowane działania odnoszą się do nieobowiązkowego instrumentu prawa umów na rzecz dalszego ograniczenia fragmentacji prawa umów, w szczególności w odniesieniu do środowiska on-line .

en	The Union could fill contract law gaps by adopting effective tools for the removal of market barriers relating to diverging contract laws.
pl	Unia mogłaby wypełnić luki w prawie umów, przyjmując skuteczne narzędzia służące likwidacji barier rynkowych związanych z różnicami między systemami prawa umów.

en	An instrument of European Contract Law, if sufficiently user-friendly and legally certain, could also serve as a model, in particular to international organisations which have taken the Union as a model for regional integration[14].
pl	Instrument europejskiego prawa umów mógłby - pod warunkiem, ze byłby wystarczająco łatwy w użyciu i pewny pod względem prawnym - służyć również jako model, w szczególności dla organizacji międzynarodowych, które obrały Unię Europejską za wzór integracji regionalnej[14] .

en	The Union could thus play a leading role in setting uniform international standards in this field, which could in turn give the European economy a competitive advantage in the world.
pl	Unia mogłaby więc odegrać wiodącą rolę w określaniu jednolitych norm międzynarodowych w tym zakresie, co z kolei mogłoby zapewnić przewagę konkurencyjną gospodarki europejskiej na świecie.

en	In order to carry out its mandate, the Commission has set up an Expert Group[15] to study the feasibility of a user-friendly instrument of European Contract Law, capable of benefiting consumers and businesses which, at the same time, would provide for legal certainty.
pl	W ramach wykonywania swojego mandatu Komisja powołała grupę ekspertów[15] w celu zbadania wykonalności przyjaznego dla użytkowników instrumentu europejskiego prawa umów, który przyniósłby korzyści konsumentom i przedsiębiorcom, a zarazem gwarantował pewność prawną.

en	The Group will assist the Commission in selecting those parts of the DCFR which are directly or indirectly related to contract law, and in restructuring, revising and supplementing the selected provisions.
pl	Grupa będzie towarzyszyć Komisji w wyborze elementów projektu wspólnych ram odniesienia, które są bezpośrednio lub pośrednio związane z prawem umów, a także w reorganizacji, weryfikacji i uzupełnieniu wybranych przepisów.

en	It will also take into consideration other relevant sources in this area, as well as the contributions to the present consultation.
pl	Weźmie ona również pod uwagę inne istotne źródła w tej dziedzinie, jak również wyniki niniejszych konsultacji.

en	The Group gathers the expertise from the Union's different legal traditions and stakeholders' interests.
pl	Grupa gromadzi wiedzę fachową wywodzącą się z różnych tradycji prawnych państw Unii oraz potrzeb zainteresowanych stron.

en	Members were selected from among reputable experts in the area of civil law, in particular contract law, and are acting independently and in the public interest.
pl	Jej członkowie zostali wybrani spośród szanowanych ekspertów z dziedziny prawa cywilnego, ze szczególnym naciskiem na prawo umów; są oni niezależni oraz działają w interesie publicznym.

en	The results of the public consultation launched by this Green Paper will inform the on-going work of the Expert Group.
pl	Wyniki konsultacji publicznych zainicjowanych niniejszą zieloną księgą zostaną wykorzystane w bieżącej pracy grupy ekspertów.

en	3. CHALLENGES FOR THE INTERNAL MARKET
pl	3. Wyzwania dla rynku wewnętrznego

en	The completion of the internal market faces a number of barriers, which prevent it from delivering on its full potential.
pl	Na drodze do pełnej realizacji rynku wewnętrznego stoi wiele przeszkód, które uniemożliwiają korzystanie z jego pełnego potencjału.

en	Regulatory, linguistic, and other obstacles[16] hinder the smooth functioning of the internal market.
pl	Sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego utrudniają przeszkody regulacyjne, językowe i inne[16].

en	Divergences between national contract laws feature amongst these barriers, as has emerged in the course of the consultation launched with the 2001 Communication in European Contract Law, in Eurobarometer surveys[17] and other studies[18].
pl	Do wspomnianych przeszkód należą też różnice między prawem umów poszczególnych krajów, co wynika z konsultacji zainaugurowanych komunikatem w sprawie europejskiego prawa umów z 2001 r., z badań Eurobarometru[17] oraz innych badań[18].

en	3.1. Business-to-consumer contracts
pl	3.1. Umowy między przedsiębiorcą a konsumentem

en	Divergences exist not only in areas which have not been regulated by EU law (e.g. general contract law), but also in areas which have been partially harmonised at Union level on the basis of minimum harmonisation (e.g. consumer protection law).
pl	Różnice istnieją nie tylko w obszarach, których nie reguluje prawo UE (np. ogólne prawo umów), lecz także w obszarach częściowo zharmonizowanych na poziomie UE w oparciu o harmonizację minimalną (np. prawo ochrony konsumentów).

en	This has left room for different national approaches to consumer protection legislation.
pl	Pozostawiło to miejsce na różnice w podejściu do przepisów dotyczących ochrony konsumenta w poszczególnych krajach.

en	In business-to-consumer contracts, the Union has put into place uniform conflict-of-law rules which aim to protect consumers when seeking redress with businesses from other Member States with whom they have contracted.
pl	W umowach między przedsiębiorcą a konsumentem Unia musi wprowadzić jednolite normy kolizyjne, w celu ochrony konsumentów domagających się zadośćuczynienia od przedsiębiorstw z innych państw członkowskich, z którymi zawarli umowę.

en	More specifically, under Article 6 of the Rome I Regulation, where the business party pursues his commercial activities in or directs this activity to the country of habitual residence of the consumer, the law of this country applies in the absence of choice.
pl	Mówiąc dokładniej, zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rzym I, jeżeli przedsiębiorca wykonuje swoją działalność gospodarczą lub zawodową w państwie, w którym konsument ma miejsce zwykłego pobytu, lub ją do tego państwa kieruje, stosuje się prawo tego właśnie państwa, o ile nie zostało wybrane inne.

en	If the parties choose a law other than the law of the country of habitual residence of the consumer, the contract cannot deprive the consumer of the protection afforded by his law[19].
pl	Jeżeli strony zdecydują się wybrać prawo inne niż prawo państwa, w którym konsument ma miejsce zwykłego pobytu, umowa nie może pozbawić konsumenta ochrony, którą oferuje prawo jego państwa[19].

en	As a result of this rule, consumers can be confident that, in the event of dispute, courts will ensure that they will benefit from at least the same level of protection as guaranteed in their country of residence.
pl	Dzięki tej zasadzie konsumenci mogą być pewni, że w przypadku sporu sądy dopilnują, aby byli oni objęci co najmniej tym samym poziomem ochrony, jaką gwarantuje im ich kraj zamieszkania.

en	For businesses, this rule means that when they sell across borders, the contracts that they conclude with consumers are subject to the different rules in force in the countries in which these consumers are resident, irrespective of whether a choice of law is made or not.
pl	Dla przedsiębiorstw zasada ta oznacza, że w przypadku sprzedaży transgranicznej zawierane konsumentami umowy podlegają zasadom obowiązującym w państwie, w którym konsument ma miejsce zamieszkania - niezależnie od tego, czy dokonano wyboru prawa właściwego.

en	Businesses wishing to engage in such cross-border trade may face high legal costs when their contracts are subject to foreign consumer law.
pl	Przedsiębiorstwa, które pragną prowadzić handel transgraniczny, mogą ponosić wyższe koszty prawne, gdy ich umowy podlegają obcemu prawu ochrony konsumentów.

en	In extreme cases, some businesses may even refuse to sell across borders and thus potential consumers of that company may be locked in their national markets and be deprived of the enhanced choice and lower prices offered by the internal market.
pl	W skrajnych przypadkach niektóre przedsiębiorstwa mogą nawet odmówić sprzedaży transgranicznej, ograniczając tym samym potencjalnych konsumentów przedsiębiorstwa do ich rynków krajowych i pozbawiając ich większego wyboru i możliwości transakcji po niższych cenach, jakie oferuje rynek wewnętrzny.

en	This may be particularly relevant in e-commerce transactions.
pl	Może to mieć szczególnie duże znaczenie w odniesieniu do transakcji w handlu elektronicznym.

en	Even if the website of a seller could be accessed by consumers from all the Member States, because of the related costs and risks, the seller may refuse to conclude contracts with consumers from other Member States.
pl	Nawet jeżeli konsumenci ze wszystkich państw członkowskich mają dostęp do strony internetowej danego sprzedawcy, sprzedawca ten może - ze względu na koszty i ryzyko - odmówić zawierania umów z konsumentami z innych państw członkowskich.

en	For example, for 61% of cross-border e-commerce offers, consumers were not able to place an order mainly because businesses refused to serve the consumer's country.[20] Thus, the potential of cross-border e-commerce remains partly unfulfilled, to the detriment of both businesses, in particular SMEs, and consumers.
pl	Przykładowo w 61 % transgranicznych ofert złożonych w handlu elektronicznym konsumenci nie mogli złożyć zamówienia głównie dlatego, że przedsiębiorcy odmawiali sprzedaży do kraju konsumenta[20]. Dlatego potencjał transgranicznego handlu elektronicznego pozostaje po części niewykorzystany, ze szkodą zarówno dla przedsiębiorstw (głównie małych i średnich) jak i konsumentów.

en	The Commission's Proposal for a Consumer Rights Directive[21] addresses some of these problems by aiming at simplifying and consolidating the existing legislation in the area of consumer contract law, on the basis of a fully harmonised set of key internal market aspects of consumer contract law.
pl	Wniosek Komisji dotyczący dyrektywy w sprawie praw konsumentów[21] porusza niektóre z tych problemów, mając na celu uproszczenie i skonsolidowanie obowiązującego prawodawstwa w dziedzinie prawa umów między przedsiębiorcą a konsumentem, na podstawie w pełni zharmonizowanego zestawu najważniejszych aspektów prawa umów między przedsiębiorcą a konsumentem dotyczących rynku wewnętrznego.

en	However, even if adopted as proposed, it would not render fully compatible the national contract laws of the Member States in the non-harmonised areas.
pl	Jednak nawet jeśli zostanie on przyjęty w proponowanej formie, nie doprowadzi do pełnej kompatybilności prawa umów poszczególnych państw członkowskich w niezharmonizowanych obszarach.

en	Also in the areas of fully harmonised provisions, there would be a need to apply them in conjunction with other national provisions of general contract law[22].
pl	Także w obszarach całkowicie zharmonizowanych przepisów istniałaby potrzeba stosowania ich w połączeniu z innymi przepisami ogólnego prawa umów poszczególnych krajów[22].

en	Moreover, two years of intense negotiations in the European Parliament and Council have highlighted that there are limits to an approach based on full harmonisation.
pl	Ponadto dwa lata intensywnych negocjacji w Parlamencie Europejskim i Radzie wykazały ograniczenia, jakie wiążą się z podejściem opartym na pełnej harmonizacji.

en	Consequently, differences between the contract laws of the Member States will remain a reality even after the adoption of the Directive and businesses wishing to sell cross-border will have to comply with them.
pl	W związku z tym różnice między systemami prawa umów państw członkowskich utrzymają się nawet po przyjęciu dyrektywy, a przedsiębiorstwa, które pragną prowadzić sprzedaż transgraniczną, będą musiały uwzględniać różne przepisy.

en	3.2. Business-to-business contracts
pl	3.2. Umowy między przedsiębiorstwami

en	In a business-to-business contract, the parties have the freedom to choose the law governing their contract.
pl	W umowie między przedsiębiorstwami strony mają swobodę wyboru prawa właściwego dla umowy.

en	They can also incorporate into their contracts existing instruments, such as the Vienna Convention on the International Sale of Goods or the UNIDROIT Principles of International Commercial Contracts.
pl	Mogą również uwzględnić w umowie istniejące akty prawne, takie jak konwencja wiedeńska o międzynarodowej sprzedaży towarów czy zasady międzynarodowych umów handlowych UNIDROIT.

en	However, businesses do not have the option of a common European Contract Law which could be applied and interpreted uniformly in all the Member States.
pl	Przedsiębiorstwa nie mają jednak możliwości wyboru wspólnego europejskiego prawa umów, które byłoby jednakowo stosowane i interpretowane we wszystkich państwach członkowskich.

en	Large companies with strong bargaining power can ensure that their contracts are subject to a particular national law.
pl	Może być to jednak trudniejsze w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw.

en	This may be more difficult for SMEs and therefore raise obstacles to pursuing a uniform commercial policy across the Union, thus preventing businesses from grasping opportunities in the internal market.
pl	Stanowi to przeszkodę na drodze do spójnej polityki handlowej w całej Unii Europejskiej, tym samym uniemożliwiając przedsiębiorstwom korzystanie z możliwości, jakie daje im rynek wewnętrzny.

en	Furthermore, ensuring compliance with different systems of contract law or obtaining information about the law applicable in another Member State and in another language might increase legal costs.
pl	Zapewnienie zgodności z przepisami różnych systemów prawa umów lub uzyskanie informacji na temat prawa obowiązującego w innym państwie członkowskim i opublikowanego w innym języku, może również prowadzić do podwyższenia kosztów prawnych.

en	Whereas for certain specialised types of contract having a strong international dimension, such as shipping contracts, businesses may already have become familiar with the laws commonly used for governing this type of transaction, this is not necessarily always the case.
pl	W przypadku niektórych wyspecjalizowanych rodzajów umów o wyraźnym wymiarze międzynarodowym, takich jak umowy przewozu, przedsiębiorstwa mogły już zaznajomić się z przepisami powszechnie stosowanymi w przypadku takich transakcji, jednak nie zawsze ma to miejsce.

en	In addition, for more general commercial transactions, businesses might benefit from an instrument setting out a uniform set of rules of European Contract Law which would be easily accessible in all official languages.
pl	Ponadto w przypadku bardziej ogólnych transakcji handlowych przedsiębiorstwa mogłyby skorzystać z instrumentu, który wprowadza jednolite zasady prawa europejskiego, ogólnie dostępnego we wszystkich językach urzędowych.

en	This could provide greater reassurance to businesses engaged in cross-border trade, which might quickly familiarise themselves with such a system by using it in all dealings with businesses in other Member States.
pl	Zapewniłoby to większe poczucie bezpieczeństwa wśród przedsiębiorstw uczestniczących w handlu transgranicznym, które mogłyby szybko zaznajomić się z takim systemem, wykorzystując go we wszystkich transakcjach zawieranych z przedsiębiorstwami w innych państwach członkowskich.

en	In such dealings, it could also come to be seen as an alternative to the Member States national contract laws and a neutral modern contract law regime drawing on the common national law traditions in a clear and user-friendly manner.
pl	W transakcjach tego typu prawo takie można by traktować jako alternatywę dla prawa umów poszczególnych państw członkowskich oraz neutralny nowoczesny system prawa umów, który w przejrzysty i przyjazny sposób rozwija wspólne tradycje prawa krajowego.

en	Such an option could be particularly attractive for SMEs venturing into new markets for the first time.
pl	Taki wariant mógłby być szczególnie atrakcyjny dla małych i średnich przedsiębiorstw, które po raz pierwszy wchodzą na nowe rynki.

en	4. CHOOSING THE BEST INSTRUMENT FOR EUROPEAN CONTRACT LAW
pl	4. Wybór najlepszej formy prawnej dla europejskiego prawa umów

en	An instrument of European Contract Law should respond to the problems of diverging contract laws identified above, without introducing additional burdens or complications for consumers or businesses.
pl	Forma prawna europejskiego prawa umów powinna odpowiadać na określone powyżej problemy wynikające z różnych systemów prawa umów, nie wprowadzając dodatkowych obciążeń lub utrudnień dla konsumentów i przedsiębiorstw.

en	In addition it should ensure a high level of consumer protection.
pl	Ponadto powinna zapewniać wysoki poziom ochrony konsumentów.

en	In the area it covers, the instrument should be comprehensive and self-standing, in the sense that references to national laws or international instruments should be as much as possible reduced.
pl	W dziedzinie, którą obejmuje, akt ten powinien stanowić instrument kompleksowy i niezależny: odniesienia do prawa krajowego lub aktów prawa międzynarodowego powinny zostać ograniczone do minimum.

en	Several options have been identified, in respect of the legal nature, the scope of application and the material scope of the future instrument.
pl	Rozróżniono kilka wariantów pod względem formy prawnej, zakresu stosowania i zakresu przedmiotowego przyszłego instrumentu.

en	4.1. What should be the legal nature of the instrument of European Contract Law?
pl	4.1. Jaką formę prawną powinien przyjąć instrument europejskiego prawa umów?

en	An instrument of European Contract Law could range from a non-binding instrument, aiming at improving the consistency and quality of EU legislation, to a binding instrument which would set out an alternative to the existing plurality of national contract law regimes, by providing a single set of contract law rules.
pl	Forma prawna instrumentu europejskiego prawa umów może być różna: od niewiążącego aktu prawnego, którego celem jest poprawa spójności i jakości prawodawstwa UE, po wiążący akt prawny, który stanowiłby alternatywę dla obecnej wielości prawa umów poszczególnych krajów poprzez wprowadzenie jednolitego zestawu przepisów prawa umów.

en	As a general observation, a Union instrument would be made available in all official languages.
pl	Ogólnie rzecz biorąc, unijny instrument byłby dostępny we wszystkich językach urzędowych.

en	This would benefit all stakeholders involved, legislators seeking guidance, judges applying rules and parties negotiating the terms of their contract.
pl	Byłoby to korzystne dla wszystkich zainteresowanych podmiotów, prawodawców szukających wskazówek, sędziów stosujących przepisy i stron negocjujących warunki zawieranej umowy.

en	Option 1: Publication of the results of the Expert Group
pl	Wariant 1: Opublikowanie wyników prac grupy ekspertów

en	The outcome of the work of the Expert Group could be made easily available, by immediate publication on the website of the Commission, without any endorsement at Union level.
pl	Wyniki prac grupy ekspertów można by z łatwością udostępnić, bezzwłocznie publikując je na stronie internetowej Komisji, beż żadnego zatwierdzenia na poziomie unijnym.

en	If the Expert Group produces a practical and user-friendly text, this could be used by European and national legislators as a source of inspiration when drafting legislation and by contractual parties when drafting their standard terms and conditions.
pl	Jeżeli grupa ekspertów opracuje praktyczny i przyjazny tekst, mógłby on być wykorzystywany przez prawodawców europejskich i krajowych jako punkt wyjścia podczas opracowywania prawodawstwa, a także przez umawiające się strony podczas redagowania standardowych warunków umowy.

en	It could also be used in higher education or professional training as a compendium drawn from the different contract law traditions of the Member States.
pl	Mógłby być również wykorzystywany w szkolnictwie wyższym lub na szkoleniach zawodowych jako kompendium oparte na różnych tradycjach prawa umów poszczególnych państw członkowskich.

en	Extensive use of this work could contribute, in the long term, to the voluntary convergence of national contract laws.
pl	Powszechne wykorzystanie tego opracowania mogłoby w dłuższej perspektywie czasowej przyczynić się do dobrowolnego ujednolicenia prawa umów w poszczególnych krajach.

en	However, this solution could not address the internal market barriers.
pl	Rozwiązanie to nie może jednak wyeliminować problemu barier na rynku wewnętrznym.

en	Divergences in contract law would not be significantly reduced by a text which has no formal authority or status for courts and legislators.
pl	Różnic między systemami prawa umów nie da się znacząco zmniejszyć przy pomocy tekstu, który dla sędziów i prawodawców nie ma żadnej formalnej mocy prawnej lub statusu.

en	Option 2: An official "toolbox" for the legislator
pl	Wariant 2: Oficjalny zestaw narzędzi dla prawodawców

en	a) Commission act on a "toolbox"
pl	a) Dokument Komisji w sprawie zestawu narzędzi

en	Drawing on the results of the Expert Group, the Commission could adopt an act (e.g. a Communication or Commission Decision) on European Contract Law to be used as a reference tool by the Commission to ensure the coherence and quality of legislation.
pl	W oparciu o wyniki prac grupy ekspertów Komisja mogłaby przyjąć dokument (np. komunikat lub decyzję) w sprawie europejskiego prawa umów, który byłby wykorzystywany przez Komisję jako punkt odniesienia w celu zapewnienia spójności i jakości prawodawstwa.

en	The Commission would use the "toolbox" when drafting proposals for new legislation or when revising existing measures.
pl	Komisja wykorzystywałaby ten zestaw narzędzi podczas opracowywania wniosków nowego prawodawstwa lub przeglądu istniejących środków.

en	Such an instrument would be effective immediately upon adoption by the Commission, without the approval of the Parliament and Council.
pl	Dokument taki wszedłby w życie z chwilą przyjęcia przez Komisję, bez konieczności zatwierdzenia przez Parlament i Radę.

en	However, in this case, the Parliament and Council would not be required to take its recommendations into consideration when tabling their amendments.
pl	Jednak w takim przypadku Parlament i Rada nie miałyby obowiązku brania zaleceń pod uwagę, proponując swoje poprawki.

en	b) Interinstitutional agreement on a "toolbox"
pl	b) Porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie zestawu narzędzi

en	A "toolbox" in European Contract Law could be the object of an interinstitutional agreement between the Commission, Parliament and Council to make consistent reference to its provisions when drafting and negotiating legislative proposals bearing on European Contract Law.
pl	Zestaw narzędzi dotyczących europejskiego prawa umów mógłby stać się przedmiotem porozumienia międzyinstytucjonalnego między Komisją, Parlamentem i Radą, w sprawie spójnego stosowania się do jego zapisów podczas opracowywania i negocjowania wniosków legislacyjnych dotyczących europejskiego prawa umów .

en	A proposal for an interinstitutional agreement would require negotiations between the three lawmakers before it becomes effective, but it would have added value in its implication of the three institutions which will be required to take its recommendations into consideration while preparing and adopting new legislative instruments.
pl	Przed jego wprowadzeniem w życie, wniosek dotyczący porozumienia międzyinstytucjonalnego wymagałby negocjacji między wymienionymi trzema prawodawcami, miałby jednak wartość dodaną w postaci zobowiązania wszystkich trzech instytucji do brania jego zaleceń pod uwagę podczas opracowywania i przyjmowania nowych aktów prawnych.

en	The disadvantage of any "toolbox" is that it would not provide immediate, tangible internal market benefits since it will not remove divergences in law.
pl	Wadą każdego zestawu narzędzi jest fakt, że nie zapewnia on bezpośrednich, wymiernych korzyści dla rynku wewnętrznego, ponieważ nie likwiduje różnic między systemami prawa.

en	Furthermore, a "toolbox" for the legislator could not ensure a convergent application and interpretation of Union contract law by the courts.
pl	Ponadto zestaw narzędzi dla prawodawcy nie mógłby zagwarantować spójnego stosowania i interpretacji unijnego prawa umów przez sądy.

en	Option 3: Commission Recommendation on European Contract Law
pl	Wariant 3: Zalecenie Komisji w sprawie europejskiego prawa umów

en	An instrument of European Contract Law could be attached to a Commission Recommendation addressed to the Member States, encouraging them to incorporate the instrument into their national laws.
pl	Instrument europejskiego prawa umów mógłby być dołączony do zalecenia Komisji skierowanego do państw członkowskich, które zachęcałoby je do włączenia aktu do prawa krajowego.

en	Such a Recommendation would allow the Member States to gradually adopt the instrument into their national laws on a voluntary basis.
pl	Zalecenie takie umożliwiłoby państwom członkowskim stopniowe włączenie instrumentu do swojego prawa krajowego na zasadzie dobrowolności.

en	Furthermore, the Court of Justice of the EU would have jurisdiction to interpret the provisions of the Recommendation.
pl	Ponadto Trybunał Sprawiedliwości miałby właściwość do interpretacji zapisów zalecenia.

en	Two possibilities can be envisaged:
pl	Można rozważyć dwie możliwości:

en	a) The Recommendation could encourage the Member States to replace national contract laws with the recommended European instrument.
pl	a) Zalecenie mogłoby zachęcić państwa członkowskie do zastąpienia prawa umów poszczególnych krajów zalecanym instrumentem europejskim.

en	Such an approach has been successfully implemented in the United States, where a Uniform Commercial Code elaborated by experts in commercial law and endorsed by neutral, quasi-public organisations[23] has been adopted by all but one of the 50 states.
pl	Takie podejście zostało z powodzeniem wprowadzone w Stanach Zjednoczonych, gdzie jednolity kodeks handlowy opracowany przez ekspertów w dziedzinie prawa handlowego i zatwierdzony przez niezależne organizacje quasi-publiczne[23] został przyjęty przez 49 z 50 stanów.

en	b) The Recommendation could encourage the Member States to incorporate the European Contract Law instrument as an optional regime, offering contractual parties an alternative to national law.
pl	b) Zalecenie mogłoby zachęcić państwa członkowskie do włączenia instrumentu europejskiego prawa umów jako systemu opcjonalnego, oferując umawiającym się stronom alternatywę dla prawa krajowego.

en	In those Member States opting for this method, the European optional instrument would stand beside other alternative instruments which can be chosen as the law applicable to contracts, such as the UNIDROIT Principles.
pl	W państwach członkowskich, które zdecydowałyby się na tę metodę, europejski instrument stanowiący opcję byłby równoważny innym alternatywnym aktom prawnym, które mogą zostać wybrane jako prawo właściwe dla umów, takich jak zasady UNIDROIT.

en	Such a Recommendation would have no binding effects on the Member States and would allow them discretion in how and when to implement the instrument into their national laws.
pl	Zalecenie takie nie byłoby wiążące dla państw członkowskich i zapewniałoby im swobodę decydowania o sposobie i czasie wdrożenia aktu do prawa krajowego.

en	Therefore, this solution bears the risk of an incoherent and incomplete approach between the Member States, which might enact the Recommendation differently and at different moments in time or not at all.
pl	W związku z tym rozwiązanie to wiąże się z ryzykiem niespójnego i niekompletnego podejścia państw członkowskich, które mogą wprowadzać zalecenie na różne sposoby, w różnym czasie lub wcale go nie wprowadzić.

en	Option 4: Regulation setting up an optional instrument of European Contract Law
pl	Wariant 4: Rozporządzenie ustanawiające opcjonalny instrument europejskiego prawa umów

en	A Regulation could set up an optional instrument, which would be conceived as a "2nd Regime" in each Member State, thus providing parties with an option between two regimes of domestic contract law[24].
pl	Rozporządzenie mogłoby wprowadzać opcjonalny instrument, który w każdym państwie członkowskim byłby traktowany jako „drugi system", oferując umawiającym się stronom wybór między dwoma systemami krajowego prawa umów[24].

en	It would insert into the national laws of the 27 Member States a comprehensive and, as much as possible, self-standing set of contract law rules which could be chosen by the parties as the law regulating their contracts[25].
pl	Rozporządzenie wprowadziłoby do prawa krajowego 27 państw członkowskich kompleksowy i możliwie niezależny zestaw przepisów prawa, które strony mogłyby wybierać jako prawo właściwe dla umowy[25].

en	It would provide parties, primarily those wishing to operate in the internal market, with an alternative set of rules[26].
pl	Zapewniałoby ono stronom, zwłaszcza zainteresowanym prowadzeniem działalności na rynku wewnętrznym, alternatywny zestaw przepisów[26].

en	The instrument could be applicable in cross-border contracts only, or in both cross-border and domestic contracts (see Section 4.2.2 below).
pl	Akt mógłby mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do umów transgranicznych lub zarówno do umów transgranicznych, jak i krajowych (zob. sekcja 4.2.2 poniżej).

en	By its very nature, an optional instrument could only constitute a sensible solution to the problems stemming from regulatory divergences if it is sufficiently clear to the average user and provides legal certainty.
pl	Ze względu na swój charakter opcjonalny instrument mógłby stanowić rozsądne rozwiązanie problemów wynikających z różnic w systemach prawnych jedynie wtedy, gdyby był wystarczająco jasny dla przeciętnego użytkownika i gwarantował pewność prawną.

en	These are preconditions for building the confidence of the contracting parties in the instrument so that it would be chosen as the legal basis of the contract in the first place.
pl	Są to warunki konieczne budowania zaufania umawiających się stron do aktu, tak aby w pierwszym rzędzie właśnie on był przez nie wybierany jako podstawa prawna umów.

en	In particular, consumers should be reassured when entering into a contract on this basis that their rights will not be compromised.
pl	W szczególności konsumenci zawierający umowę opartą na tej podstawie powinni mieć pewność, że nie ucierpią na tym ich prawa.

en	To be operational from an internal market perspective, the optional instrument would have to affect the application of the mandatory provisions, including those on consumer protection [27].Indeed, this would constitute the added value compared with the existing optional regimes, such as the Vienna Convention, which cannot restrict the application of national mandatory rules.
pl	Aby opcjonalny instrument mógł funkcjonować z punktu widzenia rynku wewnętrznego, musi on wpływać na stosowanie przepisów obowiązkowych, dotyczących również ochrony konsumentów[27]. W istocie stanowiłoby to wartość dodaną w porównaniu z obowiązującymi systemami opcjonalnymi, takimi jak konwencja wiedeńska, które nie mogą ograniczać stosowania krajowych przepisów obowiązkowych.

en	The optional instrument would need to offer a manifestly high level of consumer protection[28].
pl	Opcjonalny instrument musiałby oferować wyraźnie wysoki poziom ochrony konsumentów[28].

en	Consistent reference to a single body of rules would remove the necessity for judges and legal practitioners to investigate in certain cases foreign laws, which is currently the case under conflict-of-law rules.
pl	Spójne odniesienie do jednego zestawu zasad zlikwidowałoby w niektórych przypadkach konieczność badania przez sędziów i prawników prawa zagranicznego, co ma obecnie często miejsce w przypadku kolizji przepisów.

en	This could not only reduce costs for businesses, but also alleviate the administrative load on the judicial system.
pl	Nie tylko mogłoby to zmniejszyć koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa, lecz również obciążenie administracyjne systemu sądowego.

en	Such an optional instrument could bring about important internal market benefits without necessitating further in-roads into national law.
pl	Taki opcjonalny instrument mógłby wprowadzić ważne korzyści z punktu widzenia rynku wewnętrznego bez konieczności dalszej ingerencji w prawo krajowe.

en	Therefore, in line with the principle of subsidiarity, an optional instrument could constitute an alternative to full harmonisation of national laws, by offering a proportionate solution to internal market barriers stemming from diverging national contract laws.
pl	Dlatego też, zgodnie z zasadą pomocniczości, opcjonalny instrument mógłby stanowić alternatywę dla pełnej harmonizacji przepisów krajowych, oferując proporcjonalne rozwiązanie dla barier na rynku wewnętrznym wynikających z różnic w prawie umów poszczególnych krajów.

en	On the other hand, a European optional instrument might be criticised for complicating the legal environment.
pl	Z drugiej strony, opcjonalny instrument europejski mógłby być krytykowany za komplikowanie środowiska prawnego.

en	By adding a parallel system, the legal environment would continue to be challenging and require clear information to allow consumers to understand their rights and thereby make an informed decision as to whether they want to conclude a contract on this alternative basis.
pl	Po dodaniu równoległego systemu, środowisko prawne w dalszym ciągu stanowiłoby wyzwanie i wymagałoby jasnych informacji, aby konsumenci rozumieli swoje prawa i na tej podstawie mogli podejmować świadome decyzje o zawieraniu umów w oparciu alternatywną podstawę prawną.

en	Option 5: Directive on European Contract Law
pl	Wariant 5: Dyrektywa w sprawie europejskiego prawa umów

en	A Directive on European Contract Law could harmonise national contract law on the basis of minimum common standards.
pl	Dyrektywa w sprawie europejskiego prawa umów mogłaby zharmonizować prawo umów poszczególnych krajów na podstawie wspólnych norm minimalnych.

en	Member States would be able to retain more protective rules, subject to compliance with the Treaty.
pl	Państwa członkowskie mogłyby zachować przepisy zapewniające wyższą ochronę, pod warunkiem, że byłyby one zgodne z traktatem.

en	It could also be foreseen that the resulting differences are notified to the Commission and then published to increase transparency for consumers and businesses operating across borders.
pl	Można również przewidzieć zgłoszenie różnic Komisji, a następnie opublikowanie ich, co zwiększyłoby przejrzystość dla konsumentów i przedsiębiorstw prowadzących działalność w różnych krajach.

en	In respect of business-to-consumers contracts, the Directive would be based on a high level of consumer protection, as required by the Treaty, and would complement the consumer acquis , including the provisions of the future Directive on Consumer Rights.
pl	Jeżeli chodzi o umowy między przedsiębiorstwami, zgodnie z Traktatem dyrektywa opierałaby się na wysokim poziomie ochrony konsumentów i uzupełniałaby dorobek prawny dotyczący konsumentów, w tym również przepisy przyszłej dyrektywy w sprawie praw konsumentów.

en	Such a Directive could decrease legal divergences, by achieving a degree of convergence between national contract laws.
pl	Dyrektywa mogłaby zmniejszyć różnice prawne poprzez osiągnięcie większej spójności między prawem umów poszczególnych krajów.

en	This in turn could lead to more confidence, in particular for consumers and SMEs, in venturing to operate across borders.
pl	To z kolei mogłoby doprowadzić do wzrostu zaufania, zwłaszcza wśród konsumentów oraz małych i średnich przedsiębiorstw, i zachęcenia ich do podejmowania działalności transgranicznej.

en	However, harmonisation through directives based on minimum harmonisation would not necessarily lead to uniform implementation and interpretation of the rules[29].
pl	Jednakże harmonizacja w drodze dyrektyw wprowadzających minimalną harmonizację niekoniecznie prowadzi do spójnego wdrożenia i interpretacji przepisów[29].

en	Businesses offering goods and services across borders would still need to abide by the different consumer contractual rules in all those countries.
pl	Przedsiębiorcy oferujący towary i usługi w sprzedaży transgranicznej w dalszym ciągu musieliby przestrzegać różnych przepisów dotyczących umów między przedsiębiorcą a konsumentem we wszystkich tych państwach.

en	The existing consumer contract acquis demonstrates the limitations of minimum harmonisation directives in reducing regulatory divergences.
pl	Obowiązujący dorobek prawny dotyczący umów między przedsiębiorcą a konsumentem ukazuje ograniczenia dyrektyw wprowadzających minimalną harmonizację w niwelowaniu różnic regulacyjnych.

en	In business-to-business cross-border contracts, the Directive might not be able to deliver the necessary legal certainty and businesses would thus continue to incur compliance costs.
pl	W przypadku transgranicznych umów między przedsiębiorstwami dyrektywa mogłaby nie zapewnić koniecznej pewności prawnej, w związku z czym przedsiębiorcy w dalszym ciągu ponosiliby koszty zapewnienia zgodności z przepisami.

en	Option 6: Regulation establishing a European Contract Law
pl	Wariant 6: Rozporządzenie ustanawiające europejskie prawo umów

en	A Regulation establishing a European Contract Law could replace the diversity of national laws with a uniform European set of rules, including mandatory rules affording a high level of protection for the weaker party.
pl	Rozporządzenie ustanawiające europejskie prawo umów mogłoby zastąpić różnorodność systemów prawa krajowego jednolitym zestawem przepisów europejskich, w tym obowiązkowymi przepisami zapewniającymi wysoki poziom ochrony słabszej strony.

en	These rules would apply to contracts not upon a choice by the parties, but as a matter of national law.
pl	Przepisy te obowiązywałyby w odniesieniu do umów nie na podstawie wyboru stron, lecz z mocy prawa krajowego.

en	The Regulation could replace national laws in cross-border transactions only, or it could replace national laws in both cross-border and domestic contracts (see Section 4.2.2 below).
pl	Rozporządzenie mogłoby zastąpić przepisy krajowe wyłącznie w odniesieniu do umów transgranicznych lub zarówno w odniesieniu do umów transgranicznych, jak i krajowych (zob. sekcja 4.2.2 poniżej).

en	This solution would remove legal fragmentation in the field of contract law and lead to a uniform application and interpretation of the Regulation's provisions.
pl	Rozwiązanie to zlikwidowałoby rozdrobnienie prawne w obszarze prawa umów i doprowadziło do jednolitego stosowania i interpretacji przepisów rozporządzenia.

en	Uniform contract law rules could facilitate the conclusion of cross-border contracts and present an efficient mechanism for settling disputes.
pl	Jednolite przepisy dotyczące prawa umów mogłyby ułatwić zawieranie umów transgranicznych i stanowić skuteczny mechanizm rozstrzygania sporów.

en	However, this solution could raise sensitive issues of subsidiarity and proportionality.
pl	Rozwiązanie to mogłoby jednak poruszyć delikatne kwestie pomocniczości i proporcjonalności.

en	Replacing the plurality of national laws, in particular if domestic contracts are also covered, with a single set of rules might not be a proportionate measure to deal with the obstacles to trade in the internal market.
pl	Zastąpienie wielości systemów prawa krajowego jednym zestawem przepisów, zwłaszcza jeżeli obejmie on również umowy krajowe, może nie być środkiem proporcjonalnym, eliminującym przeszkody w obrocie handlowym na rynku wewnętrznym.

en	Option 7: Regulation establishing a European Civil Code
pl	Wariant 7: Rozporządzenie ustanawiające europejski kodeks cywilny

en	This solution goes one step further than the Regulation establishing a European Contract Law, in the sense that it would cover not only contract law, but also other types of obligations(e.g. tort law and benevolent intervention).
pl	To rozwiązanie idzie o krok dalej niż rozporządzenie ustanawiające europejskie prawo umów, ponieważ obejmowałoby nie tylko prawo umów, lecz również inne rodzaje zobowiązań(np. prawo czynów niedozwolonych i prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia).

en	Such an instrument would reduce even further the need to fall back onto national provisions.
pl	Instrument taki jeszcze bardziej ograniczyłby konieczność opierania się na przepisach krajowych.

en	Although impediments to the smooth functioning of the internal market exist also in areas of law other than contract law, it is yet to be established to what extent an extensive instrument such as a European Civil Code could be justified on grounds of subsidiarity.
pl	Mimo że utrudnienia dla sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego istnieją również w dziedzinach prawa innych niż prawo umów, należy ustalić, w jakim stopniu tak kompleksowy instrument jak europejski kodeks cywilny byłby uzasadniony w świetle zasady pomocniczości.

en	4.2. What should be the scope of application of the instrument?
pl	4.2. Jaki powinien być zakres stosowania instrumentu?

en	An instrument of contract law could cover several areas of application.
pl	Instrument prawa umów mógłby obejmować kilka obszarów stosowania.

en	4.2.1. Should the instrument cover both business-to-consumer and business-to-business contracts?
pl	4.2.1. Czy instrument powinien obejmować zarówno umowy między przedsiębiorcą a konsumentem, jak i umowy między przedsiębiorstwami?

en	An instrument could be applicable in all types of transactions, whether business-to-business or business-to-consumer.
pl	Instrument mógłby mieć zastosowanie w odniesieniu do wszystkich rodzajów transakcji, zarówno umów między przedsiębiorcą a konsumentem, jak i między przedsiębiorstwami.

en	There are certain general contract law provisions which are relevant to all contracts without distinction, but the instrument could also contain specific provisions, the application of which would only be triggered in certain types of contracts, for example, mandatory provisions ensuring a high level of consumer protection.
pl	Istnieją pewne ogólne przepisy prawa umów, które odnoszą się do wszystkich umów bez wyjątku, jednak instrument mógłby zawierać również przepisy szczegółowe, których stosowanie byłoby ograniczone do niektórych rodzajów umów, np. przepisy obowiązkowe zapewniające wysoki poziom ochrony konsumentów.

en	These would come into play when a transaction involves a consumer and a business party[30].
pl	Miałyby one zastosowanie w momencie, gdy transakcję zawierałby konsument i podmiot handlowy[30].

en	Separate instruments for business-to-consumer and business-to-business contracts could also be envisaged.
pl	Można również rozważyć opracowanie odrębnych instrumentów dla umów między przedsiębiorcą a konsumentem i dla umów między przedsiębiorstwami.

en	In principle, separate instruments could better tackle issues which are specific to these types of contracts and would be easier to elaborate and use.
pl	Zasadniczo odrębne instrumenty mogłyby lepiej rozwiązywać problemy charakterystyczne dla tych rodzajów umów, byłyby również łatwiejsze w opracowaniu i stosowaniu.

en	However, the proliferation of instruments bears the inherent risk of overlaps and inconsistencies in the legislation.
pl	Jednak rozpowszechnianie instrumentów wiąże się z ryzykiem pokrywania się przepisów i niespójności.

en	4.2.2. Should the instrument cover both cross-border and domestic contracts?
pl	4.2.2. Czy instrument powinien obejmować zarówno umowy transgraniczne jak i krajowe?

en	The problems of divergences in laws are normally a trademark of cross-border contracts, where several national or international instruments may come into play.
pl	Problemy związane z różnicami między przepisami są zwykle charakterystyczne dla umów transgranicznych, w przypadku których w grę wchodzi kilka krajowych lub międzynarodowych aktów prawnych.

en	An instrument covering cross-border contracts only, capable of resolving the problems of conflict of laws could make an important contribution to the smooth functioning of the internal market.
pl	Akt prawny obejmujący wyłącznie umowy transgraniczne, który byłby w stanie rozwiązać problemy kolizji przepisów, mógłby wnieść znaczący wkład w sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

en	In business-to-consumer contracts, businesses would be able to operate on the basis of two sets of terms - one for cross-border and one for domestic contracts.
pl	W przypadku umów między przedsiębiorcą a konsumentem przedsiębiorcy mogliby funkcjonować na podstawie dwóch zestawów warunków - jednego w odniesieniu do umów transgranicznych, drugiego w odniesieniu do umów krajowych.

en	Consumers would also be subject to two sets of rules.
pl	Konsumenci podlegaliby również dwóm zestawom przepisów.

en	An instrument applicable to both cross-border and domestic consumer contracts would further simplify the regulatory environment, but would impact on consumers who may not wish to venture into the internal market and prefer to preserve national levels of protection.
pl	Akt prawny obowiązujący w odniesieniu zarówno do transgranicznych umów między przedsiębiorcą a konsumentem , jak i krajowych, jeszcze bardziej uprościłby środowisko regulacyjne, miałby jednak wpływ na konsumentów, którzy nie chcą otwierać się na rynek wewnętrzny i wolą zachować krajowe poziomy ochrony.

en	On the other hand, in business-to-business contracts where the principle of freedom of contract is paramount, it may be unreasonable to deny the parties the possibility of choosing the European instrument in purely domestic transactions.
pl	Z drugiej strony, w przypadku umów między przedsiębiorstwami, w których zasada swobody umów ma ogromne znaczenie, nierozsądne byłoby odbieranie przedsiębiorstwom możliwości wyboru europejskiego aktu prawnego w transakcjach krajowych.

en	An instrument covering bothcross-border and domestic contracts could represent a further incentive for businesses to expand across borders, as they would be able to use one single set of terms and one single economic policy.
pl	Akt prawny obejmujący zarówno umowy transgraniczne, jak i krajowe, mógłby stanowić kolejną zachętę dla przedsiębiorstw do rozszerzania działalności tak, aby wykraczała swoim zasięgiem poza granice swoich państw, ponieważ przedsiębiorstwa mogłyby korzystać z jednego zestawu warunków i jednej wspólnej polityki gospodarczej.

en	The instrument could also focus on contracts concluded in the on-line environment (or, more generally, at a distance), although such an approach would not provide an exhaustive solution to internal market barriers beyond that specific context.
pl	Akt mógłby się skupiać również na umowach zawieranych w środowisku on-line (lub, bardziej ogólnie, na umowach zawieranych na odległość), chociaż takie podejście nie zapewniłoby wyczerpującego rozwiązania dla barier na rynku wewnętrznym poza tym specyficznym środowiskiem.

en	These contracts constitute a significant proportion of cross-border transactions in the internal market and have the highest potential for growth.
pl	Umowy te stanowią znaczną część transakcji transgranicznych na rynku wewnętrznym i charakteryzują się największym potencjałem wzrostu.

en	Therefore, an instrument tailor-made for the online world could be developed.
pl	Dlatego też można by opracować dokument dostosowany do potrzeb transakcji on-line .

en	This could be applicable in both cross-border and domestic situations, or only in cross-border situations.
pl	Mogłoby mieć zastosowanie do transakcji transgranicznych i krajowych lub wyłącznie do umów transgranicznych.

en	4.3. What should be the material scope of the instrument?
pl	4.3. Jaki powinien być zakres przedmiotowy instrumentu?

en	The material scope of the instrument of European Contract Law could be interpreted in a narrow or in a broad manner.
pl	Zakres przedmiotowy instrumentu europejskiego prawa umów mógłby być interpretowany w wąskim lub szerokim sensie.

en	In any case, the instrument should cover mandatory consumer contract law rules, taking the Union acquis as a starting point.
pl	W każdym przypadku instrument powinien obejmować obowiązkowe przepisy prawa umów między przedsiębiorcą a konsumentem, wychodząc od dorobku prawnego Unii Europejskiej.

en	4.3.1. A narrow interpretation of its scope
pl	4.3.1. Wąska interpretacja zakresu przedmiotowego

en	An instrument of European Contract Law could be limited to rules on: definition of contract, pre-contractual duties, formation, right of withdrawal, representation, grounds of invalidity, interpretation, contents and effects of contracts, performance, remedies for non-performance, plurality of debtors and creditors, change of parties, set-off and merger, and prescription[31].
pl	Instrument europejskiego prawa umów mógłby być ograniczony do przepisów dotyczących: definicji umowy, obowiązków przedumownych, organizacji, prawa do wycofania się z umowy, reprezentacji, podstaw unieważnienia, interpretacji, treści i skutków umowy, realizacji, rekompensaty w razie niewykonania umowy, mnogości dłużników i wierzycieli, zmiany stron, rekompensaty i połączenia, a także przedawnienia[31].

en	Its scope could also focus on mandatory consumer contract laws giving rise to internal market barriers and practices causing detriment to consumers and SMEs, such as unfair contract terms.
pl	Jego zakres mógłby skoncentrować się również na obowiązkowych przepisach dotyczących umów między przedsiębiorcą a konsumentem, które są źródłem przeszkód na rynku wewnętrznym, oraz na praktykach niekorzystnych dla klientów oraz małych i średnich przedsiębiorstw, takich jak nieuczciwe warunki umowy.

en	4.3.2. A broad interpretation of its scope
pl	4.3.2. Szeroka interpretacja zakresu przedmiotowego

en	An instrument of European Contract Law could cover, in addition to the matters listed in Section 4.3.1 above, related topics, such as restitution, non-contractual liability, acquisition and loss of ownership of goods and proprietary security in movable assets.
pl	Poza kwestiami opisanymi w Sekcji 4.3.1 powyżej instrument europejskiego prawa umów mógłby obejmować również kwestie powiązane, takie jak przywrócenie do stanu poprzedniego, odpowiedzialność pozaumowna, nabycie i utrata własności towarów oraz zabezpieczenie majątkowe na ruchomościach.

en	4.3.3. Should specific types of contracts be covered by the instrument?
pl	4.3.3. Czy instrument powinien obejmować konkretne rodzaje umów?

en	In addition to general contract law provisions, the instrument could contain specific provisions for the most prevalent types of contract.
pl	Poza ogólnymi przepisami prawa umów instrument mógłby zawierać konkretne przepisy szczegółowe dotyczące najczęściej spotykanych rodzajów umów.

en	The most common and relevant from the internal market perspective is the contract for sale of goods.
pl	Z punktu widzenia rynku wewnętrznego najpowszechniejsza i najistotniejsza jest umowa sprzedaży towarów.

en	Service contracts are also very important.
pl	Bardzo ważne są również umowy o świadczenie usług.

en	However, given their heterogeneous character, specific provisions will have to be made for specific types of service contracts.
pl	Jednak ze względu na ich różnorodny charakter, dla konkretnych rodzajów umów o świadczenie usług konieczne będzie opracowanie przepisów szczegółowych.

en	For example, the instrument could contain provisions for 'sale-like' service contracts, such as car lease, or for insurance contracts.
pl	Przykładowo, instrument mógłby zawierać przepisy dla umów o świadczenie usług zbliżonych do sprzedaży, takich jak leasing samochodowy, lub dla umów ubezpieczeniowych.

en	Furthermore, contracts in the financial services area are of a very specific and technical nature, particularly when concluded between professionals, and need a prudent approach as the legal environment in these areas changes rapidly.
pl	Ponadto bardzo szczególny i techniczny charakter mają umowy w obszarze usług finansowych, zwłaszcza jeżeli są zawierane między profesjonalistami; wymagają one ostrożnego podejścia ze względu na szybkie zmiany środowiska prawnego w tych obszarach.

en	In respect of certain service contracts, model rules have already been proposed by researchers and could serve as inspiration.
pl	W odniesieniu do niektórych umów o świadczenie usług, naukowcy zaproponowali już wzorcowe zasady, które mogłyby posłużyć za punkt wyjścia.

en	For example, the DCFR contains model rules for contracts of lease of goods.
pl	Na przykład projekt wspólnych ram odniesienia zawiera wzorcowe zasady dotyczące umów dzierżawy towarów.

en	The Project Group "Restatement of European Insurance Contract Law" elaborated the Principles of European Insurance Contract Law (PEICL) [32].
pl	Grupa projektowa „Restatement of European Insurance Contract Law" opracowała Principles of European Insurance Contract Law (PEICL) [32].

en	Assessment of the suitability of the principles is necessary for a decision as to whether and how they are to be applied to financial services contracts.
pl	Aby móc zdecydować, czy i jak zasady te mogą być stosowane w umowach o świadczenie usług finansowych, konieczna jest ocena ich adekwatności.

en	4.3.4. Scope of a European Civil Code
pl	4.3.4. Zakres europejskiego kodeksu cywilnego

en	A European Civil Code would need to cover not only contract law, including specific types of contracts, but also tort law, unjustified enrichment and the benevolent intervention in another's affairs.
pl	Europejski kodeks cywilny musiałby obejmować nie tylko prawo umów, w tym konkretne rodzaje umów, lecz także prawo czynów niedozwolonych, bezpodstawne wzbogacenie oraz prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia.

en	5. CONCLUSIONS
pl	5. Podsumowanie

en	The purpose of this Green Paper is to launch a public consultation to gather orientations and views from relevant stakeholders regarding possible policy options in the field of European Contract Law.
pl	Celem niniejszej zielonej księgi jest zainicjowanie konsultacji publicznych dla zgromadzenia poglądów i opinii zainteresowanych stron na temat opcji politycznych w zakresie europejskiego prawa umów.

en	This Green Paper will be published on the Commission's website (http://ec.europa.eu/yourvoice/).
pl	Zielona księga zostanie opublikowana na stronie internetowej Komisji (http://ec.europa.eu/yourvoice/).

en	The consultation will run from 1 July 2010 to 31 January 2011 and is open to any interested stakeholder.
pl	Konsultacje potrwają od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. i są otwarte dla wszystkich zainteresowanych stron.

en	Individuals, organisations and countries that intend to participate in the consultation process are invited to send their contributions, in the form of answers to some or all the questions presented in the document and/or as general comments on the issues that are raised in the document.
pl	Zaprasza się osoby prywatne, organizacje i państwa, które pragną wziąć udział w procesie konsultacji, do nadesłania uwag w formie odpowiedzi na wszystkie lub niektóre pytania zawarte w dokumencie lub w formie ogólnych uwag na poruszane w nim tematy.

en	Contributions received will be published, possibly in a summarised form, unless the author objects to publication of their personal data on the grounds that such publication would harm his/her legitimate interests.
pl	Otrzymane uwagi zostaną opublikowane, prawdopodobnie w formie streszczenia, chyba że ich autorzy zastrzegą publikację danych osobowych, która mogłaby zaszkodzić ich uzasadnionym interesom.

en	In this case, the contribution may be published in anonymous form.
pl	W takim przypadku uwagi mogą zostać opublikowane anonimowo.

en	Otherwise, the contribution will not be published nor, in principle, will its content be taken into account.
pl	W przeciwnym razie odpowiedź nie zostanie opublikowana, a jej treść nie zostanie uwzględniona.

en	Furthermore, since the launch in June 2008 of the Register for Interest Representatives (lobbyists) as part of the European Transparency Initiative, organisations are invited to use this Register to provide the European Commission and the public at large with information about their objectives, funding and structures.
pl	Ponadto - w związku z założeniem w czerwcu 2008 r. rejestru grup interesu (lobbystów) w ramach europejskiej inicjatywy na rzecz przejrzystości - zachęca się organizacje do korzystania z rejestru w celu przedstawienia  Komisji i opinii publicznej informacji o swoich celach, finansowaniu i strukturach.

en	It is Commission policy that submissions from organisations will be considered as individual contributions unless the organisations have registered.
pl	Zgodnie z polityką Komisji, jeżeli dana organizacja nie zostanie wpisana do rejestru, przedłożone przez nią uwagi będą traktowane jako uwagi indywidualne.

en	Contributions to the consultation should be sent to: jls-communication-e5@ec.europa.eu.
pl	Opinie w ramach konsultacji publicznych można wysyłać pod następujący adres: jls-communication-e5@ec.europa.eu.

en	Enquiries about this consultation can be made at the same e-mail address or at:
pl	Pytania dotyczące konsultacji można przesyłać pod ten sam adres lub na adres Dyrekcji Generalnej ds. Sprawiedliwości Komisji Europejskiej:

en	European Commission, DG Justice, Unit A2, Rue de la Loi 200, B-1049 Brussels, Belgium.
pl	European Commission, DG Justice, Unit A2, Rue de la Loi 200, B-1049 Brussels, Belgia.

en	[1] COM(2001) 398, 11.7.2001.
pl	[1] COM(2001) 398 z 11.7.2001.

en	[2] COM(2003) 68, 12.2.2003.
pl	[2] COM(2003) 68 z 12.2.2003.

en	[3] See also Commission Communication on "European Contract Law and the revision of the aquis : the way forward" - COM(2004) 651, 11.10.2004.
pl	[3] Zob. również Komunikat Komisji: „Europejskie prawo umów i weryfikacja acquis: rozwój", COM(2004) 651 z 11.10.2004.

en	[4] COM(2008) 614, 8.10.2008.
pl	[4] COM (2008) 614 z 8.10.2008.

en	[5] Von Bar, C., Clive, E. and Schulte Nölke, H. (eds.), Principles, Definitions and Model Rules of European Private Law. Draft Common Frame of Reference (DCFR), Munich, Sellier, 2009.
pl	[5] Von Bar, C., Clive, E. and Schulte Nölke, H. (red.), Zasady, definicje i wzorcowe uregulowania europejskiego prawa umów - projekt wspólnego systemu odniesienia, Monachium, Sellier, 2009 r.

en	[6] Some of those have been inspired by principles and model rules produced by the Association Henri Capitant and Société de législation comparée ("European Contract Law.
pl	[6] Punktem wyjścia dla niektórych z nich były zasady i wzorcowe reguły opracowane przez Stowarzyszenie im. Henriego Capitanta oraz Stowarzyszenie prawa porównawczego („European Contract Law.

en	Materials for a Common Frame of Reference : Terminology, Guiding Principles, Model Rules", Ass.
pl	Materials for a Common Frame of Reference : Terminology, Guiding Principles, Model Rules", Ass.

en	H. Capitant et SLC, 2008, Sellier European law publishers).
pl	H. Capitant et SLC, 2008, Sellier European law publishers).

en	[7] The network, entitled 'Commission on European Contract Law', was composed of academics from all the Member States and activated, under the chairmanship of Ole Lando, between 1982 and 2001.
pl	[7] Sieć, zwana Komisją do spraw europejskiego prawa umów, składała się z naukowców z wszystkich państw członkowskich i działała pod przewodnictwem Ole Lando, w latach 1982 - 2001.

en	[8] The Vienna Convention has been ratified by 74 countries so far.
pl	[8] Konwencja wiedeńska została dotychczas ratyfikowana przez 74 państwa.

en	Notable exceptions, among the EU countries, are the United Kingdom, Portugal and Ireland.
pl	Do szczególnych wyjątków wśród państw członkowskich UE należą Zjednoczone Królestwo, Portugalia oraz Irlandia.

en	[9] For example, the Organisation for the Harmonisation of Business Law in Africa has been working on developing a Uniform Act on Contracts largely inspired by the UNIDROIT Principles of International Commercial Contracts.
pl	[9] Przykładowo Organizacja Harmonizacji Prawa Handlowego w Afryce pracuje nad opracowaniem jednolitej ustawy o umowach, w znacznym stopniu inspirowanej zasadami międzynarodowych umów handlowych UNIDROIT.

en	The UNIDROIT Principles and PECL have also inspired the Chinese Contract Act of 1999.
pl	Zasady UNIDROIT i PECL stanowiły również podstawę dla chińskiej ustawy o umowach z 1999 r.

en	[10] Regulation (EC) No 593/2008 of the European Parliament and of the Council of 17 June 2008 on the law applicable to contractual obligations (OJ L 177, 4.7.2008, p.
pl	[10] Rozporządzenie (WE) nr 593/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I), Dz.U. L 177 z 4.7.2008, s. 6.

en	6). [11] Council act of 2 December 2009, No 17024/09.
pl	[11] Dokument Rady z dnia 2 grudnia 2009 r., nr 17024/09.

en	[12] COM(2010) 2020, 3.3.2010.
pl	[12] COM (2010) 2020 z 3.3.2010.

en	[13] See Communication from the Commission, "A Digital Agenda for Europe" - COM(2010) 245, 19.5.2010.
pl	[13] Zob. komunikat Komisji „Europejska agenda cyfrowa" - COM(2010) 245 z 19.5.2010.

en	[14] For example, the Association of Southeast Asian Nations (established in 1967), or the recently established Union of South American Nations (2008).
pl	[14] Na przykład Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ustanowione w 1967 r.) lub powstała niedawno Południowoamerykańska Wspólnota Narodów (2008 r.).

en	[15] Commission Decision of 26 April 2010 setting up the Expert Group on a Common Frame of Reference in the area of European Contract Law (OJ L 105, 27.4.2010, p.
pl	[15] Decyzja Komisji z dnia 26 kwietnia 2010 r. ustanawiająca grupę ekspertów ds. wspólnych ram odniesienia w dziedzinie europejskiego prawa zobowiązań, Dz.U. L 105 z 27.4.2010, s. 109.

en	109). [16] E.g. delivery problems with postal services, problems with payments.
pl	[16] Przykładowo problemy z realizacją usług pocztowych, problemy z płatnościami.

en	[17] See, for example, Special EUROBAROMETER 292 (2008) and Flash EUROBAROMETER 278 (2009).
pl	[17] Zob. np. Specjalne badanie Eurobarometru nr 292 (2008) oraz Flash EUROBAROMETR 278 (2009).

en	[18] See, for example, the Clifford Chance Survey in European Contract Law, (2005).
pl	[18] Zob. np. badanie Clifford Chance w sprawie europejskiego prawa umów, (2005).

en	[19] Similar conflict-of-law rules which aim at protecting the weaker party exist in respect of other types of contracts, such as for example insurance contracts and contracts of carriage, see Article 7 and 5 respectively of the Rome I Regulation.
pl	[19] Podobne normy kolizyjne, których celem jest ochrona słabszej strony, istnieją w odniesieniu do innych rodzajów umów, jak na przykład umowy ubezpieczeniowe i umowy przewozu, zob. odpowiednio art. 7 i art. 5 rozporządzenia Rzym I.

en	[20] See Communication from the Commission on Cross-Border Business to Consumer e-Commerce in the EU - COM(2009) 557, 22.10.2009.
pl	[20] Zob. komunikat Komisji w sprawie transgranicznego elektronicznego handlu konsumenckiego w UE - COM(2009) 557 z 22.10.2009.

en	[21] COM(2008) 614.
pl	[21] COM (2008) 614.

en	[22] For example, on remedies for breach of information duties.
pl	[22] Na przykład w odniesieniu do środków zaradczych w przypadku niespełnienia obowiązku udzielenia informacji.

en	[23] The Uniform Commercial Code is frequently revised and approved jointly by the Uniform Law Commission, which has the aim of drafting and promoting the enactment of uniform state laws, where uniformity is practical and desirable, and by the American Law Institute, which produces influential scholarly work to clarify, modernise and improve the law.
pl	[23] Jednolity kodeks handlowy jest często zmieniany i zatwierdzany wspólnie przez Komisję ds. Uniformizacji Prawa, której zadaniem jest opracowywanie i propagowanie spójnych przepisów prawa stanowego tam, gdzie spójność jest potrzebna i pożądana, oraz przez Instytut Prawa Amerykańskiego, który prowadzi pracę naukową służącą objaśnieniu, modernizacji i ulepszeniu prawa.

en	[24] See also Opinion of the European Economic and Social Committee, INT/499, 27.5.2010.
pl	[24] Zob. również opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, INT/499 z 27.5.2010.

en	[25] This set of contract law rules would form part of each Member State's national law also for the purposes of private international law.
pl	[25] Ten zestaw przepisów prawnych stanowiłby część prawa krajowego każdego z państw członkowskich również na potrzeby międzynarodowego prawa prywatnego.

en	[26] See Mario Monti's Report to the President of the European Commission "A New Strategy for the Single Market", 9 May 2010: "The advantage of the 28th regime is to expand options for business and citizens operating in the single market: if the single market is their main horizon, they can opt for a standard and single legal framework valid across Member States".
pl	[26] Zob. również sprawozdanie Mario Montiego dla przewodniczącego Komisji Europejskiej „Nowa strategia na rzecz jednolitego rynku" z dnia 9 maja 2010 r.: „Zaletą 28. systemu jest zwiększenie liczby opcji dostępnych przedsiębiorstwom i obywatelom działającym na jednolitym rynku: jeśli wyznacza on ich podstawowy horyzont, mogą wybrać standardowe i jednolite ramy prawne ważne we wszystkich państwach członkowskich".

en	See also the recommendation of the Report to the European Council by the Reflection Group on the Future of the EU 2030, "Project Europe 2030: Challenges and Opportunities", May 2010: "Action should be taken to provide citizens with the option of resorting to a European legal status (the "28th regime") which would apply to contractual relations in certain areas of civil or commercial law alongside the current 27 national regimes".
pl	Zob. również zalecenie sprawozdania Grupy ds. Refleksji nad Przyszłością Unii Europejskiej 2030 dla Rady Europejskiej: „Projekt Europa 2030: wyzwania i szanse", maj 2010 r.: Konieczne jest podjęcie działań dla umożliwienia obywatelom korzystania z europejskiego statusu prawnego (tzw. 28. systemu prawnego), który miałby zastosowanie do stosunków umownych w niektórych dziedzinach prawa cywilnego lub handlowego na równi z systemami prawnymi obowiązującymi w 27 państwach członkowskich.

en	[27] It would be necessary to articulate in the instrument itself the relationship with the provisions of the Rome I Regulation.
pl	[27] Konieczne byłoby określenie w instrumencie stosunku do przepisów rozporządzenia Rzym I.

en	[28] See Article 12 of the Treaty on the Functioning of the European Union.
pl	[28] Zob. art. 12 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

en	[29] For this reason, the Monti Report recommends that harmonisation should be pursued through Regulations, p.
pl	[29] Z tego względu w sprawozdaniu Montiego zaleca się harmonizację poprzez rozporządzenia, s. 104.

en	93. [30] For reasons of consistency, the instrument of European Contract Law will have to complement the relevant consumer acquis , by integrating its requirements, including progress made on consumer protection in the internal market in the Consumer Rights Directive.
pl	[30] Dla zachowania spójności europejskie prawo umów będzie musiało uzupełnić odnośny dorobek prawny dotyczący konsumentów ,uwzględniając jego wymogi, w tym postępy poczynione w dyrektywie w sprawie praw konsumentów w zakresie ochrony konsumentów na rynku wewnętrznym .

en	[31] This terminology taken from the DCFR is indicative only and does not pre-empt either the structure or the terminology of the instrument.
pl	[31] Terminologia zaczerpnięta z projektu wspólnych ram odniesienia ma charakter wyłącznie orientacyjny i nie przesądza ani o strukturze ani o terminologii instrumentu.

en	Executive summary of the Opinion of the European Data Protection Supervisor on the Commission proposals for a directive amending Directive 2006/43/EC on statutory audit of annual accounts and consolidated accounts, and for a regulation on specific requirements regarding statutory audit of public-interest entities
pl	Streszczenie opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych w sprawie wniosków Komisji dotyczących dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2006/43/WE w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych oraz rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego

en	(The full text of this Opinion can be found in English, French and German on the EDPS website: http://www.edps.europa.eu)
pl	(Pełny tekst niniejszej opinii jest dostępny w wersji angielskiej, francuskiej i niemieckiej na stronie internetowej EIOD: http://www.edps.europa.eu)

en	2012/C 336/04
pl	2012/C 336/04

en	Introduction
pl	Konsultacje z EIOD

en	Consultation of the EDPS
pl	1. W dniu 30 listopada 2011 r.

en	1. On 30 November 2011, the Commission adopted a proposal concerning amendments to Directive 2006/43/EC on statutory audits [1].
pl	Komisja przyjęła wniosek dotyczący zmian dyrektywy 2006/43/WE w sprawie ustawowych badań [1].

en	The amendments to Directive 2006/43/EC concern the approval and registration of auditors and audit firms, the principles regarding professional ethics, professional secrecy, independence and reporting as well as the associated supervision rules.
pl	Zmiany dyrektywy 2006/43/WE dotyczą zatwierdzania i rejestracji biegłych rewidentów i firm audytorskich, zasad etyki zawodowej, tajemnicy zawodowej, niezależności i sprawozdawczości, jak również powiązanych przepisów dotyczących nadzoru.

en	On the same date, the Commission adopted a proposal for a regulation on statutory audit of public-interest entities [2], which lays down the conditions for carrying out such audits (hereinafter "the proposed regulation").
pl	W tym samym dniu Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie ustawowych badań jednostek interesu publicznego [2], które określa warunki przeprowadzania takich badań (dalej określanego jako "proponowane rozporządzenie").

en	These proposals were sent to the EDPS for consultation on 6 December 2011.
pl	Przedmiotowe wnioski zostały przesłane EIOD do konsultacji w dniu 6 grudnia 2011 r.

en	2. The EDPS welcomes the fact that he is consulted by the Commission and recommends that a reference to this Opinion is included in the preamble of the directive.
pl	2. EIOD z zadowoleniem przyjął fakt, że Komisja skonsultowała się z nim, i zaleca uwzględnienie odniesienia do niniejszej opinii w preambule dyrektywy.

en	A reference to the EDPS consultation has already been included in the preamble of the proposed regulation.
pl	Odniesienie do konsultacji z EIOD zostało już umieszczone w preambule proponowanego rozporządzenia.

en	3. In this Opinion, the EDPS addresses issues relating to Directive 2006/43/EC which go beyond what is covered by the proposed amendments.
pl	3. W niniejszej opinii EIOD odnosi się do kwestii dotyczących dyrektywy 2006/43/WE, które wykraczają poza zakres proponowanych zmian.

en	He emphasises the potential data protection implications of the Directive itself [3].
pl	Podkreśla on potencjalne skutki samej dyrektywy dotyczące ochrony danych [3].

en	The analysis presented in this Opinion is directly relevant for the application of the existing legislation and for other pending and possible future proposals containing similar provisions, such as those discussed in the EDPS Opinions on the legislative package on the revision of the banking legislation, credit rating agencies, markets in financial instruments (MiFID/MiFIR) and market abuse [4].
pl	Analiza przedstawiona w niniejszej opinii ma bezpośrednie znaczenie dla stosowania obowiązujących przepisów, a także dla innych rozpatrywanych i ewentualnych przyszłych wniosków zawierających podobne zapisy, takie jak te omówione w opiniach EIOD w sprawie pakietu legislacyjnego dotyczącego zmiany przepisów w zakresie bankowości, agencji ratingowych, rynków instrumentów finansowych (MiFID/MiFIR) i nadużyć na rynku [4].

en	Therefore, the EDPS recommends reading this Opinion in close conjunction with his Opinions of 10 February 2012 on the abovementioned initiatives.
pl	Z tego względu EIOD zaleca zapoznać się z niniejszą opinią w ścisłym powiązaniu z jego opiniami z dnia 10 lutego 2012 r. w sprawie wyżej wspomnianych inicjatyw.

en	Objectives and scope of the proposal
pl	Cele i zakres wniosku

en	4. The Commission considers audit firms as contributing players to the financial crisis, and seeks to address the role auditors played in the crisis -- or indeed the role they should have played.
pl	4. Komisja uważa, że firmy audytorskie przyczyniły się do kryzysu finansowego, i dąży do tego, aby zbadać rolę, jaką odegrali - lub powinni byli odegrać - rewidenci w czasie kryzysu.

en	The Commission also states that robust audit is key to re-establishing trust and market confidence.
pl	Komisja stwierdza również, że rzetelne badania sprawozdań finansowych mają kluczowe znaczenie dla przywrócenia poczucia pewności i zaufania na rynku.

en	5. The Commission mentions that it is also important to stress that auditors are entrusted by law to conduct statutory audits of the financial statements of companies which enjoy limited liability and/or are authorised to provide services in the financial sector.
pl	5. Komisja wspomina, że należy również podkreślić, iż prawo powierza biegłym rewidentom przeprowadzanie ustawowych badań sprawozdań finansowych spółek, które korzystają z ograniczonej odpowiedzialności i/lub możliwości świadczenia usług w branży finansowej.

en	This entrustment responds to the fulfilment of a societal role in offering an opinion on the truth and fairness of the financial statements of those companies.
pl	Zadanie to oznacza odgrywanie roli społecznej polegającej na wydaniu opinii co do prawdziwości i jasności sprawozdań finansowych tych spółek.

en	6. Finally, according to the Commission, the financial crisis has highlighted weaknesses in the statutory audit especially with regard to public-interest entities (PIE).
pl	6. Wreszcie, zdaniem Komisji, kryzys finansowy uwypuklił uchybienia w badaniach ustawowych, zwłaszcza w odniesieniu do jednostek interesu publicznego (JIP).

en	These are entities which are of significant public interest because of their business, their size, their number of employees or their corporate status, or because they have a wide range of stakeholders.
pl	Są to podmioty o dużym znaczeniu publicznym ze względu na charakter prowadzonej działalności, wielkość, liczbę pracowników, status prawny lub z uwagi na wielość zainteresowanych stron.

en	7. In order to address these concerns, the Commission has published a proposal to amend Directive 2006/43/EC on statutory audits, which concerns the approval and registration of auditors and audit firms, the principles regarding professional ethics, professional secrecy, independence and reporting as well as the associated supervision rules.
pl	7. W odpowiedzi na te obawy Komisja ogłosiła wniosek w sprawie zmian dyrektywy 2006/43/WE w sprawie badań ustawowych, który dotyczy zatwierdzania i rejestracji biegłych rewidentów i firm audytorskich, zasad etyki zawodowej, tajemnicy zawodowej, niezależności i sprawozdawczości, jak również powiązanych przepisów z zakresu nadzoru.

en	The Commission has also proposed a new regulation on statutory audit of public-interest entities laying down the conditions for carrying out such audits.
pl	Komisja przedstawiła również projekt nowego rozporządzenia w sprawie ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, w którym określone zostały warunki przeprowadzania takich badań.

en	8. The Commission proposes that Directive 2006/43/EC shall apply to situations not covered by the proposed regulation.
pl	8. Komisja proponuje, aby dyrektywa 2006/43/WE miała zastosowanie w sytuacjach nieobjętych zakresem proponowanego rozporządzenia.

en	Therefore, it is important to introduce a clear separation between the two legal texts.
pl	Ważne jest zatem, by wyraźnie rozdzielić te dwa teksty prawne.

en	This means that the current provisions in Directive 2006/43/EC that only relate to the performance of a statutory audit on the annual and consolidated financial statements of the public-interest entities are moved to and, as appropriate, amended in the proposed regulation.
pl	Oznacza to, że obecne przepisy zawarte w dyrektywie 2006/43/WE, które dotyczą wyłącznie wykonywania badań ustawowych w przypadku rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, zostaną przeniesione do proponowanego rozporządzenia i w razie potrzeby odpowiednio w nim zmienione.

en	Aim of the EDPS Opinion
pl	Cel opinii EIOD

en	9. The implementation and application of the legal framework for statutory audits may in certain cases affect the rights of individuals relating to the processing of their personal data.
pl	9. Wdrożenie i stosowanie ram prawnych badań ustawowych może w niektórych przypadkach wpływać na prawa osób w odniesieniu do przetwarzania dotyczących ich danych osobowych.

en	Directive 2006/43/EC in its current and amended form and the proposed regulation contain provisions which may have data protection implications for the individuals concerned.
pl	Dyrektywa 2006/43/WE w obecnej i zmienionej postaci oraz proponowane rozporządzenie zawierają przepisy, które mogą nieść konsekwencje dla zainteresowanych osób pod względem ochrony danych.

en	Conclusions
pl	Wnioski

en	46. The EDPS welcomes the attention specifically paid to data protection in the proposed regulation but identified some scope for further improvement.
pl	46. EIOD docenia fakt, że ochronę danych potraktowano z wyjątkową uwagą w proponowanym rozporządzeniu, niemniej dostrzega pewne pole do wprowadzenia dalszych zmian.

en	47. The EDPS makes the following recommendations:
pl	47. EIOD przedstawia następujące zalecenia:

en	rephrasing Article 56 of the proposed regulation and inserting a provision in Directive 2006/43/EC emphasising the full applicability of existing data protection legislation and replacing the multiple references in different articles of the proposed regulation with one general provision referring to Directive 95/46/EC as well as Regulation (EC) No 45/2001.
pl	należy zmienić brzmienie art. 56 proponowanego rozporządzenia i umieścić w dyrektywie 2006/43/WE przepis podkreślający pełne zastosowanie obowiązujących przepisów z zakresu ochrony danych, a także zastąpić wielokrotne odniesienia w różnych artykułach proponowanego rozporządzenia jednym ogólnym przepisem odwołującym się do dyrektywy 95/46/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 45/2001.

en	The EDPS suggests that the reference to Directive 95/46/EC be clarified by specifying that the provisions will apply in accordance with the national rules which implement Directive 95/46/EC,
pl	EIOD sugeruje, aby wyjaśnić odniesienie do dyrektywy 95/46/WE poprzez uściślenie, że przepisy będą stosowane zgodnie z przepisami krajowymi wdrażającymi dyrektywę 95/46/WE,

en	specifying the kind of personal information that can be processed under Directive 2006/43/EC and the proposed regulation, to define the purposes for which personal data can be processed by the competent authorities concerned and fix a precise, necessary and proportionate data retention period for the above processing,
pl	należy określić rodzaj danych osobowych, które mogą być przetwarzane na podstawie dyrektywy 2006/43/WE oraz proponowanego rozporządzenia, zdefiniować powody, dla których dane osobowe mogą być przetwarzane przez właściwe organy, oraz określić precyzyjny, konieczny i proporcjonalny okres zatrzymywania danych do celów wyżej wspomnianego przetwarzania,

en	in view of the risks concerned regarding transfers of data to third countries, the EDPS recommends adding to Article 47 of Directive 2006/43/EC that in the absence of an adequate level of protection an assessment should take place on a case-by-case basis.
pl	z uwagi na ryzyko dotyczące przekazywania danych państwom trzecim EIOD zaleca dodanie w art. 47 dyrektywy 2006/43/WE, że w przypadku braku odpowiedniego poziomu ochrony ocenę należy przeprowadzać indywidualnie w każdym przypadku.

en	He also recommends including a similar reference and the assessment on a case-by-case basis in the relevant provisions of the proposed regulation,
pl	Zaleca również uwzględnienie podobnego odniesienia i indywidualnej oceny w każdym przypadku w odpowiednich przepisach proponowanego rozporządzenia,

en	replacing the minimum retention period of five years in Article 30 of the proposed regulation with a maximum retention period.
pl	w art. 30 proponowanego rozporządzenia minimalny okres zatrzymywania danych wynoszący 5 lat należy zastąpić maksymalnym okresem zatrzymywania.

en	The chosen period should be necessary and proportionate for the purpose for which data are processed,
pl	Wybrany okres powinien być konieczny i proporcjonalny do celów przetwarzania danych,

en	mentioning the purpose of the publication of sanctions in the articles concerned in Directive 2006/43/EC and in the proposed regulation and explaining the necessity and proportionality of the publication in the recitals of both Directive 2006/43/EC and the proposed regulation.
pl	należy wspomnieć o celu publikacji sankcji w odnośnych artykułach dyrektywy 2006/43/WE i proponowanego rozporządzenia oraz wyjaśnić niezbędność i proporcjonalność publikacji zarówno w motywach dyrektywy 2006/43/WE, jak i proponowanego rozporządzenia.

en	He also recommends that publication should be decided on a case-by-case basis and that a possibility to publish less information than currently required should be catered for,
pl	EIOD zaleca również, aby decyzja o publikacji była podejmowana indywidualnie w każdym przypadku oraz aby uwzględniono możliwość publikowania mniejszej liczby informacji niż jest to obecnie wymagane,

en	providing for adequate safeguards regarding mandatory publication of sanctions to ensure respect of the presumption of innocence, the right of the persons concerned to object, the security/accuracy of the data and their deletion after an adequate period of time,
pl	należy zastosować odpowiednie zabezpieczenia w odniesieniu do obowiązkowej publikacji sankcji w celu zapewnienia poszanowania zasady domniemania niewinności, prawa zainteresowanych osób do sprzeciwu, bezpieczeństwa/prawidłowości danych oraz ich usunięcia po upływie odpowiedniego czasu,

en	adding a provision in Article 66(1) of the proposed regulation saying that: "The identity of these persons should be guaranteed at all stages of the procedure, unless its disclosure is required by national law in the context of further investigation or subsequent judicial proceedings.",
pl	w art. 66 ust. 1 proponowanego rozporządzenia należy dodać przepis w następującym brzmieniu: "Na wszystkich etapach postępowania należy zapewnić ochronę tożsamości takich osób, o ile jej ujawnienie nie jest wymagane przez przepisy krajowe w kontekście dalszego śledztwa lub wszczętego w dalszym trybie postępowania sądowego.",

en	removing the wording "the principles laid down" from Article 66(1)(c) of the proposed regulation.
pl	z art. 66 ust. 1 lit. c) należy usunąć sformułowanie "przepisami".

en	Opinion of the Committee of the Regions on the "Responsible Businesses Package"
pl	Opinia Komitetu Regionów "Pakiet "Odpowiedzialne przedsiębiorstwa""

en	2012/C 277/17
pl	2012/C 277/17

en	THE COMMITTEE OF THE REGIONS
pl	KOMITET REGIONÓW

en	welcomes the fact that the Commission has placed the social economy and social innovation at the heart of the Europe 2020 strategy flagship initiative Innovation Union, the European Platform against Poverty and Social Exclusion, and the Single Market Act;
pl	Z zadowoleniem przyjmuje uznanie przez Komisję gospodarki społecznej i innowacji społecznej za kluczowe elementy inicjatywy przewodniej strategii "Europa 2020", tj. "Unii innowacji", Europejskiej platformy współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym oraz Aktu o jednolitym rynku.

en	agrees that a strategic analysis of corporate social responsibility (CSR) has become more important in terms of businesses' competitiveness.
pl	Potwierdza, że strategiczna analiza społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw stała się istotniejsza w kontekście konkurencyjności przedsiębiorstw.

en	This can help with risk management, cost containment, securing capital, customer relations, management of staff, and innovation capacity.
pl	Może to pomóc w zarządzaniu ryzykiem, ograniczaniu kosztów, pozyskiwaniu kapitału, stosunkach z klientami, zarządzaniu personelem i zwiększaniu zdolności innowacyjnych.

en	By paying attention to CSR, businesses can consolidate the trust that employees, consumers and citizens have in them;
pl	Poprzez zwrócenie uwagi na społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw firmy mogą pogłębić zaufanie, którym darzą je pracownicy, konsumenci i obywatele.

en	approves of the Commission's appeal to European business leaders to work closely with public authorities and other stakeholders to promote responsible business in an increasing number of EU companies, in line with the clear targets set for 2015 and 2020;
pl	Popiera wezwanie Komisji skierowane do czołowych przedstawicieli europejskiego biznesu, dotyczące ścisłej współpracy z organami publicznymi i innymi zainteresowanymi podmiotami w celu promowania odpowiedzialnej przedsiębiorczości w rosnącej liczbie przedsiębiorstw unijnych zgodnie z jasno określonymi celami na 2015 i 2020 r.

en	encourages the Commission to pay more attention to different levels of development and to the regional differences still observed within the EU.
pl	Zachęca Komisję do zwrócenia większej uwagi na odmienny stopień rozwoju poszczególnych regionów i różnice między nimi, które są wciąż dostrzegalne w UE.

en	The situations of Member States, regions and cities in relation to the Europe 2020 strategy's five headline targets - for employment, research and innovation, climate change and energy, education, and preventing poverty - vary considerably, and the crisis is affecting them in varying degrees.
pl	Sytuacja państw członkowskich, regionów i miast w kontekście pięciu głównych założeń strategii "Europa 2020" dotyczących zatrudnienia, badań i innowacji, zmiany klimatu i energii, edukacji i przeciwdziałania ubóstwu jest bardzo różna, zaś kryzys wpływa na kraje należące do UE w różnym stopniu.

en	Rapporteur Satu TIETARI (FI/ALDE), Member of Säkylä Municipal Council
pl	Sprawozdawca Satu TIETARI (FI/ALDE), członkini Rady Miasta Säkylä

en	Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Central Bank, the Economic and Social Committee, the Committee of the Regions and the European Data Protection Supervisor on the Responsible Businesses Package, comprising:
pl	Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Banku Centralnego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Inspektora Ochrony Danych w sprawie pakietu "Odpowiedzialne przedsiębiorstwa", który składa się z:

en	the introductory Communication,
pl	komunikatu wprowadzającego,

en	COM(2011) 685 final
pl	COM(2011) 685 final,

en	the proposal to revise the Accounting Directives,
pl	wniosku w sprawie zmiany dyrektyw z zakresu rachunkowości,

en	COM(2011) 684 final
pl	COM(2011) 684 final,

en	the proposal to revise the Transparency Directive,
pl	wniosku w sprawie zmiany dyrektywy w sprawie przejrzystości,

en	COM(2011) 683 final
pl	COM(2011) 683 final,

en	the Communication on Corporate Social Responsibility (CSR),
pl	komunikatu w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw,

en	COM(2011) 681 final
pl	COM(2011) 681 final,

en	the Communication on the "Social Business Initiative",
pl	komunikatu "Inicjatywa na rzecz przedsiębiorczości społecznej",

en	COM(2011) 682 final
pl	COM(2011) 682 final.

en	I. POLICY RECOMMENDATIONS
pl	I. ZALECENIA POLITYCZNE

en	THE COMMITTEE OF THE REGIONS
pl	KOMITET REGIONÓW

en	1. welcomes the fact that the Commission has placed the social economy and social innovation at the heart of the Europe 2020 strategy flagship initiative Innovation Union, the European Platform against Poverty and Social Exclusion, and the Single Market Act;
pl	1. Z zadowoleniem przyjmuje uznanie przez Komisję gospodarki społecznej i innowacji społecznej za kluczowe elementy inicjatywy przewodniej strategii "Europa 2020", tj. "Unii innowacji", Europejskiej platformy współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym oraz Aktu o jednolitym rynku.

en	2. agrees that a strategic analysis of corporate social responsibility (CSR) has become more important in terms of businesses' competitiveness.
pl	2. Potwierdza, że strategiczna analiza społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw stała się istotniejsza w kontekście konkurencyjności przedsiębiorstw.

en	This can help with risk management, cost containment, securing capital, customer relations, management of staff, and innovation capacity.
pl	Może to pomóc w zarządzaniu ryzykiem, ograniczaniu kosztów, pozyskiwaniu kapitału, stosunkach z klientami, zarządzaniu personelem i zwiększaniu zdolności innowacyjnych.

en	By paying attention to CSR, businesses can consolidate the trust that employees, consumers and citizens have in them;
pl	Poprzez zwrócenie uwagi na społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw firmy mogą pogłębić zaufanie, którym darzą je pracownicy, konsumenci i obywatele.

en	3. approves of the Commission's appeal to European business leaders to work closely with public authorities and other stakeholders to promote responsible business in an increasing number of EU companies, in line with the clear targets set for 2015 and 2020;
pl	3. Popiera wezwanie Komisji skierowane do czołowych przedstawicieli europejskiego biznesu, dotyczące ścisłej współpracy z organami publicznymi i innymi zainteresowanymi podmiotami w celu promowania odpowiedzialnej przedsiębiorczości w rosnącej liczbie przedsiębiorstw unijnych zgodnie z jasno określonymi celami na 2015 i 2020 r.

en	4. supports the Commission's intention not to give a standard definition of social entrepreneurship for the EU as a whole that would bind all parties and result in excessively tight regulation, and approves of the proposal for common principles to allow consideration of the political, economic and social strategies and capacities of the different Member States.
pl	4. Popiera zamiar Komisji dotyczący nieprzedstawienia  jednolitej definicji przedsiębiorczości społecznej dla całej UE, która byłaby wiążąca dla wszystkich stron i powodowałaby wprowadzenie zbyt ścisłych regulacji; ponadto popiera wniosek dotyczący wprowadzenia wspólnych zasad umożliwiających wzięcie pod uwagę politycznych, gospodarczych i społecznych strategii oraz możliwości poszczególnych państw członkowskich.

en	Language and terminology should be consistent across all EU countries, however;
pl	Niemniej jednak język i terminologia powinny być spójne we wszystkich państwach UE.

en	5. approves of the European Commission's commitment to building a strong and competitive Europe oriented towards sustainable growth in order to consolidate economic recovery.
pl	5. Docenia zaangażowanie Komisji Europejskiej w tworzenie silnej i konkurencyjnej Europy ukierunkowanej na zrównoważony wzrost, co umożliwi utrwalenie ożywienia gospodarczego.

en	The Europe 2020 strategy places support for competitive and sustainable business at "centre stage" [1];
pl	W ramach strategii "Europa 2020" przewidziano wsparcie dla konkurencyjnego i zrównoważonego prowadzenia działalności "na pierwszym planie" [1].

en	6. notes that new variables affecting competitiveness have put the global role of the European economy in question, and that the Europe 2020 strategy should be strongly supported so as to help the European economy regain its position.
pl	6. Odnotowuje, że z uwagi na nowe czynniki wpływające na konkurencyjność światowa rola europejskiej gospodarki stanęła pod znakiem zapytania, i w związku z tym należy zdecydowanie popierać wdrażanie strategii "Europa 2020" tak, aby europejska gospodarka mogła odzyskać swoją pozycję.

en	As a driver of growth, the social perspective should be at the heart of this process;
pl	Perspektywa społeczna, będąca siłą napędową wzrostu, powinna być kluczowym elementem tego procesu.

en	7. stresses the importance of taking advantage of the value added by EU-level action when formulating a response to global challenges.
pl	7. Podkreśla znaczenie wykorzystywania wartości dodanej powstającej dzięki działaniom na szczeblu UE przy reagowaniu na światowe wyzwania.

en	The targets of the Europe 2020 strategy can only be met by pooling Member States' resources and creating synergies;
pl	Cele strategii "Europa 2020" mogą zostać osiągnięte jedynie wtedy, gdy zmobilizuje się zasoby państw członkowskich i utworzy synergie.

en	8. supports an increase in comprehensive cooperation and agreements between regions and Member States that commit them to meeting the targets of the Europe 2020 strategy;
pl	8. Popiera zintensyfikowanie kompleksowej współpracy i zawieranie porozumień pomiędzy regionami i państwami członkowskimi, co zobowiąże je do realizacji celów strategii "Europa 2020".

en	9. encourages the Commission to pay more attention to different levels of development and to the regional differences still observed within the EU.
pl	9. Zachęca Komisję do zwrócenia większej uwagi na odmienny stopień rozwoju poszczególnych regionów i różnice między nimi, które są wciąż dostrzegalne w UE.

en	The situations of Member States, regions and cities in relation to the Europe 2020 strategy's five headline targets - for employment, research and innovation, climate change and energy, education, and preventing poverty - vary considerably, and the crisis is affecting them in varying degrees;
pl	Sytuacja państw członkowskich, regionów i miast w kontekście pięciu głównych założeń strategii "Europa 2020" dotyczących zatrudnienia, badań i innowacji, zmiany klimatu i energii, edukacji i przeciwdziałania ubóstwu jest bardzo różna, zaś kryzys wpływa na kraje należące do UE w różnym stopniu.

en	10. believes that responsible business activity should be supported and rewarded on the market, e.g. through investment grants and public procurement.
pl	10. Jest przekonany, że odpowiedzialne prowadzenie działalności powinno być promowane i nagradzane na rynku, np. poprzez udzielanie dotacji inwestycyjnych czy umożliwianie realizacji zamówień publicznych.

en	Support should be geared towards stakeholders recognising the key importance of workers for development of businesses.
pl	Wsparcie powinno być kierowane do podmiotów dostrzegających kluczowe znaczenie pracowników dla rozwoju przedsiębiorstw.

en	Increasing employment of people from groups considered to be at risk of unemployment should be rewarded in order to achieve an imitation effect;
pl	Wzrost zatrudnienia osób z grup uznawanych za zagrożone bezrobociem należy premiować, aby uzyskać efekt naśladownictwa.

en	11. is satisfied with the Commission's proposal to publicly recognise businesses doing their share in being socially responsible.
pl	11. Wyraża zadowolenie z powodu wniosku Komisji dotyczącego publicznego wyróżniania przedsiębiorstw działających w sposób odpowiedzialny społecznie.

en	The EU can help to disseminate best practices, reinforce peer learning and encourage an increasing number of businesses to develop their own approach to CSR issues;
pl	UE może pomóc w upowszechnianiu sprawdzonych rozwiązań, wspieraniu partnerskiego uczenia się i zwiększaniu liczby przedsiębiorstw opracowujących własne podejście do kwestii CSR.

en	12. calls on the Commission to draw up legislation obliging investment funds and financial institutions to inform their clients (citizens, companies, authorities, etc.) of the ethical or responsible investment principles they use, or the standards and rules they apply, to bring a new system of ethics into the mainstream;
pl	12. Wzywa Komisję do opracowania regulacji zobowiązujących fundusze inwestycyjne i instytucje finansowe do informowania klientów (obywateli, przedsiębiorstw, organów publicznych itp.) o stosowanych przez siebie zasadach etycznych i regułach odpowiedzialnego inwestowania, lub normach i zasadach, które wdrażają z myślą o upowszechnieniu nowego systemu etycznego.

en	13. supports the creation of a European instrument that will help social enterprises to secure financing;
pl	13. Popiera utworzenie europejskiego instrumentu, który pomógłby przedsiębiorstwom społecznym w zapewnianiu dla siebie środków.

en	14. suggests that the Commission and the CoR monitor and regularly assess implementation and information in this area.
pl	14. Sugeruje, aby Komisja i KR monitorowały i regularnie oceniały proces wdrażania i dostępność informacji w tym obszarze.

en	By providing information about social, environmental and climate-related issues, commitment to various measures can be strengthened, which will make it easier to identify key risks to sustainable development;
pl	Dzięki dostarczaniu informacji na temat kwestii społecznych, środowiskowych i tych związanych z klimatem można zwiększyć zaangażowanie w stosowanie różnorakich rozwiązań, co ułatwi identyfikację głównych zagrożeń dla zrównoważonego rozwoju.

en	15. understands that building CSR will require new skills from businesses and a shift in values and behaviour.
pl	15. Przyjmuje do wiadomości, że rozwój społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw będzie wymagał od firm zdobycia nowych umiejętności i zmiany wartości oraz zachowań.

en	Member States can play a key role in providing educational institutions with incentives to include CSR, sustainable development and responsible citizenship in the relevant curricula, in both secondary and higher education;
pl	Państwa członkowskie mogą odegrać kluczową rolę w dostarczaniu instytucjom oświatowym zachęt do uwzględniania społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialnego obywatelstwa w odpowiednich programach kształcenia, zarówno na poziomie szkół średnich, jak i wyższych.

en	16. is pleased that the initiative assigns a key role in the EU's new model of growth to learning, social awareness and to recognising development activity, and supports the Commission's intention to guide and fund education projects that strengthen social responsibility; believes that development of social entrepreneurship mindsets should take place at the earliest stage of education.
pl	16. Wyraża zadowolenie ze względu na to, że w tej inicjatywie kluczową rolę w nowym modelu wzrostu UE przypisano uczeniu się, świadomości społecznej i rozwojowi, oraz popiera zamiar Komisji dotyczący stworzenia i finansowania projektów edukacyjnych mających na celu pogłębianie odpowiedzialności społecznej. Uważa, że kształtowanie postaw przedsiębiorczości społecznej powinno odbywać się już na najwcześniejszym etapie edukacji.

en	As a result, an appropriate awareness will be formed of the role of human capital in the economy;
pl	Dzięki temu ukształtuje się odpowiednia świadomość roli kapitału ludzkiego w gospodarce.

en	17. acknowledges that industry as a concept has expanded, and that a new type of industry based on networking has become increasingly important.
pl	17. Zauważa, że idea branży została rozwinięta, a nowy typ branży oparty na tworzeniu sieci zyskał na znaczeniu.

en	Extending social responsibility to all operations will help such businesses to develop;
pl	Rozszerzenie odpowiedzialności społecznej na wszystkie rodzaje działań pomoże takim przedsiębiorstwom się rozwijać.

en	18. recognises that the extension of social responsibility to cover business constitutes a key challenge in making EU human rights policy more consistent;
pl	18. Uznaje, że rozszerzenie społecznej odpowiedzialności na przedsiębiorstwa stanowi główne wyzwanie w procesie zwiększania spójności polityki UE w zakresie praw człowieka.

en	19. notes that more effective implementation of the UN Guiding Principles will further EU interests in individual human rights issues and in promoting key labour standards in areas including child labour, forced prison labour, people-smuggling, gender equality, discrimination, freedom of association and the right to collective bargaining;
pl	19. Zauważa, że lepsze wdrażanie zasad przewodnich ONZ przyczyni się do realizacji celów UE w odniesieniu do konkretnych kwestii z zakresu praw człowieka i podstawowych norm pracy, w tym pracy dzieci, przymusowej pracy więźniów, handlu ludźmi, równości kobiet i mężczyzn, niedyskryminacji, wolności zrzeszania się i prawa do rokowań zbiorowych.

en	20. believes that the European Union should invest in measures with the greatest socio-economic potential, and supports the Commission's intention to work with businesses and stakeholders in 2012 to draw up human rights guidelines for certain sectors and for SMEs on the basis of the UN Guiding Principles;
pl	20. Jest przekonany, że Unia Europejska powinna inwestować w rozwiązania o największym potencjale społeczno-gospodarczym i popiera zamiar Komisji dotyczący współpracy z przedsiębiorcami i zainteresowanymi stronami w 2012 r. w celu opracowania wytycznych w dziedzinie praw człowieka dla określonych sektorów oraz dla MŚP, na podstawie zasad przewodnich ONZ.

en	21. reiterates that one of the most important objectives should be the creation of a more responsible and more transparent system of financing.
pl	21. Ponownie podkreśla, że najważniejszym celem powinno być stworzenie bardziej odpowiedzialnego i przejrzystszego systemu finansowania.

en	Investors should consider more than just current financial benefits when making investment decisions.
pl	Inwestorzy przy podejmowaniu swoich decyzji powinni brać pod uwagę nie tylko bieżące korzyści finansowe.

en	The effect of a responsible policy on human capital is long-term competitive advantages.
pl	Odpowiedzialna polityka względem kapitału ludzkiego przynosi efekty w postaci długookresowych przewag konkurencyjnych.

en	These translate into notable financial benefits;
pl	Te przekładają się na wymierne korzyści finansowe.

en	22. believes that the aim of social responsibility should be to develop processes that allow more efficient, responsible and transparent management of shrinking resources, and to increase implementation of socially responsible measures;
pl	22. Jest przekonany, że celem wprowadzenia społecznej odpowiedzialności powinno być stworzenie procesów, które umożliwią efektywniejsze, bardziej odpowiedzialne i przejrzystsze zarządzanie kurczącymi się zasobami oraz intensyfikację wdrażania środków w zakresie społecznej odpowiedzialności.

en	23. points out that demographic trends are bound up with new models of consumption.
pl	23. Zwraca uwagę, że tendencje demograficzne są powiązane z nowymi modelami konsumpcji.

en	Population ageing in developed countries is making growing demands on social services, but will also provide opportunities to create socially responsible businesses;
pl	Starzenie się społeczeństwa w krajach rozwiniętych zwiększa popyt na usługi socjalne, ale sprzyja jednocześnie tworzeniu społecznie odpowiedzialnych przedsiębiorstw.

en	24. suggests that the Commission and the CoR identify ethical and value-based measures to increase businesses' motivation to develop their social responsibility.
pl	24. Sugeruje, aby Komisja i KR określiły etyczne i oparte na wartościach mechanizmy w celu motywowania przedsiębiorstw do pogłębiania swojej społecznej odpowiedzialności.

en	This will require new skills and a shift in values and behaviour;
pl	Będzie to wymagało zdobycia nowych umiejętności i zmiany wartości oraz zachowań.

en	25. recommends looking for incentives that will encourage businesses to become more socially responsible voluntarily and on their own initiative.
pl	25. Zaleca znalezienie zachęt, które skłoniłyby przedsiębiorstwa do dobrowolnego przyjęcia bardziej odpowiedzialnej społecznie postawy w oparciu o własne inicjatywy.

en	Businesses should be given the flexibility to innovate and to develop an approach to social responsibility adapted to their own circumstances, and they should not be overburdened in relation to their size and sector.
pl	Przedsiębiorstwa powinny mieć elastyczne możliwości wprowadzania innowacji i powinny móc rozwijać takie podejście do społecznej odpowiedzialności, które będzie pasować do ich sytuacji; ponadto nie należy ich nadmiernie obciążać ze względu na wielkość czy przynależność do danego sektora.

en	It should be noted that CSR promotes and supports social dialogue;
pl	Należy podkreślić, że w ramach społecznie odpowiedzialnej przedsiębiorczości upowszechnia się dialog społeczny.

en	26. believes that tangible, quantifiable measures should be developed at local level in different parts of Europe so that both the direct and indirect impact of activities can be seen and shared;
pl	26. Uważa, że należy opracować konkretne i wymierne narzędzia na szczeblu lokalnym w różnych częściach Europy, aby można było dostrzec zarówno bezpośredni, jak i pośredni wpływ tych działań, oraz o nim informować.

en	27. supports a concept of integrated sustainability, in which economic, social and environmental factors are balanced.
pl	27. Popiera koncepcję zintegrowanego i zrównoważonego rozwoju, obejmującą w sposób wyważony czynniki gospodarcze, społeczne i środowiskowe.

en	Consideration of social aspects in public procurement should be encouraged, while applying the current EU legal framework [2];
pl	Należy zachęcać do uwzględniania aspektu społecznego w zamówieniach publicznych przy jednoczesnym stosowaniu obecnych ram prawnych UE [2].

en	28. stresses the importance of ensuring that Member States and public authorities at all levels take full advantage of the opportunities offered by current public procurement law to include social responsibility criteria in procurement.
pl	28. Podkreśla konieczność zadbania o to, by państwa członkowskie i organy publiczne na wszystkich szczeblach wykorzystywały w pełni wszystkie możliwości oferowane w ramach istniejących przepisów w zakresie zamówień publicznych, a także by uwzględniać kryteria społecznej odpowiedzialności w procesie udzielania zamówień.

en	However, small businesses and micro-enterprises should be guaranteed equal opportunities to take part and sustainable participation in tenders;
pl	Niemniej małe przedsiębiorstwa i mikroprzedsiębiorstwa powinny mieć zagwarantowane równe szanse udziału oraz równowagę uczestnictwa w ramach postępowania o udzielenie zamówienia.

en	29. welcomes the Commission's efforts to match public procurement legislation better to local needs, and asks the European Parliament and the Council to continue to consider these needs as well as those of SMEs;
pl	29. Z zadowoleniem przyjmuje starania Komisji dotyczące dostosowania prawodawstwa w zakresie zamówień publicznych na szczeblu lokalnym i wzywa Parlament Europejski i Radę do dalszego uwzględniania tych potrzeb, jak również potrzeb MŚP.

en	30. recommends seeking proposals for measures to reform procurement legislation so that it creates more opportunities for smaller, more agile and socially responsible actors.
pl	30. Zaleca zaproponowanie środków mających na celu reformę prawodawstwa w zakresie zamówień publicznych w celu stworzenia większych szans dla mniejszych, sprawniejszych i społecznie odpowiedzialnych podmiotów.

en	It should be possible to emphasise quality and working conditions when carrying out public procurement, particularly in the social and healthcare sectors;
pl	W ramach przeprowadzania procedury udzielenia zamówienia publicznego powinna istnieć możliwość podkreślenia jakości i warunków pracy, zwłaszcza w przypadku sektorów społecznych i opieki zdrowotnej.

en	31. insists that the creation of partnerships and networks should be supported in calls for tender.
pl	31. Nalega, aby w ramach zaproszenia do składania ofert promowano tworzenie partnerstw i sieci.

en	Competitive bidding must not be too onerous and complex, and it should not require an unmanageable amount of paperwork.
pl	Procedura przetargów nieograniczonych nie powinna być zbyt uciążliwa ani złożona. Nie powinna też wiązać się z nadmierną biurokracją.

en	Undue emphasis on achieving a result as cheaply and as quickly as possible should also be avoided.
pl	Poza tym należy unikać sytuacji, w których główny nacisk kładzie się na osiąganie wyników za najniższą cenę i w jak najkrótszym terminie.

en	The most important thing is to achieve the qualitative results expected by the public;
pl	Ważniejsze jest uzyskanie efektów jakościowych i społecznie oczekiwanych.

en	New models needed and proposed measures to increase socially responsible business
pl	Konieczność stworzenia nowych modeli i proponowane rozwiązania na rzecz zwiększenia społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw

en	Social responsibility as a competitive factor
pl	Społeczna odpowiedzialność jako czynnik konkurencyjności

en	32. advocates measures that will help businesses develop more socially responsible and competitive activities, products and service packages.
pl	32. Popiera środki, które pomogą przedsiębiorstwom rozwinąć bardziej odpowiedzialne społecznie i bardziej konkurencyjne działania, produkty i pakiety usług.

en	A survey should be designed and carried out which identifies know-how in the sector, ways in which it can be developed, and a measurable objective, and which also promotes the exchange of best practices;
pl	Należy opracować i przeprowadzić ankietę w celu określenia poziomu specjalistycznej wiedzy o danym sektorze, sposobów jej rozwoju oraz wymiernego celu, a także rozpropagowania wymiany sprawdzonych rozwiązań.

en	User-friendliness for consumers
pl	Przystępność dla konsumentów

en	33. believes that consumers should have easy access to information about socially responsible businesses and their products.
pl	33. Uważa, że konsumenci powinni mieć łatwy dostęp do informacji na temat społecznie odpowiedzialnych przedsiębiorstw i ich produktów.

en	Information should be available in a form that can be easily used and circulated;
pl	Informacje te powinny być dostępne w formie umożliwiającej ich łatwe wykorzystywanie i rozpowszechnianie.

en	34. underlines the importance of transparency and opening up the different aspects of production processes in order to demonstrate social responsibility.
pl	34. Podkreśla znaczenie przejrzystości i przybliżania obywatelom różnych aspektów procesu produkcji z myślą o propagowaniu społecznej odpowiedzialności.

en	Terminology should be clear and consistent and consumers should be offered a chance to give feedback;
pl	Terminologia powinna być jasna i spójna, a konsumenci winni mieć możliwość przekazywania informacji zwrotnych.

en	Financial incentives must be made comprehensible
pl	Zrozumiałe zachęty finansowe

en	35. considers that if financial and other incentives are provided for social entrepreneurship, these must be made comprehensible.
pl	35. Jest zdania, że jeżeli zachęty finansowe i inne są przeznaczone na przedsiębiorczość społeczną, należy je przedstawiać w sposób zrozumiały.

en	At the same time, the business environment must be able to foster responsible business and make it attractive.
pl	Jednocześnie otoczenie biznesowe musi sprzyjać odpowiedzialnemu prowadzeniu działalności i sprawiać, by była ona atrakcyjna.

en	Smaller businesses should also be given a genuine chance to operate as social enterprises;
pl	Mniejsze przedsiębiorstwa powinny mieć również rzeczywistą szansę na to, aby działać jako przedsiębiorstwa społeczne.

en	Training, education
pl	Szkolenia, edukacja

en	36. believes that social entrepreneurship is given too little attention in training.
pl	36. Uważa, że w ramach szkoleń nie poświęca się wystarczająco wiele uwagi przedsiębiorczości społecznej.

en	Lack of an entrepreneurial approach by managers of social enterprises may be impeding development.
pl	Brak przedsiębiorczego podejścia u menadżerów przedsiębiorstw społecznych może uniemożliwiać ich rozwój.

en	It is therefore essential in future to adopt a dual approach to the issue of the social economy: an ongoing approach, within the framework of training, and an approach geared to the future in the framework of higher education programmes.
pl	Dlatego należy w przyszłości odnieść się do kwestii gospodarki społecznej dwutorowo: bieżąco - w ramach szkoleń, oraz przyszłościowo - w zakresie programów szkolnictwa wyższego.

en	Taking account of such issues will allow personnel to be trained appropriately;
pl	Uwzględnienie tych zagadnień pozwoli na ukształtowanie kadr we właściwy sposób.

en	37. considers that development and training initiatives should be designed in cooperation with finance providers.
pl	37. Jest zdania, że inicjatywy rozwojowe i szkoleniowe powinny być opracowywane we współpracy z organami odpowiedzialnymi za finansowanie.

en	In this way human capital could also be used to help develop social entrepreneurship;
pl	W ten sposób kapitał ludzki będzie mógł zostać wykorzystany do rozwoju społecznej przedsiębiorczości.

en	Revising procurement legislation
pl	Przegląd prawodawstwa w zakresie zamówień publicznych

en	38. notes that in tendering for public services and supplies, particular emphasis has come to be placed on cost.
pl	38. Odnotowuje, że w przetargach dotyczących usług publicznych i zamówień publicznych na dostawy na ogół kładzie się nacisk na koszty.

en	Procurement takes the form of large, one-off tenders for services or supplies, which may exclude smaller actors due to their higher unit price.
pl	Udzielanie zamówień przebiega w formie pojedynczego, dużego przetargu dotyczącego usług lub dostaw, z którego mogą zostać wykluczone mniejsze podmioty z uwagi na proponowaną przez nie wyższą cenę jednostkową.

en	It should be made easier to take sustainable development into account during procurement.
pl	Powinna istnieć większa możliwość wzięcia pod uwagę zrównoważonego rozwoju w ramach procesu udzielania zamówień.

en	Training and guidance should be organised on how to submit a bid;
pl	Należy organizować szkolenia i zapewniać poradnictwo na temat składania ofert.

en	Encouraging social entrepreneurship
pl	Zachęcanie do przedsiębiorczości społecznej

en	39. feels that social entrepreneurship should be encouraged so that experts in different fields get involved and share information on various practical aspects;
pl	39. Jest zdania, że należy zachęcać ludzi do przedsiębiorczości społecznej po to, by eksperci z różnych dziedzin zostali zaangażowani i wymieniali się informacjami na temat różnych praktycznych aspektów.

en	40. points out that many SMEs in particular feel excluded when new provisions and regulations are drawn up.
pl	40. Zwraca uwagę na to, że zwłaszcza MŚP mają poczucie wykluczenia w momencie, gdy są tworzone nowe przepisy i regulacje.

en	Businesses should be given practical opportunities to exert influence and to assess the impact of different measures, and they should be offered more flexible options, e.g. for financing;
pl	Firmom należy stworzyć praktyczne możliwości wywierania presji i oceniania wpływu różnych środków oraz zapewnić im dostęp do elastyczniejszych rozwiązań, np. w zakresie form finansowania.

en	41. also believes it is important to find a new way to strengthen companies' performance, accountability and transparency in order to facilitate access to financing;
pl	41. Jest również przekonany, że w celu ułatwienia dostępu do finansowania ważne jest znalezienie nowego sposobu poprawienia wyników przedsiębiorstw, zwiększenia ich odpowiedzialności i przejrzystości.

en	42. notes that the social economy currently employs more than 11 million people in the EU, or six per cent of the entire workforce [3].
pl	42. Zauważa, że w gospodarce społecznej jest obecnie zatrudnionych ponad 11 mln ludzi mieszkających w UE, tj. 6 % całej siły roboczej [3].

en	It comprises organisations with a special legal status (cooperatives, foundations, associations and mutual societies) - many of which pursue social objectives in accordance with their particular legal form - as well as social enterprises operating as traditional private businesses or limited liability companies;
pl	Obejmuje ona organizacje o specjalnym statusie prawnym (spółdzielnie, fundacje, stowarzyszenia, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych) - z których wiele realizuje cele społeczne zgodnie z ich szczególną formą prawną - a także przedsiębiorstwa społeczne działające w formie tradycyjnych prywatnych firm lub spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.

en	43. highlights the lack of recognition of social entrepreneurship.
pl	43. Podkreśla brak wystarczającego uznawania różnorakich form przedsiębiorczości społecznej.

en	Stakeholders from different regions and countries are not sufficiently networked with each other, which hinders the spread of best practices, establishment of partnerships and creation of new opportunities;
pl	Zainteresowane podmioty z różnych regionów i krajów nie są ze sobą wystarczająco powiązane, co utrudnia rozpowszechnianie sprawdzonych rozwiązań, ustanawianie partnerstw i tworzenie nowych możliwości.

en	44. particularly emphases the need in the single market for a new, inclusive form of growth aimed at the maximum level of employment possible;
pl	44. W szczególności podkreśla potrzebę stworzenia na jednolitym rynku nowej formuły wzrostu ukierunkowanej na możliwie pełne zatrudnienie.

en	45. calls for consideration of whether social enterprises could make a significant economic contribution, subject for example to intervention in public-sector production methods.
pl	45. Wzywa do zastanowienia się nad tym, czy przedsiębiorstwa społeczne nie mogłyby odgrywać istotnej roli gospodarczej uzależnionej przykładowo od interwencji w zakresie metod produkcji w sektorze publicznym.

en	Social entrepreneurship can serve as one model for reforming public services, a measure that will be unavoidable in future;
pl	Przedsiębiorczość społeczna może być jednym ze sposobów reformy usług publicznych, reformy której w przyszłości zapewne nie da się uniknąć.

en	46. would like to see the special features of social enterprises taken into account in public procurement in particular.
pl	46. Wzywa do uwzględniania szczególnych cech przedsiębiorstw społecznych zwłaszcza w procesie udzielania zamówień publicznych.

en	However, this must not distort competition;
pl	Niemniej nie może to zakłócić konkurencji.

en	47. supports the measures taken by the Commission in the European Platform against Poverty and Social Exclusion [4] and in the Single Market Act [5] to reinforce territorial cohesion and to identify original approaches to social problems, especially with a view to tackling poverty and social exclusion;
pl	47. Popiera środki przedsięwzięte przez Komisję w ramach Europejskiej platformy współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym [4] i Aktu o jednolitym rynku [5] w celu pogłębienia spójności terytorialnej i sformułowania nietuzinkowych podejść do problemów społecznych, w szczególności po to, aby rozwiązać problem ubóstwa i wykluczenia społecznego.

en	48. supports the idea that social enterprises could form a specific company category with its own legal status and other objectives than simply profit for shareholders.
pl	48. Popiera koncepcję zakładającą, że przedsiębiorstwa społeczne mogłyby tworzyć swoją własną kategorię, z własnym statusem prawnym i celami innymi niż zwykłe zwiększanie zysków przez udziałowców.

en	Such a company category would have its own regional and national priorities, however;
pl	Taka kategoria przedsiębiorstw mogłaby mieć własne priorytety (regionalne i krajowe).

en	49. supports the Commission's proposal to frame shared principles, while respecting different Member States' political, economic and social choices and social enterprises' capacity for innovation;
pl	49. Popiera wniosek Komisji dotyczący określenia wspólnych zasad przy jednoczesnym uwzględnieniu różnych politycznych, gospodarczych i społecznych wyborów państw członkowskich oraz możliwości przedsiębiorstw społecznych w zakresie innowacji.

en	50. points out that social responsibility is nothing new to small businesses.
pl	50. Zwraca uwagę, że odpowiedzialność społeczna nie jest dla małych przedsiębiorstw niczym nowym.

en	Social entrepreneurship is already being practised by businesses without their being conscious of it.
pl	Przedsiębiorczość społeczna jest bowiem stosowana przez przedsiębiorstwa, które nie zdają sobie nawet z tego sprawy.

en	The terminology and concepts may be unfamiliar to them.
pl	Terminologia i koncepcje mogą być dla nich nieznane.

en	General awareness of the concepts should be raised so that they can be applied in business operations and when putting operations on the right track;
pl	Należy zwiększyć świadomość obywateli w zakresie tych koncepcji, aby można je było stosować w działaniach biznesowych i w ulepszaniu tych działań.

en	51. supports measures that will raise awareness of social entrepreneurship and boost its visibility and familiarity.
pl	51. Popiera środki mające na celu zwiększenie świadomości na temat przedsiębiorczości społecznej i poprawienie jej widoczności i znajomości.

en	Information about social enterprises should be quicker and easier to find so that experiences and best practices can be shared;
pl	Informacje na temat przedsiębiorstw społecznych powinny być szybciej i łatwiej dostępne tak, aby można było szybciej dzielić się doświadczeniami i sprawdzonymi rozwiązaniami.

en	52. is in favour of creating a multilingual digital platform for exchanging information aimed at social enterprises, business incubators, business clusters and investors in social enterprise, and of facilitating information-sharing and access to support from EU programmes.
pl	52. Opowiada się za stworzeniem wielojęzycznej platformy cyfrowej służącej wymianie informacji i przeznaczonej dla przedsiębiorstw społecznych, inkubatorów i klastrów przedsiębiorstw oraz inwestorów społecznych, a także za ułatwieniem wymiany informacji i dostępu do wsparcia w ramach programów unijnych.

en	The development of the platform should be preceded by consultations with interested groups;
pl	Budowa platformy powinna być poprzedzona konsultacjami z zainteresowanymi grupami.

en	53. suggests creating all the conditions for standardising project-financing practices.
pl	53. Sugeruje, że należy stworzyć wszelkie warunki do ujednolicenia praktyk w zakresie finansowania projektów.

en	Given that project financing must be sought from several different funders, applicants must acquaint themselves with the rules and instructions specific to each one, because the type and amount of support offered by different systems varies depending on the public funding body, the nature of the project, and national legislation.
pl	Zważywszy na to, że o finansowanie projektów trzeba ubiegać się u kilku różnych organów, wnioskodawcy muszą zapoznać się z różnymi przepisami i wskazówkami dotyczącymi każdego z nich, ponieważ rodzaj i wielkość wsparcia w ramach odmiennych systemów różni się w zależności od organów odpowiedzialnych za przydział funduszy publicznych, charakteru projektu i ustawodawstwa krajowego.

en	For smaller actors with few resources in particular, this limits opportunities to participate in projects.
pl	W przypadku mniejszych podmiotów dysponujących niewielkimi zasobami ogranicza to możliwości udziału w projektach.

en	The implementation, interpretation and application procedures for EU funding also require attention;
pl	Należy zwrócić uwagę także na wdrażanie, interpretowanie i stosowanie procedur dotyczących funduszy UE.

en	54. believes that broad lines of action and targeted programmes should be developed to support social enterprises and promote social innovation.
pl	54. Jest przekonany, że należy podjąć szeroko zakrojone działania i stworzyć ukierunkowane programy w celu wsparcia przedsiębiorstw społecznych i promowania innowacji społecznych.

en	However, these measures must be designed so as not to distort competition;
pl	Niemniej środki te muszą zostać zaplanowane bez szkody dla konkurencji.

en	55. draws attention to the difficulties faced by social enterprises in finding financing to develop their activities.
pl	55. Zwraca uwagę na trudności napotykane przez przedsiębiorstwa społeczne poszukujące środków finansowych na rozwój działalności.

en	The way they use profits or their employment of socially vulnerable people mean that social enterprises often give lenders or potential investors the impression that they are riskier and less profitable than other businesses;
pl	Sposób, w jaki wykorzystują zyski, oraz to, że zatrudniają osoby w trudnej sytuacji socjalnej, sprawia, że kredytodawcy i potencjalni inwestorzy postrzegają przedsiębiorstwa społeczne jako obciążone większym ryzykiem i mniej dochodowe od innych rodzajów firm.

en	56. supports the Commission's proposed measures [6] to encourage private and public-sector stakeholders to invest more in these businesses through equity stakes or loans, whether through socially responsible investment or a European instrument used to support funding of social enterprises;
pl	56. Popiera proponowane przez Komisję rozwiązania [6] mające na celu zachęcenie podmiotów prywatnych i publicznych do większego inwestowania w te przedsiębiorstwa poprzez udział w kapitale lub pożyczki, czy to w ramach inwestycji odpowiedzialnych społecznie czy europejskiego instrumentu wspierającego finansowanie przedsiębiorstw społecznych.

en	57. is in favour of devising a regulatory framework at European level that will enable creation of novel, socially responsible investment vehicles;
pl	57. Opowiada się za opracowaniem na szczeblu europejskim ram regulacyjnych umożliwiających stworzenie nowego, społecznie odpowiedzialnego instrumentu inwestycyjnego.

en	58. insists that all businesses and foundations in the social entrepreneurship sector should be able to operate in the single market, which is why rules should not be over-complex.
pl	58. Nalega, aby wszystkie przedsiębiorstwa i fundacje z sektora przedsiębiorstw społecznych mogły działać na jednolitym rynku, w związku z czym przepisy nie powinny być nadmiernie skomplikowane.

en	It should be easy to master and comply with the rules;
pl	Zapoznanie się z przepisami i ich przestrzeganie powinno być proste.

en	59. welcomes plans by the European Investment Fund [7] to introduce an "equity window" (ESIEF [8]) in 2012 to invest in vehicles pursuing social objectives.
pl	59. Przyjmuje z zadowoleniem plany Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego [7] dotyczące wprowadzenia w 2012 r. usługi "kapitał własny" (ESIEF [8]) służącej do inwestowania w instrumenty o celach społecznych.

en	It is difficult to secure financing for the start-up phase, in particular;
pl	Szczególnie trudne wydaje się zapewnienie finansowania na początek działalności.

en	60. suggests looking at the option of a new social entrepreneurship investment pool and considering whether an approach to initiating social entrepreneurship could be developed that encourages involvement of different finance providers in the innovation system.
pl	60. Sugeruje, aby przyjrzeć się możliwości zdobycia nowych inwestorów i aby rozważyć, czy możliwe jest rozwinięcie takiego podejścia do rozpoczynania działalności przedsiębiorstw społecznych, które zachęcałoby różne podmioty zapewniające finansowanie do angażowania się w system innowacji.

en	Financing should be coupled with advice and guidance on investment and business skills, as the sheer variety of financing options makes it difficult for new, small-scale enterprises to apply.
pl	Finansowanie należy połączyć z opieką i doradztwem w zakresie działalności gospodarczej i inwestycji, gdyż już sama mnogość możliwości finansowania utrudnia nowym małym przedsiębiorstwom ubieganie się o wsparcie finansowe.

en	The fact that it is difficult to describe business activities and set objectives impedes access to financing;
pl	Trudności w opisywaniu działalności tych przedsiębiorstw i określaniu ich celów utrudniają dostęp do finansowania.

en	61. insists that investment should be matched by a precise definition of impacts and the requirement to operate responsibly;
pl	61. Nalega, aby inwestycje były dopasowywane za pomocą ścisłej definicji skutków i w oparciu o wymóg działania w odpowiedzialny sposób.

en	62. proposes that generating new innovations and new businesses be made a qualitative goal in developing social entrepreneurship, so as to help reduce long-term unemployment and create new and permanent jobs and networks, especially among small businesses;
pl	62. Proponuje, aby generowanie nowych innowacji i zakładanie nowych przedsiębiorstw było jakościowym celem rozwoju przedsiębiorczości społecznej po to, aby przyczynić się do ograniczenia długoterminowego bezrobocia oraz tworzenia nowych i stałych miejsc pracy i sieci, zwłaszcza między małymi przedsiębiorstwami.

en	63. recommends closer study of whether social entrepreneurship and the training that goes with it could be used to help vulnerable young people into work, and whether participating in social enterprise could give them a trade and experience, getting them off the dole and into working life;
pl	63. Zaleca zbadanie, czy przedsiębiorczość społeczna i związane z nią szkolenia nie mogłyby zostać wykorzystane, aby pomóc młodym ludziom w trudnej sytuacji w poszukiwaniu pracy, oraz czy praca w przedsiębiorstwie społecznym nie byłaby dla nich szansą na zdobycie zawodu, doświadczenia, zaprzestanie pobierania zasiłków i wejście na ścieżkę kariery.

en	64. highlights the opportunity to pass on the skills and tacit knowledge of middle-aged workers to younger generations by setting up a social enterprise.
pl	64. Podkreśla możliwość przekazania młodszym pokoleniom umiejętności i wiedzy ukrytej pracowników w średnim wieku poprzez stworzenie przedsiębiorstwa społecznego.

en	Older workers who are capable of working for much longer are also threatened with redundancy and marginalisation in the economic crisis.
pl	Starsi pracownicy, którzy mogliby pracować znacznie dłużej, są również zagrożeni zwolnieniami i marginalizacją w czasie kryzysu gospodarczego.

en	EU funding should also be used to help adopt the master-apprentice model in social entrepreneurship.
pl	Fundusze UE powinny być także wykorzystywane do stosowania modelu mistrz-uczeń w przedsiębiorczości społecznej.

en	Transfer of knowledge between the generations creates significant added value, because older workers can pass on ways of thinking and know-how, while younger workers offer fresh ideas and enthusiasm.
pl	Przekazywanie wiedzy pomiędzy pokoleniami tworzy znaczącą wartość dodaną, ponieważ starsi pracownicy mogą pokazywać młodszym ich sposób myślenia i przekazywać wiedzę fachową, a młodsi mogą zaoferować nowe pomysły i entuzjazm.

en	Thus, the master-apprentice model works in both directions;
pl	Dlatego też model mistrz-uczeń działa w obie strony.

en	65. is in favour of increasing information for older people about the benefits of social entrepreneurship as part of the European Year for Active Ageing and Solidarity between Generations 2012;
pl	65. Popiera przekazywanie osobom starszym większej ilości informacji na temat korzyści płynących z przedsiębiorczości społecznej w ramach Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej w 2012 r.

en	66. believes that expert guidance, development services, seminars on cooperation, study visits and other relevant activities suited to each situation faced by a business should be organised in order to improve business skills and promote the exchange of know-how;
pl	66. Jest przekonany, że aby zwiększyć umiejętności biznesowe, należy zapewnić pomoc ekspertów, usługi rozwojowe, organizować seminaria na temat współpracy, wizyty studyjne i podejmować inne działania odpowiadające sytuacjom, z którymi muszą mierzyć się przedsiębiorstwa, a także propagować wymianę wiedzy specjalistycznej.

en	67. favours a sufficiently long-term approach over a fragmented, project-based one.
pl	67. Opowiada się za dostatecznie długoterminowym podejściem, a nie za podejściem częściowym, opartym na projektach.

en	A stepwise process based on clear interim targets is a prerequisite for creating profitable operations among social enterprises;
pl	Wstępnym warunkiem zapewnienia dochodowego funkcjonowania przedsiębiorstw społecznych jest działanie w ramach stopniowego procesu opartego na jasno określonych celach śródokresowych.

en	68. advocates building partnerships across sectors as well as between organisations in different disciplines and fields.
pl	68. Opowiada się za tworzeniem partnerstw zarówno pomiędzy sektorami, jak i organizacjami z różnych branż i sektorów.

en	What other relevant actors is it important to bring on board; which ones are already involved in social entrepreneurship?
pl	Jakie inne istotne podmioty powinny zostać zaangażowane? Które z nich już teraz angażują się w przedsiębiorczość społeczną?

en	What about related projects, programmes and networks with which social entrepreneurship as a whole is, or tries to be, connected?
pl	Co z powiązanymi projektami, programami i sieciami, z którymi przedsiębiorczość społeczna łączy się jako całość lub w odniesieniu do których podejmowane są próby połączenia ich z przedsiębiorczością społeczną?

en	In what way can other projects/funders/investors benefit from networking?
pl	W jaki sposób inne projekty / podmioty finansujące / inwestorzy mogą skorzystać ze współpracy w ramach sieci?

en	69. believes that sound approaches and workable models should be identified in cooperation with stakeholders.
pl	69. Jest zdania, że rozsądne podejścia i wykonalne modele należy określić we współpracy z zainteresowanymi stronami.

en	Social enterprises in Europe should be evaluated and listed, and their specific features, financial models, economic weight, cross-border growth potential, legal forms and the content and principles of the tax regimes that govern them should be established.
pl	Należy ocenić i spisać przedsiębiorstwa społeczne w Europie, a także określić ich cechy szczególne, modele finansowania, znaczenie gospodarcze, potencjał transgranicznego wzrostu, formy prawne oraz przepisy i zasady obowiązujących ich systemów podatkowych.

en	That way, existing information can be used and conceptual models can be built incorporating best practices;
pl	W ten sposób będzie można wykorzystać istniejące informacje i stworzyć modele koncepcyjne, uwzględniając sprawdzone rozwiązania.

en	Developing a system of certification for social entrepreneurship
pl	Opracowanie systemu certyfikacji przedsiębiorczości społecznej

en	70. feels that as entrepreneurship becomes more diverse and the number of different entrepreneurs grows, social entrepreneurship needs to be defined more precisely so that fair tax treatment, pension systems and social security spending are applied in a way that creates jobs and helps different business opportunities to emerge;
pl	70. Jest zdania, że w związku z rosnącym zróżnicowaniem przedsiębiorczości oraz ze wzrostem liczby różnych przedsiębiorstw należy tak doprecyzować definicję przedsiębiorczości społecznej, aby sprawiedliwy system podatkowy, emerytalny i zabezpieczenia społecznego był stosowany w sposób umożliwiający tworzenie miejsc pracy i wsparcie rozwoju różnych możliwości gospodarczych.

en	71. recommends developing accreditation at local level based on certain criteria, as well as close cooperation and development of partnerships between regions; advocates giving space to specific regional considerations in order to support responsible businesses with regard to the content as well as the form of recognition;
pl	71. Zaleca stworzenie certyfikacji na szczeblu lokalnym, opartej o określone kryteria, bliską współpracę i tworzenie partnerstw pomiędzy regionami. Opowiada się za uwzględnieniem konkretnych aspektów regionalnych z myślą o udzieleniu wsparcia odpowiedzialnym przedsiębiorstwom (tak pod względem istoty, jak i formy uznawania prowadzonej przez nie działalności).

en	Training, guidance and mentoring for ongoing development
pl	Szkolenia, doradztwo i mentoring na rzecz ciągłego rozwoju

en	72. believes that shaping a favourable environment for companies that are part of the social economy will require a new form of leadership and expertise from them, which will be created through the modification of higher education programmes, training and systematic improvement efforts;
pl	72. Uważa, że tworzenie korzystnego otoczenia działalności przedsiębiorstw zaangażowanych w gospodarkę społeczną będzie wymagało wykształcenia z ich strony nowej formy przywództwa i wiedzy eksperckiej, co można osiągnąć poprzez modyfikację programów szkolnictwa wyższego, szkolenia i systematyczny rozwój.

en	73. recommends learning by doing, or a master-apprentice approach, to allow efficient use of resources.
pl	73. Zaleca uczenie się przez działanie lub poprzez podejście mistrz-uczeń, oparte na efektywnym wykorzystaniu zasobów.

en	Gathering and sharing the experiences of social entrepreneurs who have already been active in the sector for some time is one important way of increasing the information available;
pl	Gromadzenie doświadczeń i ich wymiana między przedsiębiorstwami społecznymi, które działały już w danym sektorze przez pewien czas, jest ważnym sposobem rozpowszechniania informacji.

en	Results that can be modelled and reproduced
pl	Wyniki, na których można się wzorować i które można powielać

en	74. notes the need to assess the extent to which the work and activities of those active in social entrepreneurship can be modelled and reproduced, and how an attractive production model could be developed from this which would encourage investors to engage in improvement efforts and consumers to buy;
pl	74. Zwraca uwagę na potrzebę oceny tego, w jakim zakresie praca i działania osób aktywnych w przedsiębiorczości społecznej może być wykorzystywana jako wzór, który można powielać, i w jaki sposób można na tej podstawie stworzyć atrakcyjny model produkcji, który zachęciłby inwestorów do ulepszeń, a konsumentów do zakupów.

en	Preventing marginalisation of young people
pl	Zapobieganie wykluczeniu społecznemu młodych ludzi

en	75. considers that there should be investment in the employment and well-being of young people and others at risk of marginalisation by improving their employment options and expanding opportunities for social entrepreneurship.
pl	75. Uważa, że należy inwestować w zatrudnienie i dobrobyt młodych ludzi i innych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym poprzez poprawianie możliwości zatrudnienia i rozwijanie prewencyjnej działalności przedsiębiorstw społecznych.

en	An easy-access "operational concept" could provide conditional funding for activities to prevent marginalisation of children and young people with a view to developing and expanding new types of services.
pl	Dzięki łatwo dostępnej "koncepcji operacyjnej" można by zapewnić warunkowe finansowanie działań służących zapobieganiu marginalizacji dzieci i młodych ludzi, mając na uwadze przyszłe rozwijanie i poszerzanie nowych typów usług.

en	Young people should also be given opportunities to apply for funding for their own projects and activities;
pl	Młodzi ludzie powinni mieć również możliwość składania wniosków o finansowanie własnych projektów i działań.

en	76. notes that a listed company cannot operate without supervision by a Member State;
pl	76. Zauważa, że spółki giełdowe nie mogą działać bez nadzoru ze strony państwa członkowskiego.

en	77. highlights the need to gear measures under the "operational concept" to assessing impacts in particular;
pl	77. Podkreśla konieczność ukierunkowania środków w ramach "koncepcji operacyjnej" zwłaszcza na ocenę skutków.

en	78. advocates flexibility regarding the frequency and timing of publication of financial information for small and medium-sized issuers and would like the frequency of publication to be appropriate;
pl	78. Opowiada się za elastycznością w zakresie częstotliwości i terminów publikowania informacji finansowych dotyczących małych i średnich emitentów i nalega na określenie odpowiedniej częstotliwości publikowania tych informacji.

en	79. would support measures to simplify the narrative parts of financial reports for small and medium-sized issuers;
pl	79. Popiera środki mające na celu uproszczenie części opisowej sprawozdań finansowych dla małych i średnich emitentów.

en	80. hopes that particular attention will be paid when discussing social innovation to preventing marginalisation and to gender equality;
pl	80. Ma nadzieję, że w ramach debaty na temat innowacji społecznej szczególna uwaga zostanie poświęcona zapobieganiu marginalizacji i równouprawnieniu płci.

en	81. urges that standardising and simplifying communication be welcomed, while noting that access to financial information on listed companies on an EU-wide basis is currently burdensome: interested parties need to go through 27 different national databases in order to search for information;
pl	81. Nalega na ustandaryzowanie i uproszczenie przekazywania informacji i jednocześnie odnotowuje to, że obecnie dostęp do informacji finansowych dotyczących spółek giełdowych jest utrudniony na szczeblu UE - zainteresowane strony muszą przeszukiwać 27 różnych krajowych baz danych, aby znaleźć odpowiednie informacje.

en	82. would like to see a business environment developed that is more encouraging of creativity and innovation and which improves confidence in business by cutting red tape and removing obstacles, which hamper the activities of small and medium-sized companies (SMEs) in particular;
pl	82. Wzywa do stworzenia takiego otoczenia biznesowego, które będzie w większym stopniu zachęcało do kreatywności i innowacyjności i które zwiększy przekonanie do przedsiębiorczości poprzez ograniczenie biurokracji i usunięcie przeszkód, które przede wszystkim utrudniają działania małych i średnich firm (MŚP).

en	83. is in favour of expanding the role of responsible business in society and developing an environment in which entrepreneurs are encouraged to develop innovations that have a social impact and economically viable projects.
pl	83. Opowiada się za zwiększeniem roli odpowiedzialnych przedsiębiorstw w społeczeństwie i rozwinięciem takiego otoczenia, w którym przedsiębiorstwa zachęca się do wprowadzania innowacji pociągających za sobą skutki społeczne i realizacji rentownych projektów.

en	Activities should be profitable and motivating for business, and operational activities should take entrepreneurs into account from the start;
pl	Realizowane projekty powinny być rentowne i motywujące dla przedsiębiorstw, a w ramach działań operacyjnych należy od początku mieć na uwadze przedsiębiorców.

en	84. recommends concurrent assessment of the Innovation union flagship initiative, which is intended to promote social innovation and harness the creativity of associations and social enterprises to benefit the most vulnerable groups and to fulfil pressing social needs that markets and public authorities have not met, in order to avoid overlapping measures;
pl	84. Zaleca jednoczesną ocenę inicjatywy przewodniej "Unia innowacji", która ma na celu promowanie innowacji społecznych i wykorzystywanie kreatywności stowarzyszeń i przedsiębiorstw społecznych z korzyścią dla grup w najtrudniejszym położeniu oraz zaspokajanie naglących potrzeb społecznych, z którymi nie poradziły sobie rynek i organy publiczne tak, aby uniknąć powielania rozwiązań.

en	85. endorses simplification of the accounting directives, in particular to benefit smaller companies.
pl	85. Popiera uproszczenie dyrektyw o rachunkowości, w szczególności w odniesieniu do mniejszych przedsiębiorstw.

en	The accounting directives should be reasonable and fair in their requirements, such as disclosure and valuation rules, taking the size and sector of the company into account;
pl	Dyrektywy o rachunkowości powinny zawierać rozsądne i sprawiedliwe wymogi dotyczące np. ujawniania informacji i zasad wyceny, w których uwzględnia się wielkość danego przedsiębiorstwa oraz sektor, w którym działa.

en	86. believes that simpler accounting requirements could foster a business climate that encourages business start-ups and entrepreneurship.
pl	86. Jest zdania, że uproszczenie wymogów w zakresie rachunkowości może poprawić warunki funkcjonowania przedsiębiorstw, co będzie zachęcało do zakładania nowych firm i przedsiębiorczości.

en	The Committee of the Regions does not have the resources to assess the effects of accounting requirements, and recommends that the European Parliament arrange for a comprehensive assessment to be carried out before the accounting directives come into force;
pl	Komitet Regionów nie dysponuje środkami na przeprowadzenie analizy skutków wymogów w zakresie rachunkowości i zaleca, aby Parlament Europejski zadbał o przeprowadzenie szeroko zakrojonej analizy, zanim dyrektywy w zakresie rachunkowości wejdą w życie.

en	87. however, favours simplifying the current requirements in such a way that accounts remain comparable and fit for purpose;
pl	87. Niemniej opowiada się za takim uproszczeniem obowiązujących wymogów, w ramach którego sprawozdania finansowe nadal będą porównywalne i będą spełniać swoje zadania.

en	88. recommends standardising thresholds for companies of the same size in order to facilitate comparisons and would like to see comparability of financial data promoted across the European Union;
pl	88. Zaleca ustandaryzowanie progów dla przedsiębiorstw tej samej wielkości w celu ułatwienia porównań i wzywa do promowania porównywalności danych finansowych w całej Unii Europejskiej.

en	89. supports the aim of regulating in compliance with the principles of subsidiarity and proportionality, and wants to ensure that the administrative burdens are proportionate to the benefits they bring;
pl	89. Popiera zamiar przyjęcia regulacji, które będą zgodne z zasadą pomocniczości i proporcjonalności, i chciałby zapewnić to, że obciążenia administracyjne będą proporcjonalne do związanych z nimi korzyści.

en	90. endorses the Single Market Act [9], which aims to simplify life for SMEs, which make up more than 99 % of Europe's businesses.
pl	90. Popiera Akt o jednolitym rynku [9], który ma uprościć funkcjonowanie MŚP stanowiących 99 % przedsiębiorstw w Europie.

en	The Small Business Act recognises the need to consider distinct needs for SMEs as a category, and to have segments within that category.
pl	W Akcie o jednolitym rynku dostrzeżono konieczność uwzględnienia odmiennych potrzeb MŚP jako odrębnej kategorii oraz potrzebę wydzielenia w jej ramach poszczególnych segmentów.

en	In addition, the "think small first" approach of this proposal allows for accounting regimes to fit different sizes of company;
pl	Ponadto podejście "najpierw myśl na małą skalę" zastosowane w tym wniosku umożliwia dopasowanie systemów rachunkowości do przedsiębiorstw o różnych wielkościach.

en	91. advocates ensuring that the Member States do not set pointless additional requirements.
pl	91. Opowiada się za zapewnieniem tego, aby państwa członkowskie nie wprowadzały dodatkowych, zbędnych wymogów.

en	This can be best achieved through coordinated EU law.
pl	Najlepszym środkiem, za pomocą którego można to osiągnąć, jest skoordynowane prawodawstwo UE.

en	As far as medium-sized and large companies are concerned, financial reporting needs to be made more comparable at EU level as the activities of these companies are often EU-wide and relevant to stakeholders throughout the internal market;
pl	W odniesieniu do średnich i dużych przedsiębiorstw należy sprawić, aby sprawozdawczość finansowa była bardziej porównywalna na szczeblu UE z uwagi na to, że działania tych przedsiębiorstw obejmują często całą UE i są istotne dla zainteresowanych podmiotów na całym rynku wewnętrznym.

en	92. supports the pledge by the G8 governments "to setting in place transparency laws and regulations or to promoting voluntary standards that require or encourage oil, gas, and mining companies to disclose the payments they make to governments".
pl	92. Popiera deklarację rządów należących do G8 dotyczącą "stworzenia przepisów w zakresie przejrzystości i regulacji promujących stosowanie dobrowolnych norm zobowiązujących przedsiębiorstwa z sektora naftowego, gazowego lub wydobywczego do ujawniania płatności ponoszonych przez nie na rzecz rządów lub do tego zachęcających".

en	The European Parliament has also presented a Resolution [10] reiterating its support for country-by-country reporting requirements, in particular for the extractive industries;
pl	Parlament Europejski opublikował także rezolucję [10], w której ponownie wyraził swoje poparcie dla wprowadzenia wymogu prowadzenia sprawozdawczości z podziałem na poszczególne kraje, w szczególności w przypadku przemysłu wydobywczego.

en	Conclusions
pl	Wnioski

en	93. considers it a priority to take measures that guide, encourage and assist SMEs in more broadly adopting social and socially responsible perspectives in their activities.
pl	93. Uważa, że priorytetowe znaczenie ma to, by wprowadzić środki, które ukierunkują MŚP na powszechniejsze przyjmowanie perspektyw społecznych i odpowiedzialnych społecznie w ramach swojej działalności, a także zachęcą je do tego i będą im w tym pomagać.

en	There are some 24 million small and medium-sized businesses in the European Union, and it matters for the future of the Union how we encourage young people in particular to engage in a new type of socially responsible business;
pl	W Unii Europejskiej działa około 24 milionów małych i średnich przedsiębiorstw, dlatego dla przyszłości Unii ma znaczenie, jak zachęcamy młodych ludzi zwłaszcza do angażowania się w nowy typ przedsiębiorczości odpowiedzialnej społecznie.

en	94. believes that well-chosen measures will promote the creation of new businesses and the growth of existing ones.
pl	94. Uważa, że dobrze dobrane rozwiązania będą służyły wsparciu tworzenia nowych przedsiębiorstw i rozwoju już istniejących firm.

en	Industrial policy measures should be geared towards supporting in particular job-rich businesses with ambitions for international and socially responsible growth and that are good at exploiting networks;
pl	Środki w zakresie polityki przemysłowej powinny być ukierunkowane zwłaszcza na wsparcie tych przedsiębiorstw, które tworzą liczne miejsca pracy, dążą do międzynarodowego i społecznie odpowiedzialnego wzrostu oraz potrafią wykorzystywać sieci.

en	95. is convinced that the future will be forged in regional development.
pl	95. Jest przekonany, że przyszłość będzie zależeć od rozwoju regionalnego.

en	The objectives or procedures chosen may be aimed at building something new, maintaining the old or trying to adapt to changes in the business environment.
pl	Wybrane cele lub procedury mogą być ukierunkowane na budowanie nowych koncepcji, zachowanie starych lub dostosowanie do zmian zachodzących w otoczeniu biznesowym.

en	The key factor is a region's ability to build on its know-how, play to its strengths, specialise, and network regionally, nationally and internationally;
pl	Najważniejszym czynnikiem jest zdolność danego regionu do wykorzystywania własnej wiedzy praktycznej, podkreślania swoich silnych stron, specjalizacji oraz tworzenia sieci regionalnych, krajowych i międzynarodowych.

en	96. notes that the efficacy and relevance of support provided to businesses should be ascertained, and any necessary changes and savings made according to the findings obtained.
pl	96. Zwraca uwagę, że należy sprawdzić skuteczność i znaczenie dotacji dla przedsiębiorstw, a następnie na podstawie tych ustaleń wprowadzić niezbędne zmiany i oszczędności.

en	Networked business activities should be developed to support regional industrial policy in general, while making better use of a region's potential, strengths and opportunities.
pl	Należy rozwijać sieciowe działania przedsiębiorstw, aby wspierać regionalną politykę przemysłową i jednocześnie lepiej wykorzystywać potencjał, mocne strony i możliwości danego regionu.

en	Cooperation between central and peripheral areas can be increased by mapping developments.
pl	Współpracę pomiędzy centralnymi i najbardziej oddalonymi obszarami można pogłębić dzięki osiągnięciom w dziedzinie mapowania.

en	Cooperation, partnership and networking between regions should also be made more effective;
pl	Współpraca, partnerstwa i tworzenie sieci pomiędzy regionami powinny również stać się efektywniejsze.

en	97. believes that it is also important to consider whether the scope of projects and the complexity of the rules means that projects are run by bodies that specialise in project management, such as municipalities, universities, schools and various business development companies.
pl	97. Uważa, że ważne jest również uwzględnienie tego, czy rozmiar projektów i złożoność przepisów wynika z faktu, że projektami często kierują organy wyspecjalizowane w zarządzaniu nimi, takie jak gminy, uniwersytety, szkoły i różne podmioty odpowiedzialne za rozwój.

en	Particular attention should be paid to ensuring equal opportunities for small businesses to take part in projects.
pl	Należy zwrócić szczególną uwagę na zagwarantowanie równych szans udziału w projektach małym przedsiębiorstwom.

en	Established organisations have more resources at their disposal for researching complex project rules and drawing up reports that are required, for which smaller businesses may not have the know-how or capacity.
pl	Wyspecjalizowane organizacje co prawda dysponują większymi zasobami na analizowanie złożonych przepisów dotyczących projektów i sporządzanie wymaganych sprawozdań, na co mniejszym przedsiębiorstwom może brakować wiedzy bądź możliwości.

en	However, more nimble approaches by businesses might allow projects to be implemented more cost-effectively;
pl	Jednak sprawniejsze podejście przedsiębiorstw mogłoby umożliwić bardziej opłacalną realizację projektów.

en	98. points out that the organisational form of the social enterprise is at the moment ill-defined; the main actors are still public administrators and larger players, and businesses see social entrepreneurship more as a type of benevolent service provision than as a genuine generator of business activity.
pl	98. Zwraca uwagę na to, że obecnie forma organizacyjna przedsiębiorstw społecznych jest niewłaściwie zdefiniowana; głównymi podmiotami są wciąż podmioty administracji publicznej i większe jednostki, a przedsiębiorcy wciąż postrzegają przedsiębiorczość społeczną bardziej jako dobroczynne świadczenie usług niż rzeczywiste źródło działalności gospodarczej.

en	Thus such operations feel unfamiliar and unrelated to entrepreneurship, or they are seen as competing with each other rather than as parallel types of activity.
pl	W związku z tym takie działania wydają się im obce i niezwiązane z przedsiębiorczością lub są postrzegane jako konkurencja, a nie jako równoważny sposób prowadzenia działalności.

en	Particular attention should be paid to this issue in the context of developing social entrepreneurship;
pl	W kontekście rozwijania przedsiębiorczości społecznej należy na tę kwestię zwrócić szczególną uwagę.

en	99. believes that information about opportunities for social enterprises should be improved and made more accessible.
pl	99. Jest zdania, że należy poprawić informacje na temat możliwości w zakresie tworzenia przedsiębiorstw społecznych i sprawić, by były łatwiej dostępne.

en	The main web portal should have a link to updated, essential information.
pl	Na głównym portalu internetowym powinny znaleźć się odniesienia do uaktualnianych, podstawowych informacji.

en	Information should be interlinked and delivered using effective presentation approaches such as bulletins, sharing of key experiences and running updates;
pl	Informacje te powinny być wzajemnie połączone i dostarczane za pomocą skutecznych mediów, takich jak biuletyny, dzielenie się kluczowymi doświadczeniami i ciągłe uaktualnienia.

en	100. thinks that the order of priority of measures to be implemented should be agreed on, and the best practical measures, techniques and methods should be sought to address problems in different spheres.
pl	100. Uważa, że należy uzgodnić kwestię priorytetów wdrażania środków oraz wybrać najlepsze praktyczne narzędzia techniki i metody, za pomocą których będzie można rozwiązać problemy w różnych obszarach.

en	These methods should be identified and reproduced for use by as many stakeholders as possible;
pl	Tego rodzaju metody powinny być opracowywane i powielane w celu ich wykorzystywania przez możliwie jak największe grono zainteresowanych podmiotów.

en	101. believes that all-round business-related development capacity should be increased; gathering and sharing the experiences of social entrepreneurs that have already worked in the sector is one important way of increasing the amount of information.
pl	101. Jest zdania, że należy zwiększyć możliwości wszechstronnego rozwoju w zakresie przedsiębiorczości; gromadzenie doświadczeń i ich wymiana między przedsiębiorstwami społecznymi, które działały już w danym sektorze, jest ważnym sposobem rozpowszechniania informacji.

en	There should be a determination in Europe to build an integrated EU in which every player is important and efforts mounted to find a role for everybody that enhances their skills;
pl	Europa powinna być zdeterminowana w budowaniu zintegrowanej UE, w której każdy podmiot jest ważny, a wysiłki koncentrują się na poszukiwaniu dla każdego takiej roli, która umożliwi spotęgowanie umiejętności tej osoby.

en	102. notes that the objective is to help generate new concepts and accelerate adoption of novel methods.
pl	102. Zauważa, że celem jest pomoc w tworzeniu nowych koncepcji i przyspieszenie przyjęcia nowych metod działania.

en	Piloting can be used to bring new methods to the market and gain practical experience through successes and failures.
pl	Do wprowadzania nowych metod na rynek i zdobywania nowych doświadczeń przez sukcesy i porażki można wykorzystać pilotażowanie.

en	The sector will acquire better-quality and more functional models and information about the efficacy and impact of a given concept in different target countries, and about the difficulties and problems that arise;
pl	Sektor zyska w ten sposób funkcjonalniejsze modele lepszej jakości oraz informację na temat skuteczności i wpływu konkretnej koncepcji w różnych docelowych państwach oraz na temat związanych z nią trudności i problemów.

en	103. notes that piloting provides a way of generating new interest in entrepreneurship.
pl	103. Zwraca uwagę, że pilotażowanie jest jednym ze sposobów przyciągania uwagi do przedsiębiorczości.

en	There are plenty of areas for experimentation, and piloting makes it possible to contain risk within set limits.
pl	Istnieje wiele obszarów, na których można eksperymentować; pilotażowanie umożliwia utrzymanie ryzyka we wcześniej wyznaczonych granicach.

en	If pilot projects are to generate profitable business ideas, support in the form of funding and information is important in the initial stages.
pl	Jeżeli celem projektów pilotażowych jest wyłonienie takich pomysłów biznesowych, które przyniosą zyski, wsparcie w formie finansowania i dostarczania informacji jest ważne już na początkowych etapach.

en	Pilot projects can also function as learning platforms before new approaches are introduced;
pl	Projekty pilotażowe mogą pełnić również funkcję platform nauczania, zanim wprowadzone zostaną nowe podejścia.

en	104. finally, recommends seeking solutions methodically, for the long term, and one step at a time.
pl	104. Wreszcie zaleca metodyczne poszukiwanie rozwiązań długoterminowych i postępowanie krok po kroku.

en	Fresh determination is needed in Europe to stimulate economic growth, and this can happen in a socially responsible way, also in a context of environmental constraints.
pl	Europie potrzebna jest nowa determinacja, aby pobudzić wzrost gospodarczy, co jest możliwe do osiągnięcia w sposób odpowiedzialny społecznie, także w kontekście ograniczeń środowiskowych.

en	Measures should be elaborated to prevent exclusion, and these should extend far enough into the future.
pl	Należy opracować środki zapobiegające wykluczeniu, które powinny wybiegać daleko w przyszłość.

en	Short-term and project-based measures without specific follow-up requirements should be avoided.
pl	Należy unikać krótkoterminowych i opartych na projektach środków bez określonych wymogów w zakresie działań następczych.

en	We continue to advocate drawing up more detailed proposals for measures and reports on both social responsibility and social enterprise, so that more can be done to foster social stability.
pl	W dalszym ciągu opowiadamy się za formułowaniem bardziej szczegółowych wniosków dotyczących środków oraz sprawozdań dotyczących zarówno odpowiedzialności społecznej, jak i przedsiębiorstw społecznych, tak aby można było uczynić więcej na rzecz zwiększania stabilności społecznej.

en	Overall, drawing attention to improvement efforts, sharing and drawing on examples of best practice, sharing available information and reproducing results are of primary importance.
pl	Podsumowując, najważniejszymi kwestiami są: zwracanie uwagi na działania udoskonalające, wymiana przykładów sprawdzonych rozwiązań i korzystanie z nich, wymiana dostępnych informacji i powielanie rezultatów.

en	The Committee would encourage the identification of prototypes and support for forward-looking activities.
pl	Komitet zachęca do identyfikowania prototypów i wspierania przyszłościowych działań.

en	REPORT FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS
pl	SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

en	Application of Directive 2004/25/EC on takeover bids
pl	Stosowanie dyrektywy 2004/25/WE w sprawie ofert przejęcia

en	(Text with EEA relevance)
pl	(Tekst mający znaczenie dla EOG)

en	1. Introduction
pl	1. Wprowadzenie

en	1. This report reviews the application of Directive 2004/25/EC[1] on takeover bids (hereinafter: "the Takeover Bids Directive" or "the Directive"), in accordance with Article 20 of the Directive.
pl	1. W niniejszym sprawozdaniu dokonuje się przeglądu stosowania dyrektywy 2004/25/WE[1] w sprawie ofert przejęcia (dalej zwanej „dyrektywą w sprawie ofert przejęcia" lub „dyrektywą"), zgodnie z art. 20 tej dyrektywy.

en	2. The Takeover Bids Directive contains minimum guidelines for the conduct of takeover bids, including disclosure, involving securities with voting rights of companies governed by the laws of Member States, where all or some of these shares are admitted to trading on a regulated market.
pl	2. W dyrektywie w sprawie ofert przejęcia określono minimalne wytyczne co do postępowania w przypadkach ofert przejęcia, w tym obowiązków informacyjnych, w odniesieniu do dających prawo głosu papierów wartościowych spółek podlegających prawu państw członkowskich, w przypadkach gdy do obrotu na rynku regulowanym dopuszczone są wszystkie te akcje lub niektóre z nich.

en	3. The objectives pursued by the Takeover Bids Directive are important to financial markets and stakeholders of listed companies.
pl	3. Cele dyrektywy w sprawie ofert przejęcia są istotne dla rynków finansowych i zainteresowanych stron związanych ze spółkami giełdowymi.

en	More specifically, the objectives of the Directive are:
pl	Cele te obejmują w szczególności:

en	:: Legal certainty on the conduct of takeover bids and community-wide clarity and transparency in respect of takeover bids;
pl	:: zapewnienie pewności prawa co do postępowania w przypadku ofert przejęcia oraz stworzenie we Wspólnocie jasnej i przejrzystej sytuacji w odniesieniu do ofert przejęcia;

en	:: Protection of the interests of shareholders, in particular minority shareholders, and of employees and other stakeholders through transparency and information rights, when a company is subject to a takeover bid or change of control;
pl	:: ochrona interesów akcjonariuszy, szczególnie akcjonariuszy mniejszościowych oraz pracowników oraz innych zainteresowanych stron poprzez zapewnienie przejrzystości i praw do informacji, w sytuacjach gdy spółka jest przedmiotem oferty przejęcia lub zmiany kontroli;

en	:: Facilitation of takeover bids, through reinforcement of the freedom to deal in and vote on securities of companies and prevention of operations which could frustrate a bid;
pl	:: ułatwienie postępowania w przypadku ofert przejęcia poprzez zwiększenie swobody obrotu papierami wartościowymi spółek i swobody wykonywania prawa głosu oraz zapobieganie działaniom, które mogłyby udaremnić ofertę;

en	:: Reinforcing the single market, by enabling free movement of capital throughout the EU.
pl	:: umocnienie jednolitego rynku poprzez umożliwienie swobodnego przepływu kapitału na terenie UE.

en	4. The Takeover Bids Directive is based on general principles[2], which should be complied with by Member States for the purpose of transposing the Directive.
pl	4. Dyrektywa w sprawie ofert przejęcia opiera się na zasadach ogólnych[2], których państwa członkowskie powinny przestrzegać, aby zapewnić transpozycję dyrektywy.

en	The principles include:
pl	Zasady te obejmują:

en	:: Equal treatment of shareholders;
pl	:: równe traktowanie akcjonariuszy;

en	:: Protection of minority shareholders in case of change of control;
pl	:: ochronę akcjonariuszy mniejszościowych w przypadku zmiany kontroli;

en	:: Prohibition of market manipulation or abuse; and
pl	:: zakaz manipulacji na rynku lub nadużyć na rynku; oraz

en	:: Shareholders must have sufficient time and information to make a properly informed decision on the bid.
pl	:: zapewnienie akcjonariuszom wystarczającego czasu i informacji, aby mogli oni podjąć uzasadnioną okolicznościami decyzję w sprawie oferty.

en	Any exemptions made by Member States to the rules of the Directive must still comply with these principles, as well as the other principles listed therein.
pl	Wszelkie wyłączenia spod reguł określonych w dyrektywie, wprowadzane przez państwa członkowskie, muszą być zgodne z tymi zasadami, jak również z innymi wymienionymi w niej zasadami.

en	5. This report describes the impact of the Takeover Bids Directive and how it has been complied with (section 2); identifies the main issues emerging from the application of the Directive (section 3) and draws a number of conclusions (section 4).
pl	5. W niniejszym sprawozdaniu opisano wpływ dyrektywy w sprawie ofert przejęcia oraz jej przestrzeganie (część 2); wskazano w nim także najważniejsze kwestie wynikające ze stosowania dyrektywy (część 3) oraz wyciągnięto wnioski (część 4).

en	2. Impact of and compliance with the Takeover Bids Directive
pl	2. Wpływ dyrektywy w sprawie ofert przejęcia oraz jej przestrzeganie

en	6. The External Study on the application of the Takeover Bids Directive conducted on behalf of the Commission (hereinafter "the External Study")[3] considers that the Takeover Bids Directive has not led to major changes in the legal framework of the Member States included in the study[4], because similar rules already existed or were in the making at national level prior to the adoption of the Directive.
pl	6. W analizie zewnętrznej dotyczącej stosowania dyrektywy w sprawie ofert przejęcia przeprowadzonej na zlecenie Komisji (zwanej dalej „analizą zewnętrzną")[3] stwierdza się, że dyrektywa w sprawie ofert przejęcia nie przyniosła istotnych zmian w ramach prawnych państw członkowskich uwzględnionych w tej analizie[4], ponieważ przed przyjęciem dyrektywy istniały już podobne przepisy na poziomie krajowym lub też prowadzono nad nimi prace.

en	7. With regard to the transposition of the optional provisions of the Takeover Bids Directive, the External Study, the 2007 Commission Staff Report on the implementation of the Directive[5] and further research conducted by the Commission show that 19[6] Member States have transposed the board neutrality rule[7], while only three Member States[8] have transposed the breakthrough rule[9].
pl	7. W odniesieniu do transpozycji nieobowiązkowych przepisów dyrektywy w sprawie ofert przejęcia, analiza zewnętrzna, sprawozdanie służb Komisji z wdrożenia dyrektywy z 2007 r.[5] oraz dalsze analizy przeprowadzone przez Komisję wskazują, że 19[6] państw członkowskich dokonało transpozycji zasady neutralności zarządu[7], natomiast tylko trzy państwa członkowskie[8] transponowały zasadę znoszenia ograniczeń[9].

en	In accordance with article 12 (3) of the Directive, about half of the Member States[10] allow companies who are subject to the board neutrality rule and/or breakthrough rule (by law or based on the articles of association of the company) not to apply the rule when they are confronted with a takeover bid by an offeror who is not subject to the same rule (reciprocity).
pl	Zgodnie z art. 12 ust. 3 dyrektywy około połowa państw członkowskich[10] zezwala spółkom podlegającym zasadzie neutralności zarządu lub zasadzie znoszenia ograniczeń (z mocy prawa lub na podstawie umowy spółki) na niestosowanie tej zasady, jeżeli otrzymają ofertę przejęcia od oferenta, który nie podlega tej samej zasadzie (wzajemność).

en	8. With regard to the application of the legal framework in the Member States, no structural compliance issue has emerged.
pl	8. W odniesieniu do stosowania ram prawnych w państwach członkowskich nie wystąpiły żadne kwestie dotyczące zgodności strukturalnej.

en	9. The External Study considers that the Takeover Bids Directive has contributed to improvements in relation to its objectives, for instance through the introduction of coordination rules for supervisors with regard to cross border offers, general principles of the directive, disclosure rules, the mandatory bid rule and squeeze-out and sell-out rights.
pl	9. W analizie zewnętrznej stwierdzono, że dyrektywa w sprawie ofert przejęcia przyczyniła się do poprawy sytuacji w stosunku do celów, którym miała służyć, na przykład poprzez wprowadzenie zasad koordynacji dla organów nadzoru w odniesieniu do ofert transgranicznych, zasad ogólnych przewidzianych w dyrektywie, zasad ujawniania informacji, zasady obowiązkowej oferty oraz prawa do przymusowej sprzedaży i prawa przymusowego wykupu.

en	10. Stakeholders who participated in the perception survey, conducted for the preparation of the External Study, consider the Takeover Bids Directive to be useful for the proper and efficient functioning of the market.
pl	10. Zainteresowane strony, które wzięły udział w ankiecie przeprowadzonej na potrzeby sporządzenia analizy, uważają, że dyrektywa w sprawie ofert przejęcia przyczynia się do prawidłowego i sprawnego funkcjonowania rynku.

en	Stakeholders are generally satisfied with the clarity of the rules included in the Directive and the adequacy of their enforcement.
pl	Zainteresowane strony są ogólnie zadowolone z jasności zasad zapisanych w dyrektywie oraz odpowiedniego ich egzekwowania.

en	Stakeholders generally believe that the Directive has strengthened the position of minority shareholders and are positive about the disclosure regime, the mandatory bid rule and the squeeze-out and sell-out rights included in the Directive.
pl	Zainteresowane strony ogólnie uważają, że dyrektywa umocniła pozycję akcjonariuszy mniejszościowych; pozytywnie oceniają również system ujawniania informacji, zasady obowiązkowej oferty oraz prawa przymusowej sprzedaży i prawa przymusowego wykupu przewidzianych w dyrektywie.

en	Representatives of employees, consulted through the perception survey, are however less satisfied with the Directive.
pl	Przedstawiciele pracowników, których opinii zasięgnięto w ankiecie, są jednak mniej zadowoleni z dyrektywy.

en	In particular, they expressed the view that the Directive does not sufficiently protect employees against the risk of change in working conditions or redundancies after the takeover.
pl	Wyrazili oni w szczególności opinię, że dyrektywa w niewystarczającym stopniu chroni pracowników przed ryzykiem zmiany warunków pracy lub zwolnień po przejęciu.

en	11. With regard to the optional provisions of the Takeover Bids Directive, which regulate the use of defensive measures, stakeholders appear to believe that they had little effect.
pl	11. Wydaje się, że w opinii zainteresowanych stron nieobowiązkowe przepisy dyrektywy w sprawie ofert przejęcia, które regulują stosowanie środków obronnych, przyniosły niewielki skutek.

en	For instance, the External Study shows that stakeholders perceive that the Directive did not have a significant effect on the number of bids and that, notwithstanding the existence of the Directive, a high number of mostly pre-bid defences is used in Europe.
pl	Z analizy zewnętrznej wynika na przykład, że zdaniem zainteresowanych stron dyrektywa nie miała znaczącego wpływu na liczbę ofert i że niezależnie od istnienia dyrektywy w Europie stosuje się środki obronne, w większości na etapie poprzedzającym ofertę.

en	However, they also expressed the view that there are sufficient possibilities to break through defences even though most Member States have not transposed the breakthrough rule.
pl	Wyrazili oni jednak także opinię, że istnieją wystarczające możliwości przezwyciężenia środków obronnych, mimo że większość państw członkowskich nie transponowała zasady zniesienia ograniczeń.

en	12. It is difficult to calculate the impact of the Takeover Bids Directive on the economy, mainly because there have been few takeover bids in the EU since the transposition of the Directive[11], due to the economic situation in the EU following the financial crisis[12].
pl	12. Wpływ dyrektywy w sprawie ofert przejęcia na gospodarkę trudno jest oszacować liczbowo, głównie dlatego, że od czasu transponowania dyrektywy odnotowuje się niewielką liczbę ofert przejęcia w UE[11], co jest spowodowane sytuacją gospodarczą w UE po kryzysie finansowym[12].

en	Moreover, the minimum harmonisation character of the Directive, together with the optional character of the articles with regard to defensive measures and the possibility in article 4 (5) of the Directive, for Member States to derogate from the rules of the Directive has led to a wide variety of national rules in the field of takeover bids.
pl	Ponadto minimalny zakres harmonizacji przewidziany w dyrektywie wraz z nieobowiązkowym charakterem artykułów dotyczących środków obronnych i zapisanej w art. 4 ust. 5 dyrektywy możliwości stosowania przez państwa członkowskie odstępstw od zasad przewidzianych w dyrektywie doprowadziły do różnorodności przepisów krajowych w dziedzinie ofert przejęcia.

en	More generally, economic analysis[13] shows that although takeover bids promote economic efficiency in theory, this is not always the case in practice because the conditions of rational behaviour, fully informed market participants and absence of transaction costs are not always met (e.g. takeover bids might be made for empire building purposes and shareholders might face incomplete information, high transaction costs and pressure to tender).
pl	Bardziej ogólnie można powiedzieć, że analiza ekonomiczna[13] wskazuje, że mimo iż oferty przejęcia teoretycznie służą poprawie efektywności ekonomicznej, lecz nie zawsze dzieje się tak w praktyce, ponieważ takie warunki, jak racjonalne zachowanie, dysponowanie przez uczestników rynku pełną informacją oraz brak kosztów transakcji nie zawsze są spełnione (np. oferty przejęcia mogą być składane w celu budowania potęgi, a akcjonariusze mogą mieć niepełne informacje, być zmuszeni ponieść wysokie koszty transakcji i być pod presją złożenia oferty).

en	Moreover, some provisions of the Directive, e.g. the board neutrality rule, the breakthrough rule and the squeeze-out right, facilitate takeover bids, while others, e.g. the mandatory bid rule, may serve as a deterrent to takeover bids[14].
pl	Ponadto niektóre przepisy dyrektywy, takie jak np. zasada neutralności zarządu, zasada zniesienia ograniczeń i prawo przymusowej sprzedaży ułatwiają składanie ofert przejęcia, natomiast inne - np. zasada obowiązkowej oferty - mogą do tego zniechęcać[14].

en	13. A comparison with third countries[15] shows that takeover bid legislation in those countries is based on similar principles to those in the Takeover Bids Directive.
pl	13. Z porównania z krajami trzecimi[15] wynika, że przepisy regulujące kwestie ofert przejęcia są tam oparte na podobnych zasadach co dyrektywa w sprawie ofert przejęcia.

en	An exception is the principle of protection of employees through information rights, which is in general not present in the third countries investigated.
pl	Wyjątek stanowi zasada ochrony pracowników poprzez prawo do informacji, które zasadniczo nie występuje w krajach trzecich uwzględnionych w analizie.

en	The duration of a takeover bid and the information that needs to be provided is also similar in the EU and in third countries.
pl	Czas na przyjęcie oferty przejęcia oraz informacje, jakie należy przekazać, są także podobne w UE i w krajach trzecich.

en	Most investigated third countries, except the United States, have a mandatory bid rule or a similar rule in their legislation, under which the control threshold is usually around 30% or one third, which is also similar to the EU (the Takeover Bids Directive leaves it to Member States to define the control threshold, but most Member States have chosen 30% or one third).
pl	W ustawodawstwie większości krajów trzecich objętych analizą, z wyjątkiem Stanów Zjednoczonych, zapisano zasadę obowiązkowej oferty lub inną podobną zasadę, zgodnie z którą próg udziału dający kontrolę wynosi zazwyczaj około 30% lub jedną trzecią, czyli podobnie jak w UE (dyrektywa w sprawie ofert przejęcia pozostawia państwom członkowskim swobodę, jeżeli chodzi o określenie progu udziału dającego kontrolę, ale większość państw członkowskich zdecydowała się na 30% lub jedną trzecią).

en	With regard to defensive measures, the comparison shows that they are used in all investigated third countries, and that most of these countries (except the United States) have an equivalent to the board neutrality rule.
pl	Jeżeli chodzi o środki obronne, z porównania wynika, że są one stosowane we wszystkich krajach objętych analizą i że w większości tych krajów (z wyjątkiem Stanów Zjednoczonych) istnieje środek równoważny zasadzie neutralności zarządu.

en	However, there is no equivalent to the breakthrough rule included in the legislation of any investigated third country.
pl	W żadnym z krajów, których stan prawny analizowano w tym względzie, nie występują środki równoważne wobec zasady zniesienia ograniczeń.

en	With regard to squeeze-out and sell-out rights, a limited number of investigated third countries do not have such rules.
pl	Jeżeli chodzi natomiast o prawo przymusowej sprzedaży i prawo przymusowego wykupu, takie reguły nie występują w nielicznych krajach trzecich spośród tych, które uwzględniono w analizie.

en	However, there are other mechanisms present that have similar effects (e.g. callable shares in Japan and compulsory acquisitions in Australia and cash mergers in Switzerland).
pl	Jednakże istnieją inne mechanizmy o podobnych skutkach (np. akcje podlegające wykupowi w Japonii, przymusowy wykup w Australii i połączenie spółek z wykupem akcji za gotówkę w Szwajcarii).

en	Some third countries also offer the possibility to obtain full ownership of a company through the use of schemes of arrangement.
pl	Niektóre kraje trzecie także oferują możliwość uzyskania pełnej własności spółki z wykorzystaniem mechanizmów porozumień.

en	14. Article 20 of the Takeover Bids Directive instructs the Commission to include in its examination of the Directive a survey of control structures and barriers to takeover bids that are not covered by the Directive.
pl	14. Art. 20 dyrektywy w sprawie ofert przejęcia zobowiązuje Komisję do uwzględnienia w przeprowadzanej przez nią analizie dyrektywy badania struktur kontroli i barier dla ofert przejęcia, które nie są objęte dyrektywą.

en	The External Study investigated pyramid structures[16] and cross-shareholdings, which are not covered by the Takeover Bids Directive.
pl	W ramach analizy zewnętrznej zbadano piramidy kapitałowe[16] oraz krzyżowe struktury akcjonariatu, które nie są objęte przepisami dyrektywy w sprawie ofert przejęcia.

en	It finds that 18,1% of listed companies in the Member States included in the study have pyramid structures, while 3,5% have cross-shareholdings[17].
pl	Z badania tego wynika, że 18,1% spółek giełdowych w państwach członkowskich uwzględnionych w analizie ma strukturę piramidową, a 3,5% charakteryzuje się krzyżową strukturą akcjonariatu[17].

en	This is consistent with the fact that EU continental shareholding structures are to a large extent based on block holding.
pl	Pokrywa się to z faktem, że kontynentalne struktury akcjonariatu w UE są w dużej mierze oparte na własności dużych pakietów akcji (ang. block holding).

en	It concludes that, although pyramid structures remain a popular mechanism to retain control of a company with less capital, both mechanisms are considered weak defences against takeovers.
pl	Stwierdzono także, że wprawdzie struktury piramidowe pozostają popularnym mechanizmem zachowania kontroli nad spółką przy mniejszym kapitale, jednak obydwa mechanizmy uważa się za słabe środki obronne przed przejęciami.

en	The External Study also considers that other possible barriers to takeovers, such as sector-specific regulations, public funds, co-determination procedures and employee share ownership do not create strong or unjustified obstacles[18].
pl	W analizie zewnętrznej uznano także, że inne ewentualne bariery dla ofert przejęcia, takie jak regulacje sektorowe, fundusze publiczne, procedury współzarządzania oraz akcjonariat pracowniczy nie tworzą silnych lub nieuzasadnionych przeszkód[18].

en	3. The review of the operation of the Directive: emerging issues
pl	3. Przegląd funkcjonowania dyrektywy: stwierdzone problemy

en	15. A number of issues emerge from the review of the operation of the Takeover Bids Directive.
pl	15. Przy przeglądzie funkcjonowania dyrektywy w sprawie ofert przejęcia zwrócono uwagę na kilka problemów.

en	16. Firstly, there is some concern about the legal certainty of the concept of "acting in concert" and its application by national regulators.
pl	16. Po pierwsze istnieją pewne obawy, jeżeli chodzi o pewność prawa w przypadku pojęcia „działanie w porozumieniu" oraz jego stosowanie przez krajowe organy regulacyjne.

en	The concept of "acting in concert" is relevant for calculating whether the control threshold has been crossed and, consequently, whether an obligation to launch a mandatory bid has arisen.
pl	Pojęcie „działanie w porozumieniu" jest istotne przy obliczeniu dokonywanym w celu ustalenia, czy próg udziału dający kontrolę został przekroczony, a zatem, czy powstał obowiązek złożenia obowiązkowej oferty.

en	Article 2 (1) (d) of the Takeover Bids Directive defines "acting in concert" as:
pl	W art. 2 ust. 1 lit. d) dyrektywy w sprawie ofert przejęcia pojęcie „[osoby] działające w porozumieniu" definiuje się jako:

en	 "natural or legal persons who cooperate with the offeror or the offeree company on the basis of an agreement, either express or tacit, either oral or written, aimed either at acquiring control of the offeree company or at frustrating the successful outcome of a bid".
pl	„osoby fizyczne lub prawne współpracujące z oferentem lub spółką będącą przedmiotem oferty na zasadzie porozumienia, wyraźnego lub cichego, ustnego lub pisemnego, którego celem jest przejęcie kontroli nad spółką będąca przedmiotem oferty lub zakłócenie pomyślnego wyniku oferty".

en	Member States have transposed the definition in different ways.
pl	Państwa członkowskie przetransponowały tę definicję na różne sposoby.

en	For instance, some Member States[19] stay close to the definition given in the Takeover Bids Directive, while others[20] have included elements of the definition of "acting in concert" given in the Transparency Directive[21].
pl	Na przykład niektóre państwa członkowskie[19] przyjęły definicje bliskie definicji sformułowanej w dyrektywie w sprawie ofert przejęcia, natomiast inne[20] uwzględniły elementy definicji pojęcia „działające w porozumieniu" podanej w dyrektywie w sprawie przejrzystości [21].

en	Moreover, the concept of "acting in concert" is also included in the Acquisitions Directive[22].
pl	Ponadto pojęcie „działające w porozumieniu" jest także zawarte w dyrektywie dotyczącej przypadków nabycia[22].

en	The broad definition of the term, included in the Acquisitions Directive's level 3 guidance,[23] is however not used by regulators in connection with takeover bids.
pl	Szeroka definicja tego pojęcia, zawarta w wytycznych na poziomie 3 do dyrektywy dotyczącej przypadków nabycia[23], nie jest jednak stosowana przez organy regulacyjne w związku z ofertami przejęcia.

en	To mitigate uncertainty around the application of the concept of "acting in concert" some national regulators[24] have issued interpretative guidelines or presumptions.
pl	W celu zminimalizowania niepewności związanych ze stosowaniem pojęcia „działające w porozumieniu" niektóre krajowe organy regulacyjne[24] wydały wytyczne lub założenia interpretacyjne.

en	However, the content of these guidelines is not the same.
pl	Treść tych wytycznych nie jest jednak identyczna.

en	The existence of different definitions and interpretations on national level is a source of uncertainty for international investors who wish to cooperate with each other and might have a limiting effect on their willingness to engage actively with investee companies.
pl	Istnienie różnych definicji i interpretacji na poziomie krajowym jest źródłem niepewności dla inwestorów międzynarodowych, którzy chcą ze sobą współpracować, i może ograniczać ich chęć do aktywnego angażowania się w spółki, w które inwestują.

en	This is confirmed by respondents to the Commission Green Paper on the EU Corporate Framework[25] who expressed the view that there is a need to clarify existing provisions on "acting in concert"[26].
pl	Potwierdzają to respondenci, którzy wypowiedzieli się na temat zielonej księgi Komisji w sprawie unijnych ram ładu korporacyjnego[25]. Ich zdaniem istnieje konieczność doprecyzowania istniejących przepisów definiujących pojęcie „działające w porozumieniu"[26].

en	17. Secondly, the wide range of national derogations to the mandatory bid rule raises the question as to whether the mandatory bid rule adequately protects minority shareholders in situations of change of control.
pl	17. Po drugie szeroki zakres odstępstw krajowych od zasady obowiązkowej oferty rodzi pytanie o to, czy zasada obowiązkowej oferty odpowiednio chroni akcjonariuszy mniejszościowych, gdy dochodzi do zmiany kontroli.

en	Article 4 (5) of the Takeover Bids Directive allows Member States to make derogations from the rules of the Directive by providing that:
pl	Artykuł 4 ust. 5 dyrektywy w sprawie ofert przejęcia zezwala państwom członkowskim na wprowadzenie odstępstw od zasad określonych w dyrektywie, stanowiąc, że:

en	 "Provided that the general principles laid down in Article 3(1) are respected, Member States may provide in the rules that they make or introduce pursuant to this Directive for derogations from those rules:
pl	„Pod warunkiem że zasady ogólne ustalone w art. 3 ust. 1 są przestrzegane, państwa członkowskie mogą przewidzieć w przepisach ustanowionych lub wprowadzonych na mocy niniejszej dyrektywy odstępstwa od ich stosowania:

en	i. by including such derogations in their national rules, in order to take account of circumstances determined at national level and/or
pl	i. poprzez ustanowienie takich odstępstw w swoich przepisach krajowych, w celu wzięcia pod uwagę okoliczności określonych na szczeblu krajowym i/lub

en	ii. by granting their supervisory authorities, where they are competent, powers to waive such national rules, to take account of the circumstances referred to in (i) or in other specific circumstances, in which case a reasoned decision must be required.
pl	ii. poprzez przyznanie organom nadzoru, tam gdzie są one właściwe, uprawnień do uchylenia takich przepisów krajowych w celu wzięcia pod uwagę okoliczności, o których mowa w i), lub w innych szczególnych okolicznościach, w którym to przypadku należy wydać uzasadnioną decyzję.

en	All Member States included in the External Study have made derogations to the mandatory bid rule.
pl	Wszystkie państwa członkowskie uwzględnione w analizie zewnętrznej wprowadziły odstępstwa od zasady obowiązkowej oferty.

en	Derogations can be divided into a number of categories[27]:
pl	Odstępstwa można podzielić na kilka kategorii[27]:

en	:: Discretionary power of the national supervisory authority to grant an exemption. Only a few Member States[28] have used this possibility;
pl	:: przyznanie krajowemu organowi nadzoru swobody decyzyjnej w zakresie przyznawania wyłączeń; z tej możliwości skorzystało tylko kilka państw członkowskich[28];

en	:: Whitewash procedures where shareholders may decide to waive the obligation to launch a mandatory bid;
pl	:: procedury, które pozwalają akcjonariuszom zdecydować, czy uchylić obowiązek złożenia obowiązkowej oferty (ang. whitewash);

en	:: Technical derogations, such as a derogation for open-ended collective investment schemes (which are outside the scope of the Directive), which do not limit the scope of application of the mandatory bid rule as foreseen by the Directive;
pl	:: odstępstwa techniczne, takie jak odstępstwo dotyczące otwartych programów zbiorowego inwestowania (niewchodzących w zakres przepisów dyrektywy), które nie ograniczają zakresu stosowania zasady obowiązkowej oferty przewidzianej w dyrektywie;

en	:: Situations where there is no real change of control, for instance when the change of control is temporary or the acquisition has taken place within the same company group or "acting in concert" group. These derogations do not affect the objective of the directive to protect minority shareholders in situations of change of control;
pl	:: sytuacje, w których nie dochodzi do rzeczywistej zmiany kontroli, np. gdy zmiana kontroli jest tymczasowa lub nabycie nastąpiło w ramach tej samej grupy spółek lub grupy „działającej w porozumieniu"; odstępstwa te nie mają wpływu na cel dyrektywy, jakim jest ochrona akcjonariuszy mniejszościowych w sytuacjach, gdy dochodzi do zmiany kontroli;

en	:: To protect the interests of the offeror or the controlling shareholder, for instance when the change of control was not caused by a voluntary act, the acquisition was indirect, or followed a personal event, such as inheritance;
pl	:: ochrona interesów oferenta lub akcjonariusza sprawującego kontrolę, na przykład gdy zmiana kontroli nie była spowodowana dobrowolnym działaniem, nabycie miało charakter pośredni lub było następstwem zdarzenia osobistego, np. dziedziczenia;

en	:: To protect the interests of a creditor, for instance in situations where the acquisition is the consequence of an exercise of financial security by a creditor;
pl	:: ochrona interesów kredytodawcy np. w sytuacjach, gdy nabycie jest następstwem wykonania praw z zabezpieczenia finansowego przez kredytodawcę;

en	:: To protect the interests of other stakeholders, for instance when an investor is in financial distress, when control is acquired through a specific type of corporate transaction, such as a merger or scheme of arrangement, or when control is acquired following a sale of securities by the state.
pl	:: ochrona interesów innych zainteresowanych stron, na przykład gdy inwestor ma trudności finansowe, gdy kontrolę przejmuje się w drodze określonej transakcji między przedsiębiorstwami, takiej jak połączenie czy zawarcie porozumienia, lub gdy kontrolę przejmuje się w następstwie sprzedaży papierów wartościowych przez państwo.

en	Within the range of different national derogations to the mandatory bid rule, it is not always clear how the protection of minority shareholders is ensured.
pl	W związku z szeroką gamą różnych odstępstw krajowych od zasady obowiązkowej oferty, nie zawsze jest jasne, jak zapewnia się ochronę akcjonariuszy mniejszościowych.

en	As follows from Article 4 (5) of the Directive Member States who provide for derogations from the rules of the Directive, must respect the general principles of the Directive.
pl	Jak wynika z art. 4 ust. 5 dyrektywy państwa członkowskie, które przewidują odstępstwa od zasad określonych w dyrektywie, są zobowiązane przestrzegać ogólnych zasad dyrektywy.